به گزارش خبرگزاری تسنیم،  نشست خبری اتحادیه ناشران و کتابفروشان تهران امروز شنبه 23 آبان ماه همزمان با نخستین روز هفته کتاب برگزار شد.

ابراهیم کریمی در ابتدای این نشست اظهار امیدواری کرد که موضوع کتاب و کتابخوانی تنها به یک هفته محدود نشود، بلکه هفته کتاب نمادی برای توجه به این حوزه در تمام روزهای سال باشد تا همواره با کتاب مأنوس باشیم.

وی به برنامه‌های اتحادیه در هفته کتاب اشاره کرد و گفت: در این ایام، کتابفروشان متناسب با امکانات و ظرفیت‌های خود از اهالی فرهنگ و فرهیختگان دعوت می‌کنند تا با حضور در کتاب‌فروشی‌ها، فرصتی برای دیدار و گفت‌وگو با مخاطبان فراهم شود.در راستای ترویج فرهنگ مطالعه، پوسترهایی با موضوع تشویق و ترغیب مردم به کتابخوانی در فضاهای مترو نصب شده است.

وی به برگزاری همایش صنفی در روز سه‌شنبه در فرهنگستان هنر خبر داد و گفت: در این همایش، جمعی از اهالی فرهنگ حضور خواهند داشت و ناشران، کتابفروشان و توزیع‌کنندگان به بررسی مسائل و دغدغه‌های صنفی خود می‌پردازند.

رئیس اتحادیه در ادامه با اشاره به اقدامات انجام‌شده برای تأمین کاغذ مورد نیاز ناشران همزمان با هفته کتاب تصریح کرد: معاونت فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی پس از پیگیری‌های طولانی موفق به تأمین مقداری کاغذ با ارز مبادله‌ای شده است که قرار است در اختیار ناشران قرار گیرد. امیدواریم این اقدام به کاهش قیمت کاغذ منجر شود؛ چراکه افزایش سرسام‌آور قیمت کاغذ، فشار زیادی بر فعالان حوزه نشر وارد کرده است. کاهش قیمت کاغذ می‌تواند زمینه تولید و انتشار کتاب‌های بیشتر را برای ناشران فراهم کند.

کریمی با اشاره به آغاز مجدد فعالیت کارگروه صیانت اتحادیه با همکاری معاونت فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی گفت: این کارگروه فعالیت خود را از سر گرفته و در جلسات آن جمعی از مسئولان نیز حضور داشته‌اند.امیدوارم با همراهی و همدلی مسئولان و همکاری فعالان حوزه کتاب، زمینه مقابله با تولید و عرضه کتاب‌های غیرمجاز و سرقتی فراهم شود و از حقوق مؤلفان، ناشران و کتابفروشان صیانت شود.

وی در بخش دیگری از این نشست در پاسخ به پرسشی درباره درباره برنامه‌های اتحادیه برای مقابله با عرضه کتاب با تخفیف‌های غیرمتعارف گفت: متأسفانه در این نوع تخفیف‌ها نوعی فریب مخاطب نهفته است؛ چراکه عرضه یک کالای باکیفیت با تخفیف‌های بسیار بالا، منطقی به نظر نمی‌رسد. اتحادیه و به‌ویژه کارگروه صیانت، تعاملاتی را با برخی پلتفرم‌های فروش کتاب از جمله دیجی‌کالا، باسلام و اسنپ آغاز کرده و به توافق‌هایی نیز رسیده‌ایم تا با همکاری یکدیگر از عرضه کتاب‌های غیرمجاز، سرقتی و قاچاق در این بسترها جلوگیری کنیم. مقابله با عرضه کتاب‌های سرقتی و غیرمجاز در اولویت اقدامات اتحادیه قرار دارد،  پس از پیگیری این موضوع، در گام بعدی به‌طور جدی‌تر به مسئله تخفیف‌های غیرمتعارف در بازار کتاب خواهیم پرداخت تا کتاب‌ها با قیمت‌گذاری صحیح و متناسب با ارزش واقعی خود به دست مخاطبان برسند.

