اختلال جهانی در خدمات مایکروسافت؛ چه اتفاقی افتاد و علت چه بود؟

به گزارش گروه بین‌الملل خبرگزاری تسنیم، با گذشت بیش از 12 ساعت از اختلال گسترده جهانی، اوت‌لوک، تیمز و کوپایلت همچنان در 74 کشور با مشکل مواجه‌اند و مایکروسافت می‌گوید تلاش‌هایش برای رفع این اختلال تاکنون تنها «موفقیت محدودی» داشته است.

مایکروسافت اعلام کرده است که برای بازگرداندن خدمات پرکاربرد خود تنها به موفقیتی محدود دست یافته است. این اختلال جهانی بیش از 12 ساعت پس از آغاز، همچنان دسترسی کاربران به اوت‌لوک را مختل کرده و بر عملکرد تیمز و کوپایلت نیز تأثیر گذاشته است.

این شرکت بامداد جمعه در اطلاعیه‌ای در صفحه وضعیت خدمات خود اعلام کرد که فعالیت سامانه‌ها را در مناطق مختلف زیر نظر دارد تا وضعیت سرورها را ارزیابی و راه‌هایی برای افزایش ظرفیت پیدا کند. مایکروسافت گفت در این روند، عملکرد سرورها را بررسی می‌کند و اطمینان می‌یابد وصله‌های نرم‌افزاری نصب‌شده پس از راه‌اندازی مجدد زیرساخت‌ها، به‌درستی اجرا می‌شوند.

چه اتفاقی افتاد؟

مشکلات محصولات مایکروسافت حدود ساعت 16 روز پنجشنبه به وقت گرینویچ آغاز شد که کاربران گزارش دادند نمی‌توانند به اوت‌لوک، سرویس ایمیل این شرکت، دسترسی پیدا کنند. حدود یک ساعت بعد، سامانه رصد اختلال‌های اینترنتی «داون‌دتکتور» گزارش‌هایی از مشکلات کاربران در 74 کشور و منطقه دریافت کرده بود.

مایکروسافت ابتدا اعلام کرد در حال بررسی مشکلاتی در قاره آمریکا است، اما بعدتر تأیید کرد که کاربران در هر منطقه‌ای ممکن است تحت تأثیر قرار گرفته باشند. این شرکت گفت زیرساخت‌های آسیب‌دیده در چندین منطقه با بار کاری غیرعادی و سنگینی مواجه شده‌اند که احتمالاً در بروز خطاهای اتصال نقش داشته است.

مایکروسافت در ادامه اعلام کرد تعدادی از سرورها به‌طور غیرمنتظره از دسترس خارج شده‌اند، اما افزایش بار کاری ناشی از بالا رفتن میزان ترافیک نبوده است.

این اختلال در طول ساعات کاری آمریکا و تا شب ادامه یافت. صبح جمعه به وقت اروپا نیز مشکل همچنان برطرف نشده بود و حتی برخی سرورهایی که مایکروسافت موفق به بازیابی آن‌ها شده بود، دوباره از کار می‌افتادند.

روپرت گودوینز، تحلیلگر فناوری و روزنامه‌نگار، در گفت‌وگو با الجزیره گفت: «فکر نمی‌کنم چنین اتفاقی بی‌سابقه باشد؛ هرچند ابعاد آن چشمگیر است. این اتفاق برای مایکروسافت بسیار شرم‌آور و برای بقیه ما واقعاً آزاردهنده است.»

چه تعداد کاربر تحت تأثیر قرار گرفته‌اند؟

مایکروسافت هنوز شمار دقیق کاربران آسیب‌دیده را اعلام نکرده است؛ با این حال، داده‌های وب‌سایت داون‌دتکتور که کاربران از طریق آن مشکلات خدمات آنلاین را گزارش می‌کنند، تصویری تقریبی از ابعاد اختلال ارائه می‌دهد.

تا حدود ساعت 7 صبح جمعه به وقت گرینویچ، دست‌کم 43 هزار گزارش از اختلال در اوت‌لوک از سوی کاربران 72 کشور در این وب‌سایت ثبت شده بود. البته شمار واقعی افراد آسیب‌دیده احتمالاً بسیار بیشتر است، زیرا این آمار فقط گزارش‌های افرادی را در بر می‌گیرد که به وب‌سایت داون‌دتکتور مراجعه کرده و مشکل خود را ثبت کرده‌اند.

والتر پاسکوآرلی، پژوهشگر وابسته به مدرسه سیاست عمومی بنت در دانشگاه کمبریج و متخصص هوش مصنوعی، گفت حدود 430 میلیون نفر از خدمات مایکروسافت استفاده می‌کنند. او تأکید کرد: «آنچه تاکنون می‌دانیم این است که این اتفاق پیش از هر چیز، خطری برای ارتباطات ایجاد کرده است.»

این اختلال سامانه‌های دولتی سنگاپور و ژاپن و همچنین ارتباطات دیوان عالی فیلیپین را تحت تأثیر قرار داده است. در استرالیا نیز سازمان اطلاعاتی این کشور و پلیس فدرال از جمله نهادهای آسیب‌دیده بوده‌اند.

