نهضت ملی مسکن؛ رؤیای خانه‌دار شدن زیر بار آورده‌های سنگین

به گزارش خبرگزاری تسنیم از تبریز، رؤیای سرپناه، سال‌هاست که در میان انبوهی از بخشنامه‌های اداری، وعده‌های گاه‌به‌گاه مسئولان و چرخ‌دنده‌های فرسوده سیستم بانکی در استان آذربایجان‌شرقی رنگ باخته است.

طرح کلان «نهضت ملی مسکن» که با شعار محوری خانه‌دار شدن اقشار کم‌درآمد و متوسط جامعه کلید خورد، امروز پس از گذشت سال‌ها از آغازین روزهای ثبت‌نام، به آزمونی سخت برای سنجش صبر، استقامت و توان مالی شهروندانی تبدیل شده که با فروش طلاجات خانواده، پس‌اندازهای چندساله، اسباب زندگی و استقراض از این و آن، بارهای سنگین آورده‌های نقدی را به دوش کشیده‌اند؛ آورده‌هایی که برخلاف وعده‌های اولیه، این روزها در بسیاری از پروژه‌های استان از مرز یک میلیارد تومان نیز فراتر رفته است، بدون اینکه چشم‌انداز روشن، ملموس و تضمین‌شده‌ای از زمان تحویل کلید واحدها وجود داشته باشد.

بازخوانی روند شکل‌گیری و اجرای این طرح در آذربایجان‌شرقی نشان می‌دهد که از روزهای نخست پایه‌گذاری نهضت ملی مسکن در دولت سیزدهم تا به امروز، تب‌وتاب ثبت‌نام در سامانه‌ها، کلان‌شهر تبریز و سایر شهرهای استان را فراگرفت.

پیامک‌هایی با درخواست تزریق پول زیاد

ده‌ها هزار نفر از شهروندان با این امید که دولت با آورده اولیه اندک و تسهیلات یارانه‌ای دست‌گیرشان خواهد شد، به صف متقاضیان پیوستند. در همان ماه‌ها و سال‌های آغازین، آمارها با ارقام دهان‌پُرکنِ ده‌ها هزار متقاضی ثبت‌نام‌شده، پالایش‌شده و تأییدشده منتشر می‌شد؛ اما با گذر زمان و انتقال طرح از روی کاغذ به میدان عمل، موانع سنگین یکی پس از دیگری رخ نمودند. تورم لجام‌گسیخته مصالح ساختمانی، کندی تعهدات بانک‌های عامل در تزریق تسهیلات و اصرار بر افزایش پی در پی آورده نقدی متقاضیان، پازل رنج مردمی را کامل کرد که جز سقف آسمان، دارایی دیگری برای عرضه نداشتند.

امروز، پس از گذشت چند سال پرفرازونشیب از آن روزهای پرامید، پرونده نهضت ملی مسکن در آذربایجان شرقی در حالی بررسی می‌شود که تناقض آشکاری میان گزارش‌های رسمی مدیران و وضعیت واقعی سفره‌های مردم به چشم می‌خورد.

از یک سو، مسئولان ارشد حوزه مسکن استان از پیشرفت‌های فیزیکی، آغاز عملیات ساخت ده‌ها هزار واحد، برنامه‌ریزی برای افتتاحات مقطعی و ثبت‌نام ده‌ها هزار نفری در اراضی دولتی (99 ساله) سخن می‌گویند؛ و از سوی دیگر، متقاضیانی قرار دارند که پس از سال‌ها دوندگی، فروش طلا، از دست دادن خودرو یا اندک سرمایه زندگی و تحمل فشار روانی سنگین، با قبوض و پیامک‌های پی‌درپیِ واریز آورده‌های میلیاردی مواجه شده‌اند که توان پرداخت حتی یک قسط آن را ندارند.

ضرورت تسریع در تأمین زیرساخت‌ها و تعامل بیشتر بانک‌ها

بابک نجفیان، مدیرکل راه و شهرسازی آذربایجان شرقی در گفت‌وگو با خبرنگار تسنیم از افتتاح حدود یک هزار واحد مسکونی در نهم آذرماه خبر می‌دهد و بر ضرورت تسریع در تأمین زیرساخت‌ها و تعامل بیشتر بانک‌ها تأکید می‌کند.