کریمی با اشاره به فرهنگ سازی در زمینه مصرف گفت: یکی از مهم‌ترین اقدامات در این زمینه، اطلاع‌رسانی و افزایش آگاهی مخاطبان است تا فریب تخفیف‌های غیرمتعارف را نخورند و برای خرید کتاب به کتاب‌فروشی‌های معتبر مراجعه کنند. مخاطبان باید در انتخاب کتاب دقت کنند و به جای توجه صرف به تخفیف‌های بالا، کیفیت و اعتبار کتاب را در نظر بگیرند تا پس از خرید دچار پشیمانی نشوند. اتحادیه برای مقابله با تخفیف‌های غیرمتعارف نیز برنامه‌هایی دارد و با همکاری فعالان این حوزه، تلاش خواهد کرد تا ضمن ساماندهی بازار، از حقوق ناشران و کتابفروشان حمایت کند. 

وی در پاسخ به پرسشی درباره حذف قیمت پشت جلد برخی کتاب‌ها از سوی ناشران نیز گفت: درج‌نشدن قیمت پشت جلد کتاب از سوی برخی ناشران، در شرایط فعلی و با هدف مقابله با تورم فزاینده صورت می‌گیرد؛ چراکه هزینه‌های تولید کتاب به‌شدت تحت تأثیر نوسانات نرخ ارز قرار دارد. بخش قابل‌توجهی از هزینه تولید کتاب، از جمله زینک، چاپ و حتی صحافی، به‌طور مستقیم یا غیرمستقیم از نرخ ارز تأثیر می‌پذیرد. بنابراین کتاب نیز مانند بسیاری از کالاهای دیگر از شرایط اقتصادی و نوسانات ارزی تأثیر می‌گیرد.

کریمی با تشریح مشکلات ناشران و کتابفروشان در شرایط تورمی گفت: ناشران در گذشته نیز امکان تغییر قیمت کتاب یا درج برچسب قیمت جدید را داشتند، اما این مسئله برای کتابفروشان مشکلاتی ایجاد می‌کرد. به این ترتیب که کتابفروش، کتاب را با قیمت قبلی از ناشر خریداری کرده بود و ناچار بود آن را با همان قیمت بفروشد؛ درحالی‌که برای تأمین مجدد همان کتاب باید هزینه بیشتری پرداخت می‌کرد. در نتیجه، کتابفروش همواره از تورم عقب می‌ماند. ناشران برای مقابله با این شرایط و فراهم کردن امکان جبران بخشی از افزایش هزینه‌ها برای کتابفروشان، مدتی است قیمت را روی کتاب درج نمی‌کنند. این تصمیم در واقع واکنشی به شرایط تورمی موجود است.

رئیس اتحادیه تهران درباره تعداد کتابفروشان عضو سامانه بازار کتاب و نقش این سامانه در بهره‌مندی از تسهیلات و یارانه‌های دولتی گفت: کمتر از 500 کتابفروشی عضو این سامانه هستند و میزان مشارکت کتابفروشان در آن پایین است. طبق سازوکار اعلام‌شده، کتابفروشان برای بهره‌مندی از برخی حمایت‌ها و تسهیلات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی باید در سامانه بازار کتاب ثبت‌نام کنند؛ حتی برای خریدهای حضوری نیز ثبت‌نام کتابفروشی در این سامانه و ارائه کد مربوطه ضرورت دارد.

کریمی با بیان اینکه موضوع تعداد اعضای سامانه باید از مسئولان خانه کتاب و ادبیات ایران پیگیری شود، افزود: این موضوع در حوزه مسئولیت دوستان ما در خانه کتاب است، اما پیشنهاد اتحادیه این است که طرح‌های فصلی خرید کتاب بار دیگر اجرا شود تا کتابفروشان بتوانند با سهولت بیشتری در این طرح‌ها مشارکت کنند و از یارانه‌ای که وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی برای خریداران کتاب در نظر می‌گیرد، بهره‌مند شوند.

وی درباره استقبال محدود کتابفروشان از سامانه بازار کتاب نیز گفت: یکی از دلایل این مسئله، بروکراسی اداری و به‌ویژه فرایندهای مالی سامانه است. کتابفروش انتظار دارد پس از فروش کتاب، وجه آن را در همان روز دریافت کند؛ اما وقتی پرداخت وجه با تأخیر انجام می‌شود، این روند برای کتابفروشان چندان مطلوب و مناسب نیست.

