به گزارش خبرگزاری تسنیم دفتر جزایر خلیج فارس، بازار گردشگری کشورهای عضو سازمان همکاری اقتصادی (اکو) با جمعیتی بیش از 500 میلیون نفر، اکنون به یکی از ظرفیت‌های مورد توجه جزیره کیش برای توسعه گردشگری خارجی تبدیل شده است؛ ظرفیتی که از پیگیری ارتباط هوایی با تاجیکستان تا برنامه‌ریزی برای جذب گردشگر از ازبکستان را دربرمی‌گیرد، اما بهره‌برداری از آن به تصمیم‌هایی فراتر از برگزاری نشست‌های تخصصی و امضای تفاهم‌نامه نیاز دارد.

گردشگری کیش در سال‌های اخیر با ضرورت تنوع‌بخشی به بازارهای هدف روبه‌رو بوده است. اتکای قابل توجه به گردشگران داخلی، تغییرات اقتصادی و نیاز به افزایش درآمدهای حاصل از ورود مسافران خارجی، اهمیت توسعه ارتباط با بازارهای منطقه‌ای را دوچندان کرده است. در چنین شرایطی، کشورهای آسیای میانه می‌توانند بخشی از بازارهای هدف جزیره باشند؛ البته به شرط آنکه ظرفیت‌های موجود به برنامه‌های اجرایی و پایدار تبدیل شوند.

در همین چارچوب، دومین سمپوزیوم بازار گردشگری کشورهای عضو اکو با هدف گسترش همکاری‌های منطقه‌ای و معرفی ظرفیت‌های گردشگری کیش برگزار شد. عباس غلامی، دبیرکل این سمپوزیوم، پیش‌تر از پیگیری ارتباط هوایی با دوشنبه، پایتخت تاجیکستان، و برنامه‌ریزی برای توسعه ارتباط با سمرقند ازبکستان خبر داده بود.

این رویکرد از آن جهت اهمیت دارد که دسترسی هوایی یکی از مهم‌ترین عوامل در انتخاب مقصد گردشگری است. حتی مقصدی با امکانات اقامتی، تفریحی و طبیعی مناسب، در صورت نداشتن پرواز مستقیم و منظم، ممکن است در رقابت با مقاصد دیگر با مشکل مواجه شود.

با این حال، باید میان ایجاد یک مسیر پروازی و تثبیت آن در شبکه گردشگری تفاوت قائل شد. ارتباط هوایی کیش و دوشنبه که برای یک دوره چهارماهه از آذر 1404 برنامه‌ریزی شده بود، نمونه‌ای از تلاش برای اتصال جزیره به بازارهای منطقه‌ای است؛ اما مسئله مهم‌تر، استمرار این ارتباط و تبدیل آن به یک مسیر اقتصادی و قابل اتکاست.

سمرقند؛ فرصتی برای توسعه سفرهای دوطرفه

انتخاب سمرقند به‌عنوان یکی از اهداف توسعه همکاری‌های گردشگری، تنها به موقعیت جغرافیایی این شهر محدود نمی‌شود. سمرقند از مهم‌ترین مراکز تاریخی و فرهنگی ازبکستان است و پیوندهای تمدنی آن با ایران می‌تواند زمینه مناسبی برای گسترش سفرهای متقابل فراهم کند.

از یک سو، گردشگران ازبکستان می‌توانند از ظرفیت‌های تفریحی، دریایی، اقامتی و تجاری کیش بهره‌مند شوند و از سوی دیگر، توسعه ارتباطات هوایی می‌تواند زمینه معرفی جاذبه‌های تاریخی و فرهنگی کشورهای آسیای میانه به گردشگران ایرانی را فراهم کند.

با این وجود، برقراری پرواز به‌تنهایی تضمین‌کننده موفقیت چنین بازاری نیست. قیمت رقابتی بلیت، تداوم برنامه پروازی، همکاری آژانس‌های مسافرتی دو کشور، تسهیل فرایند سفر و شناخت سلیقه و توان اقتصادی گردشگران، مجموعه عواملی هستند که باید همزمان مورد توجه قرار گیرند.

بازار 500 میلیونی؛ کیش چگونه سهم خود را به دست می‌آورد؟

جمعیت بیش از 500 میلیون نفری کشورهای عضو اکو، در نگاه نخست بازاری بزرگ و قابل توجه برای گردشگری منطقه‌ای به نظر می‌رسد؛ اما جمعیت بالا به‌تنهایی به معنای وجود تقاضای بالفعل برای سفر به کیش نیست.

کشورهای عضو این سازمان از نظر شرایط اقتصادی، قدرت خرید، الگوی سفر و ترجیحات گردشگری تفاوت‌های زیادی دارند. بنابراین، کیش برای حضور مؤثر در این بازار باید به جای تکیه صرف بر معرفی عمومی جاذبه‌های خود، برای هر بازار هدف برنامه و محصول گردشگری متناسب طراحی کند.

گردشگری سلامت، تفریحات دریایی، سفرهای خانوادگی، خرید و برگزاری رویدادهای بین‌المللی از جمله ظرفیت‌هایی هستند که می‌توانند در سبد خدمات پیشنهادی جزیره قرار گیرند. البته توسعه هر یک از این بخش‌ها به زیرساخت، نیروی متخصص، کیفیت خدمات و همکاری میان مجموعه‌های مرتبط نیاز دارد.