کدام خدمات مایکروسافت مختل شده‌اند؟

اوت‌لوک بیشترین آسیب را دیده است. کاربران گزارش داده‌اند که از طریق وب‌سایت، برنامه رایانه‌ای و تلفن همراه نمی‌توانند صندوق‌های ایمیل خود را باز کنند. همچنین بسیاری از ایمیل‌هایی که ارسال یا دریافت می‌شوند، با تأخیر به مقصد می‌رسند.

برخی دیگر از خدمات مایکروسافت نیز با اختلال جزئی مواجه شده‌اند. دامنه این مشکل به محصولات خود مایکروسافت محدود نمانده و ارتباطات و خدمات یکپارچه‌ای را نیز تحت تأثیر قرار داده است که شرکت‌های دیگر، از جمله شرکت‌های هوش مصنوعی اوپن‌ای‌آی و آنتروپیک، به آن‌ها وابسته‌اند.

پاسکوآرلی در این‌باره گفت: «معمولاً چندان به این ابزارها فکر نمی‌کنیم؛ درست مانند سلامتی‌مان که تا زمانی که مشکلی پیش نیاید، آن‌ها را بدیهی فرض می‌کنیم. اما وقتی ناگهان از کار می‌افتند یا در دسترس نیستند، تازه متوجه اهمیتشان می‌شویم.»

علت اختلال چه بود؟ آیا حمله سایبری رخ داده است؟

مایکروسافت هنوز علت اصلی اختلال را اعلام نکرده، اما تأکید کرده است که این اتفاق نتیجه حمله سایبری نبوده است.

این شرکت روز جمعه اعلام کرد در حال بازگرداندن یکی از تغییرات اعمال‌شده در شبکه است، اما مشخص نکرد که آیا همین تغییر باعث بروز مشکل شده است یا خیر.

چارلز لامانا، معاون اجرایی مایکروسافت در بخش کوپایلت، عامل‌ها و پلتفرم، اواخر پنجشنبه در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «به‌محض دستیابی به اطلاعات بیشتر، آن‌ها را منتشر خواهیم کرد. اما در حال حاضر می‌توانم تأیید کنم که هیچ نشانه‌ای وجود ندارد که این اتفاق نتیجه فعالیت مخرب یا حمله سایبری باشد.»

تونی برک، وزیر امور داخلی استرالیا، نیز گفت مایکروسافت به او اطلاع داده که تصور نمی‌کند با یک حمله سایبری مواجه باشد. برک در نشست خبری در سیدنی گفت: «آن‌ها معتقدند با مشکلی روبه‌رو هستند که تا حدودی به اتفاقی شبیه است که در ماجرای کراداسترایک دیدیم؛ یعنی به‌روزرسانی‌ای که دچار اختلال شده است.»

گودوینز توضیح داد که افزایش غیرعادی بار کاری سرورها معمولاً دو علت اصلی دارد. نخست، حمله‌ای خارجی که در آن مهاجم با ایجاد حجم زیادی از ترافیک مصنوعی تلاش می‌کند سامانه را از کار بیندازد. او گفت مایکروسافت وقوع چنین حمله‌ای را رد کرده و دلیلی برای تردید در این ارزیابی نمی‌بیند، زیرا راه‌هایی برای مقابله با این نوع حملات وجود دارد.

به گفته او، علت رایج دیگر، به‌روزرسانی معیوب در سامانه‌های داخلی شرکت است: «به‌روزرسانی از طریق شبکه مدیریتی برای همه این سرورها ارسال می‌شود، اما اشتباهی در آن وجود دارد و به‌جای آنکه مشکلات را برطرف کند، باعث می‌شود سرورها دوباره راه‌اندازی شوند یا دیگر نتوانند با یکدیگر ارتباط برقرار کنند.»

پاسکوآرلی نیز گفت شواهد موجود تاکنون بیشتر به یک نقص فنی اشاره دارند. او احتمال داد مشکل ناشی از عواملی مانند آسیب دیدن یک کابل و بخشی از زیرساخت، خطای انسانی یا نقص در سامانه‌های خودکار شرکت باشد. به گفته او، تاکنون شواهدی وجود ندارد که نشان دهد حجم بسیار بالایی از توان پردازشی یا ترافیک ناشی از سامانه‌های هوش مصنوعی باعث این اختلال شده باشد.

گودوینز همچنین احتمال داد تمرکز شدید مایکروسافت بر هوش مصنوعی به‌طور غیرمستقیم در بروز این مشکل نقش داشته باشد. او گفت: «مایکروسافت کاملاً بر هوش مصنوعی متمرکز شده و تصور می‌کنم خدماتی مانند ایمیل و تیمز را منابع درآمدی فراموش‌شده‌ای تلقی کرده است. احتمالاً سرمایه‌گذاری، توجه مدیریتی و زمانی را که باید به این خدمات اختصاص می‌داد، صرف آن‌ها نکرده است.»

او افزود: «این اتفاق همچنین نشان می‌دهد که مایکروسافت با وجود تمام پیشرفت‌هایش در هوش مصنوعی، ابزاری مبتنی بر هوش مصنوعی ندارد که بتواند به تعمیر شبکه‌هایش کمک کند.»

انتهای پیام/