کریمی درباره آخرین وضعیت تأمین و تخصیص کاغذ به ناشران نیز گفت: کاغذ مورد نیاز تأمین شده و کارگروه تخصیص نیز هفته گذشته تشکیل جلسه داده و فرایند تخصیص را آغاز کرده است. تعدادی از ناشران نیز برای دریافت کاغذ ثبت‌نام کرده‌اند، اما هنوز آمار دقیقی از تعداد متقاضیان و میزان کاغذ تخصیص‌یافته اعلام نشده است.

وی با اشاره به شیوه توزیع کاغذ افزود: مبنا این است که در مرحله نخست، کاغذ تأمین‌شده به‌صورت محدود و متناسب با تعداد متقاضیان ثبت‌نام‌شده میان ناشران توزیع شود تا همه آنها بتوانند فعالیت تولیدی خود را از سر بگیرند و انتشار کتاب‌های جدید را آغاز کنند.  امیدواریم این روند استمرار داشته باشد تا ناشران بتوانند با دشواری کمتری به تولید کتاب بپردازند؛ چراکه افزایش قیمت کاغذ در ماه‌های اخیر مشکلات زیادی برای فعالان حوزه نشر ایجاد کرده است.

وی درباره قیمت کاغذ تخصیصی نیز گفت: انتظار می‌رود قیمت کاغذی که در این طرح در اختیار ناشران قرار می‌گیرد، حدود 30  تا 40 درصد پایین‌تر از قیمت آن در بازار آزاد باشد.

کریمی در پاسخ به پرسشی درباره همکاری اتحادیه با نیروی انتظامی، شهرداری و دستگاه قضایی برای مقابله با بساط گسترده فروش کتاب‌های غیرمجاز و سرقتی، اظهار کرد: در تعامل میان کارگروه صیانت اتحادیه و معاونت فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، جلساتی در وزارتخانه آغاز شده است و خوشبختانه نمایندگانی از دادسرای فرهنگ و رسانه، شهرداری، قوه قضاییه و فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی ایران (فراجا) در این جلسات حضور دارند.

وی افزود: با ایجاد هماهنگی و همکاری نزدیک میان این دستگاه‌ها، می‌توان امیدوار بود که برخورد جدی‌تری با این پدیده صورت بگیرد. اقداماتی که تاکنون برای جمع‌آوری بساط‌های گسترده فروش کتاب در مقابل دانشگاه تهران و خیابان انقلاب انجام شده نیز قابل تقدیر است.

کریمی با تاکید بر اینکه برخود را دستفروشان نباید مقطعی باشد،  گفت: جمع‌آوری این بساط‌ها نباید به برخوردهای مقطعی محدود شود؛ چراکه در برخی موارد پس از گذشت یکی دو هفته، دوباره شاهد بازگشت این فعالیت‌ها به سطح خیابان‌ها هستیم. برای حل ریشه‌ای این مسئله، لازم است فعالیت گروهی که در وزارت فرهنگ تشکیل شده بدون وقفه ادامه پیدا کند و دستگاه‌های مسئول پیگیری مستمر داشته باشند.

وی گفت: اتحادیه در کنار پیگیری برخوردهای قانونی، تلاش می‌کند درباره محل‌های تولید و عرضه کتاب‌های غیرمجاز اطلاع‌رسانی کند و از خریداران بخواهد کتاب‌های مورد نیاز خود را تا حد امکان از کتابفروشی‌های معتبر تهیه کنند؛ به‌ویژه در تهران که کتابفروشی‌های متعددی فعالیت دارند.

رئیس اتحادیه در بخش دیگری از سخنان خود، با اشاره به برنامه‌های هفته کتاب گفت: اتحادیه در روز کتابگردی که به‌طور سنتی در آخرین پنجشنبه هفته کتاب برگزار می‌شود، امسال نیز این برنامه را برگزار خواهد کرد.امیدواریم امسال نیز فرصت دیدار با همکاران کتابفروش فراهم شود تا از نزدیک با مسائل، مشکلات و دغدغه‌های آنها آشنا شویم و برای پیگیری و رفع مشکلات صنفی‌شان تلاش کنیم.