وی می‌گوید: بر اساس نمودار خلاصه عملکرد اداره‌کل راه و شهرسازی آذربایجان شرقی در اراضی دولتی 99 ساله، ابعاد مختلف این کلان‌پروژه مردمی به تفکیک آمار اعلام شد. طبق این گزارش، تعداد واحدهای زمین ثبت‌شده در سامانه 46 هزار و 744 مورد، واحدهای پروژه تعریف‌شده در سامانه 31 هزار و 579 مورد و تأییدهای نهایی تجمیعی 39 هزار و 194 مورد به ثبت رسیده است. 

وی سپس تأکید می‌کند: در بخش مالی و فرآیندهای اداری نیز آمارها گویای فعالیت گسترده بخش اجرایی است؛ به طوری که 32 هزار و 585 مورد افتتاح حساب تجمیعی، 28 هزار و 201 مورد واریزی بالای 40 میلیون تومان، 29 هزار و 631 مورد دارای تخصیص پروژه، 30 هزار و 100 مورد دارای قرارداد سازنده، 29 هزار و 902 مورد دارای پروانه ساخت و 27 هزار و 185 مورد دارای قرارداد مشارکت به ثبت رسیده است. همچنین در بخش عملیات اجرایی و ساخت‌وساز، عملیات ساخت برای 29 هزار و 74 مورد آغاز شده و روند پیشرفت فیزیکی نشان می‌دهد که 22 هزار و 803 واحد به مرحله اتمام فونداسیون، 14 هزار و 499 واحد به اتمام اسکلت، 8 هزار و 308 واحد به اتمام سفت‌کاری، 5 هزار و 821 واحد به اتمام نازک‌کاری و 3 هزار و 776 واحد به اتمام کامل ساخت رسیده‌اند.

مدیرکل راه و شهرسازی آذربایجان شرقی همچنین در ادامه با اشاره به روند کشوری تخصیص تسهیلات مسکن می‌گوید: در کل کشور، پروژه‌های بالای 65 درصد پیشرفت فیزیکی از سوی ادارات کل راه و شهرسازی معرفی می‌شوند تا مبلغ وام و تسهیلات آن‌ها افزایش یابد؛ در این راستا برخی استان‌ها به تعهدات خود در بالاترین حد عمل کرده‌اند. 

نجفیان با اشاره به وضعیت بانک‌های عامل هم بیان می‌کند: بانک‌های معرفی‌شده برای این تسهیلات، برخی موارد را تأیید، برخی را رد و تعدادی را نیز در انتظار بررسی نگه داشته‌اند و متأسفانه استان ما در بخش تسهیلات بانکی و به‌ویژه در حوزه متمم، آن‌گونه که باید و شاید به خوبی عمل نکرده است که این امر نیازمند پیگیری جدی‌تر و همراهی سیستم بانکی استان است.

وی همچنین با اشاره به تلاش شبانه‌روزی برای پیشبرد عملیات ساختمانی تصریح می‌کند: از دستگاه‌های خدمات‌رسان انتظار داریم در کنار فعالیت‌های ما در حوزه ساخت‌وساز، همگام با پیشرفت پروژه‌ها، زیرساخت‌های آب، برق، گاز و فاضلاب را فراهم کنند تا مسکن‌های آماده‌شده بدون دغدغه در اختیار متقاضیان قرار گیرد.

نجفیان در پایان با اعلام خبر مسرت‌بخشِ تحویل مسکن به خانواده‌های متقاضی خاطرنشان می‌کند: نهم آذرماه امسال، حدود یک هزار واحد مسکونی در سطح استان افتتاح خواهد شد و طبق برنامه‌ریزی‌های انجام‌گرفته، در مجموع در افتتاحات نیمه دوم سال، بیش از پنج هزار واحد مسکونی باید در اقصی نقاط استان به بهره‌برداری برسد تا گام بلندی در راستای خانه‌دار شدن شهروندان برداشته شود.

نظر مدیرعامل شرکت عمران شهر جدید سهند درباره عملکرد بانک‌ها و تورم

با این وجود، حلقه مفقوده این زنجیره، نه در آمارهای روی کاغذ، بلکه در دالان‌های تاریک سیستم بانکی و تورم ساخت‌وساز پنهان است.

