به گزارش گروه بین الملل خبرگزاری تسنیم، با وجود تصویب توافق نامه دفاعی مکه در پارلمان ترکیه، این موضوع هنوز هم از دستور کار و موضوع تحلیل‌های سیاسی تحلیلگران آنکارا و استانبول خارج نشده است.

حالا تحلیلگران ترکیه می‌گویند: در شرایطی که مردم بی‌پناه غزه در سرما و بارندگی با دنیایی از مشکلات روبرو هستند، چرا سه کشور ترکیه، پاکستان و عربستان سعودی عملاً کاری به این پرونده ندارند و به فکر اهداف موهوم دفاعی هستند؟

احمد تاشگتیرن تحلیلگر مشهور محافظه کار ترکیه، درباره ارتباط توافق دفاعی مکه و وضعیت غزه، یک سوال سیاسی – اخلاقی مهم مطرح کرده که توجه بسیاری از رسانه‌ها و افکار عمومی ترکیه را به سوی خود جلب کرده است. او می‌پرسد: چرا موضوع مهم و حساسی همچون غزه، در دستور کار ائتلاف مکه قرار نیست؟

این فقط تاشگتیرن نیست که درباره خطا و انحراف در اولویت بندی سیاسی ترکیه، پاکستان و عربستان سعودی بحث می‌کند.

مهمت اُجاکتان از دیگر تحلیلگران ترکیه نیز می‌پرسد: چرا حالا حکمرانان دیندار ما، نمی‌توانند حتی فرزندان خود را اقناع کنند؟ چرا آنها نمی‌توانند به مردم امید بدهند که در سایه امضای این توافق نامه، قرار است مردم مظلوم غزه وضعیت بهتری پیدا کنند؟

اُجاکتان درباره ابعاد ائتلاف دفاعی مکه و ارتباط آن با پرونده فلسطین و سرنوشت سیاسی نخست وزیر رژیم صهیونیستی می‌گوید: «بیایید در یک سناریوی خوش‌بینانه به این بیاندیشیم که ترکیه، عربستان و پاکستان همکاری نظامی خود را گسترش می‌دهند، مصر و دیگر کشورهای اسلامی به ائتلاف می‌پیوندند، قدرت نظامی ترکیه، توان هسته‌ای پاکستان و منابع مالی عربستان در یک چارچوب مشترک قرار می‌گیرند. ولی سوال اینجاست: آیا این سه کشور، حاضرند از این ظرفیت استفاده کنند تا نتانیاهو را برای توقف اقدامات نظامی در غزه تحت فشار قرار دهند؟»

اُجاکتان هشدار می‌دهد که سیاستمداران ممکن است برای جلب رضایت افکار عمومی، داستان‌های امیدبخش بسازند و با تولید روایت‌های جذاب، توجه مردم را از واقعیت‌های دشوار منحرف کنند، ولی در میدان عمل، اقدام روشنی انجام نمی‌دهند.

او بین میان دو امکان، مرز و تمایز می‌گذارد: «ائتلاف مکه یا به یک پروژه واقعی برای تغییر وضعیت فلسطین تبدیل می‌شود، یا به یک داستان سیاسی زیبا و بدون دستاورد عملی».

در همین حال، طاها کیلینچ نویسنده و پژوهشگر مسائل جهان اسلام با نگاه اجتماعی و تمدنی به مسئله فلسطین، توافق دفاعی مکه را به چالش کشیده و می‌پرسد: «اگر مسلمانان قادر نیستند از کشته شدن مردم غزه جلوگیری کنند، آیا نباید دست‌کم درباره باز کردن مرزها و انتقال امن کسانی که در معرض نابودی هستند، بحث کنند؟»

تحلیلگران محافظه کار ترکیه برای سنجش میزان تاثیرگذاری عملی و میدانی توافق نامه دفاعی مکه، به نوعی آزمون بازدارندگی باور دارند که محور اصلی آن، بر اساس طرح چنین پرسشی باید باشد: آیا سه کشور می‌توانند واقعاً توان نظامی و دفاعی خود را هماهنگ کنند؟ آیا این ائتلاف می‌تواند بدون تبدیل شدن به ابزار سیاست منطقه‌ای آمریکا، منافع مستقل اعضا را تأمین کند و برای غزه، فلسطین و سایر بحران‌های انسانی، ابتکارهای عملی و قابل سنجش ایجاد کند؟