کریمی در پاسخ به پرسشی درباره حمایت از کتابفروشان آسیب‌دیده از جنگ و مشکلات اقتصادی این واحدهای صنفی اظهار کرد: برخی از همکاران ما همچنان با مشکلات اقتصادی ناشی از آسیب‌های واردشده مواجه هستند و نتوانسته‌اند شرایط فعالیت خود را به وضعیت عادی بازگردانند.اطلاعات مربوط به کتابفروشان آسیب‌دیده را جمع‌آوری و به اتاق اصناف، به‌عنوان نهاد بالادستی اتحادیه، ارائه کرده‌ایم. این نهاد نیز در تعامل با شهرداری، پیگیری‌های قانونی لازم را انجام می‌دهد.

وی با ابراز تأسف از طولانی شدن روند رسیدگی به این موضوع گفت: متأسفانه به دلیل بروکراسی اداری، تاکنون اقدام عملی مشخصی برای حمایت از این همکاران صورت نگرفته است، اما اتحادیه به سهم خود تلاش کرده و همچنان پیگیر وضعیت آنهاست.

رئیس اتحادیه در ادامه و در پاسخ به پرسشی درباره سوءاستفاده برخی ناشران از مجوزهای قانونی برای انتشار نسخه‌های رونویسی‌شده از آثار دیگران و احتمال استفاده از کاغذهای دولتی در این فرایند، گفت: به اعتقاد من بهتر است در این زمینه به‌جای واژه قاچاق، از تعبیر سرقت کتاب استفاده کنیم؛ زیرا در بسیاری از این موارد، حقوق عوامل تولید کتاب از جمله مؤلف، مترجم، ویراستار، طراح جلد و سایر دست‌اندرکاران پرداخت نمی‌شود.

وی گفت: این افراد بخش مهمی از هزینه‌های تولید کتاب، از جمله حق‌الزحمه مؤلف و مترجم، ویراستاری، طراحی جلد و حروف‌چینی را پرداخت نمی‌کنند و در واقع حقوق دیگران را نادیده می‌گیرند. از این منظر، آنچه اتفاق می‌افتد نوعی سرقت حقوق مادی و معنوی فعالان صنعت نشر است.

کریمی با اشاره به تجربه حضور خود در کارگروه تخصیص کاغذ در دولت دوازدهم اظهار کرد: با توجه به سابقه حضورم در این کارگروه، می‌توانم گواهی بدهم که برای کتاب‌های سرقتی کاغذی اختصاص پیدا نمی‌کرد؛ هرچند ممکن است در برخی موارد، کتاب‌هایی که در واقع رونویسی یا نسخه‌های بدل آثار دیگر ناشران هستند، از این امکانات بهره‌مند شده باشند. در این زمینه با معاونت فرهنگی گفت‌وگو و تعامل داریم تا راهکارهای لازم برای مقابله با این پدیده اتخاذ شود. برخی ناشران زمانی که می‌بینند کتابی از سوی یک ناشر معتبر با استقبال مخاطبان مواجه شده و به فروش بالایی رسیده است، نسخه‌ای مبتنی بر رونویسی از ترجمه همان اثر تهیه می‌کنند و برای دریافت مجوز ارائه می‌دهند.

کریمی ادامه داد: در چنین مواردی نمی‌توان از ترجمه مستقل سخن گفت، بلکه با رونویسی از ترجمه ناشر اولیه مواجه هستیم. مسئولان معاونت فرهنگی نیز درباره چگونگی مقابله با این مسئله در حال بررسی راهکارها هستند.

وی در پایان گفت: اگرچه ایران عضو کنوانسیون‌های بین‌المللی کپی‌رایت نیست، اما معتقدیم در داخل کشور باید تا حد امکان از حقوق پدیدآورندگان آثار حمایت و با این نوع تخلفات برخورد شود. اتحادیه نیز این موضوع را با جدیت از طریق تعامل با معاونت فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی پیگیری خواهد کرد.

انتهای پیام/