در همین باره، فرهاد سعیدی، مدیرعامل شرکت عمران شهر جدید سهند نیز با اشاره به پیشرفت‌های فیزیکی هزاران واحد مسکونی در این شهر جدید و نقش‌آفرینی برخی بانک‌ها در تزریق تسهیلات، بر ضرورت هم‌افزایی دستگاه‌های خدمات‌رسان، اتخاذ ضرایب جبرانی و تشویقی و همراهی جدی‌تر سایر بانک‌ها برای رفع موانع مالی تأکید کرده است.

سعیدی اذعان دارد که افزایش چشمگیر هزینه‌های ساخت از اسفندماه سال گذشته تاکنون، فشارهای مضاعفی را بر سازندگان و به‌تبع آن بر دوش متقاضیان تحمیل کرده است؛ فشارهایی که اگر با تدابیر حمایتی و تزریق به موقع منابع مالی جبران نشود، می‌تواند پروژه‌ها را به رکود کامل بکشاند.

متقاضیان چه می‌گویند؟

اما سوی دیگر این گزارش، روایت تلخ و پر از گلایه مردمی است که صدایشان کمتر به گوش می‌رسد؛ متقاضیانی که سال‌هاست چشم‌انتظار دریافت کلید خانه خود هستند اما در این مسیر، جز وعده و تقاضای پول، چیز دیگری ندیده‌اند. 

یکی از متقاضیان مسکن ملی در تبریز با بغض و گلایه شدید از وضعیت موجود می‌گوید: از روز اولی که ثبت‌نام کردیم، گفتند آورده اولیه کم است و با چند میلیون تومان کار جلو می‌رود. ما هم به امید خانه‌دار شدن، طلاهای همسرم را فروختیم، ماشین زیر پایمان را دادیم و هرچه پس‌انداز داشتیم وسط گذاشتیم. اما حالا بعد از گذشت چند سال، هر بار پیامک می‌آید که باید قسط جدید یا آورده کلان واریز کنید. مبالغ خواسته شده از مرز یک میلیارد تومان گذشته است! مگر کارگر یا کارمند با این حقوق‌های قطره‌چکانی از کجا می‌تواند این پول‌ها را بیاورد؟ اگر می‌دانستیم قرار است کل سرمایه زندگی‌مان را بدهیم و آخرش هم معلوم نباشد کی خانه تحویل می‌گیریم، هیچ‌وقت وارد این طرح نمی‌شدیم.

متقاضی دیگری از شهر جدید سهند با اشاره به فرسایشی شدن روند انتظار اظهار می‌کند: چند سال است که به امید سقف بالای سر، زندگی‌مان را به قسط و قرض گره زده‌ایم. بانک‌ها که وام را قطره‌چکانی می‌دهند، پیمانکاران هر روز به بهانه گرانی مصالح تقاضای پول بیشتر می‌کنند و اداره راه و شهرسازی هم فقط آمار می‌دهد که فلان قدر فونداسیون ریخته‌ایم یا اسکلت بالا رفته است. اسکلت و آمار شکم زن و بچه ما را سیر نمی‌کند! ما پول نداریم؛ طلا و سرمایه‌ای نمانده که بفروشیم. دولت باید فکری به حال این آورده‌های نجومی بکند؛ چرا کسی صدای ما را نمی‌شنود؟

این گلایه‌ها، تصویر واقعی و بی‌پرده‌ طرحی است که قرار بود التیام‌بخش درد مسکن اقشار ضعیف باشد، اما اکنون به دغدغه‌ای بزرگ و فرسایشی بدل گشته است.

انتظار می‌رود مدیریت ارشد استان، شورای مسکن و نظام بانکی با درک عمیق از وضعیت معیشتی مردم، فراتر از آمارسازی‌های اداری، گام‌های عملی و فوری برای تسریع تزریق تسهیلات، مهار هزینه‌ها و حمایت واقعی از متقاضیان دست‌تنگ بردارند؛ پیش از آنکه آرزوی خانه‌دار شدن در آذربایجان‌شرقی برای همیشه به خاطره‌ای دور و حسرتی بزرگ تبدیل شود.

خبرگزاری تسنیم همچنان پیگیر مطالبات به‌حق شهروندان و پاسخگویی مسئولان مربوطه خواهد بود.

انتهای پیام/