آیا می‌تواند به آتش‌بس پایدار، ورود کمک‌های بشردوستانه، بازسازی و جلوگیری از کوچ اجباری فلسطینیان کمک کند؟

در ادامه، بخش‌هایی از یادداشت مفصل احمد تاشگتیرن را مرور می‌کنیم که با پرسش‌های اخلاقی خود، نوع رویکرد سه کشور حاضر در توافق دفاعی مکه نسبت به پرونده فلسطین و غزه را به چالش کشیده است:

سرنوشت غزه و دستور کار «ائتلاف مکه»

دیدیم که باران و طوفان چه بلایی سر استانبول آورد! وقتی به محلات سیل زده و معابر آب گرفته استانبول می‌نگرم، از خودم می‌پرسم: اگر در غزه همین باران و طوفان بیاید، چه اتفاقی می‌افتد؟ به قول نویسنده مشهور ترکیه‌ای یوکسل کانار، «پروانه‌ها وقتی باران می‌بارد به کجا فرار می‌کنند؟»

به خاطر بیاورید: در کشور ما، تمام ادارات و شهرداری‌ها با سیل دست و پنجه نرم کردند، اما نتوانستند از مرگ و میر و ویرانی جلوگیری کنند. ولی در غزه اوضاع چطور است؟ پدران و مادران و کودکان غزه‌ای در باران و سرمای پاییزی آن شهر ویران شده چه حال و روزی دارند؟

آخرین عکس‌ها از غزه، آنان را در میان گل و لای، با چهره‌های اندوهگین نشان می‌دهد. در تمام عکس‌ها و ویدیوها، شاهد این هستیم که تقریباً تمام چادرها بر سرشان خراب شده و عملاً فاقد سرپناه هستند. 

اسرائیل هنوز آنجاست و هنوز خبری از آزادی برای غزه نیست. اسرائیل تقریباً زندگی را به طور کامل نابود کرده است. در اجلاس آب و هوا در آنتالیا، رئیس جمهور اردوغان بار دیگر غزه را به عنوان نمونه‌ای از یک فاجعه انسانی و زیست‌محیطی مطرح کرد... در مقابل رهبران جهان... اما بعدش چه؟ ... هیچ...غزه هنوز همان غزه است... سرزمینی ویران، جایی که کرامت انسانی زیر پا لگدمال می‌شود، جایی که ظلم و وحشیگری در سنگ‌ها و خاک حک شده است. 

با فکر کردن به وضعیت فعلی غزه، این سوال به ذهنمان می‌آید: «آیا نمی‌توانستند کار دیگری انجام دهند؟» میلیون‌ها نفر در خیابان‌ها راهپیمایی کردند، غزه به صدایی در استادیوم‌ها، شورشی در مدیترانه، نمازگزارانی در مساجد تبدیل شد و در سازمان ملل متحد بر سر میز تمام جهان قرار گرفت. تراژدی مردمان غزه همچنان به عنوان لکه ننگی بر بشریت باقی مانده است.

ما در زبان ترکی ضرب‌المثلی داریم که می‌گوید: «پس از ویرانی بصره...». این ضرب المثل اشاره به یک واقعه تاریخی دارد که مربوط به یک آتش سوزی بزرگ در تاریخ کهن بصره است که تقریباً همه خانه‌ها و مغازه‌ها دود شدند. پس از آن، چنین ضرب المثلی بر سر زبان‌ها افتاد، اتخاذ تدبیر پس از ویرانی و خاکستر شدن بصره، چه حاصلی دارد؟ واقعاً باید این ضرب المثل را تغییر دهیم و از این به بعد بگوییم: «پس از ویرانی غزه...» پس از ویرانی غزه، پس از آنکه آخرین کودک غزه‌ای چشمان خود را به روی زندگی ببندد، آیا بشریت هنوز وجود خواهد داشت؟ 

از زمانی که وحشیگری نتانیاهو مانند آتش بلا بر غزه نازل شد، درخواست‌هایی از جهان اسلام مطرح شد و صداهایی شنیده شد. اما بعد، اقدام خاصی صورت نگرفت...باید پرسید: سازمان همکاری اسلامی کجاست، اتحادیه عرب کجاست، عربستان سعودی، مصر، ترکیه و دیگران کجا هستند...؟ آیا هیچ راهی نبود که بتوانند اسرائیل و نتانیاهو را متوقف کنند؟

نه... اقدامی صورت نگرفت و اتفاقی نیفتاد. فقط حرف، حرف، حرف، اما هیچ. دلخراش‌ترین حرف‌ها در مورد غزه زده شد، اما فایده‌ای نداشت؛ رنج‌ها تسکین نیافت؛ خانه به خانه، مسجد به مسجد، بیمارستان به بیمارستان، کودک به کودک، زن به زن، جوان به جوان، ویرانی و مرگ‌ها پایان نیافت... همه اینها در مقابل چشمان ما اتفاق افتاد. تمام وحشیگری صهیونیسم بر روی یک تکه زمین کوچک مستقر شد؛ کودکان و زنان نجات داده نشدند...

پس از آن همه مصیبت و تراژدی، ترکیه، عربستان سعودی و پاکستان اتحاد مکه را تشکیل دادند... یک بار دیگر وضعیت غزه به ذهن همه ما خطور کرد.

ولی سه کشور اسلامی اعلام کردند که حمله به یکی را حمله به خود می‌دانند و در دفاع از آن شرکت خواهند کرد. سوالات زیادی در مورد اتحاد مکه می‌توان پرسید: چرا حالا؟ اتحاد علیه چه کسی و تا چه حد؟ و سوالی مهمتر: چرا نام غزه در متن چنین اتحادی ذکر نشد؟

غزه درست در کنار مکه و مدینه، همسایه استانبول و نزدیک اسلام آباد است...آیا مثلاً ائتلاف مکه این واقعیت را در نظر گرفته که اسرائیل تنها قدرت دارای سلاح هسته‌ای در این منطقه است؟ آیا جمله‌ای مانند «ما نتوانستیم کاری برای غزه انجام دهیم، یک سرزمین اسلامی با خاک یکسان شد، ما نتوانستیم آن را نجات دهیم» در طول مذاکرات ائتلاف مکه گفته شد؟

می‌دانم، نظراتی انتقادی در برابر نوشته من بیان خواهد شد و ایده کلی مرا «خیال‌پردازی» می‌نامند. اما دوستان، غزه همین جاست، در حال سوختن، در حال نابودی است و مردم برای حفظ انسانیت خود در گل و لای تلاش می‌کنند. 

وقتی فریادهای «خدا با زائران مکه است» به آسمان بلند شود، آیا کسی حاضر نیست درباره احوالات مردم غزه سوال کند؟ آیا صدایی شنیده نمی‌شود که بگوید کودکان غزه برای آب گریه می‌کنند؟

اگر اتحاد مکه جایی در سیاست‌های خاورمیانه‌ای ترامپ قرار می‌گیرد، غزه تنها می‌تواند با وجود ترامپ وارد دستور کار این اتحاد شود... زیرا تمام وحشیگری‌های نتانیاهو علیه غزه در مقابل چشمان ترامپ، با تأیید او و با حمایت بمباران او انجام شده است.

اکنون، غزه تحت عنوان «کمیته صلح» به داماد ترامپ تحویل داده شده است. به جارد کوشنر... او قرار است آوار را پاک کند و غزه را به یک منطقه ساحلی توریستی تبدیل کند!

به هر حال تقریباً هیچ ساختمانی در غزه باقی نمانده است، فقط انبوهی از آوار، زنان، کودکان و جوانان با دست و پای قطع شده...نمی‌دانم چه بنویسم... احتمالاً رنجی که در غزه وجود دارد، بیشتر در خیابان‌های جهان غرب شناخته شده تا در جهان اسلام! این بخش غم‌انگیز این ماجرا برای جهان اسلام است.
انتهای پیام/