در حوزه گردشگری سلامت، برای مثال، صرف معرفی امکانات درمانی کافی نیست و باید ارتباط مؤثری میان مراکز درمانی، هتل‌ها، شرکت‌های تسهیلگر و دفاتر خدمات گردشگری شکل بگیرد. در گردشگری تفریحی نیز قیمت مناسب، تنوع خدمات و دسترسی آسان می‌تواند در انتخاب کیش از سوی گردشگران خارجی مؤثر باشد.

همچنین توسعه ارتباط با کشورهای مستقل مشترک‌المنافع و سایر بازارهای منطقه‌ای می‌تواند به متنوع‌سازی مبادی ورودی گردشگر کمک کند؛ اما این گسترش باید بر اساس ظرفیت واقعی جزیره و امکان ارائه خدمات استاندارد انجام شود.

گردشگری بین‌المللی بدون نیروی انسانی متخصص شکل نمی‌گیرد

یکی دیگر از موضوعات مطرح‌شده در برنامه‌های توسعه گردشگری کیش، آموزش نیروی انسانی و راه‌اندازی مدرسه بین‌المللی گردشگری «هما اسکول» با همکاری معاونت گردشگری سازمان منطقه آزاد کیش است.

این موضوع از آن جهت اهمیت دارد که جذب گردشگر خارجی تنها با تبلیغات و ایجاد مسیر پروازی محقق نمی‌شود. کیفیت خدمات هتل‌ها، آشنایی کارکنان با زبان‌های خارجی، شناخت فرهنگ گردشگران و توانایی ارائه خدمات مطابق استانداردهای بین‌المللی، نقش مستقیمی در رضایت مسافر و احتمال بازگشت دوباره او دارد.

اگر کیش به دنبال تثبیت جایگاه خود به‌عنوان یک مقصد منطقه‌ای است، باید آموزش نیروی انسانی را به اندازه توسعه زیرساخت‌های پروازی و اقامتی جدی بگیرد. ضعف در کیفیت خدمات می‌تواند حتی در صورت موفقیت اولیه در جذب گردشگر، مانع شکل‌گیری بازار پایدار شود.

سمپوزیوم؛ نقطه آغاز همکاری یا تکرار تفاهم‌نامه‌ها؟

دومین سمپوزیوم بازار گردشگری کشورهای عضو اکو از 18 تا امروز 21 آبان‌ماه و همزمان با هفته کیش برگزار شد و محورهایی همچون گردشگری پایدار، هوش مصنوعی، گردشگری سلامت و توسعه همکاری‌های منطقه‌ای را دنبال کرد.

برگزاری چنین رویدادهایی می‌تواند زمینه آشنایی فعالان گردشگری کشورهای مختلف با ظرفیت‌های جزیره را فراهم کند؛ اما موفقیت آن را نمی‌توان صرفاً با تعداد مهمانان خارجی، نشست‌های تخصصی یا تفاهم‌نامه‌های امضاشده سنجید.

معیار اصلی، میزان تبدیل این ارتباطات به همکاری‌های عملیاتی و منافع اقتصادی است. مسئولان منطقه آزاد کیش باید مشخص کنند چه تعداد قرارداد اجرایی با تورگردانان خارجی منعقد شده، چه برنامه‌ای برای استمرار پروازهای بین‌المللی وجود دارد و چه میزان افزایش گردشگر از بازارهای هدف پیش‌بینی و محقق خواهد شد.

همچنین مشارکت بخش خصوصی، هتلداران، شرکت‌های هواپیمایی، دفاتر خدمات مسافرتی و فعالان اقتصادی باید از سطح حضور در نشست‌ها فراتر برود و در قالب برنامه‌های مشخص و قابل ارزیابی دنبال شود. بدون چنین مشارکتی، حتی ارتباطات گسترده بین‌المللی نیز ممکن است به نتایج اقتصادی ملموسی منجر نشود.

واقعیت این است که کیش برای رقابت با مقاصد گردشگری منطقه، بیش از هر چیز به برنامه‌ای منسجم برای بازاریابی بین‌المللی، کاهش موانع سفر، توسعه ارتباطات هوایی و ارتقای کیفیت خدمات نیاز دارد.

بازار کشورهای عضو اکو می‌تواند فرصت تازه‌ای برای رونق گردشگری، ایجاد اشتغال و افزایش درآمد فعالان اقتصادی جزیره باشد؛ اما این فرصت زمانی به سهم واقعی کیش از بازار منطقه تبدیل می‌شود که نتایج رایزنی‌ها در پروازهای مستمر، افزایش ورود گردشگران خارجی و رونق کسب‌وکارهای مرتبط نمایان شود.

در نهایت، موفقیت کیش در بازار 500 میلیونی اکو نه در سالن‌های همایش و تعداد تفاهم‌نامه‌ها، بلکه در میزان توانایی جزیره برای تبدیل ظرفیت‌های منطقه‌ای به جریان پایدار گردشگر و درآمد اقتصادی سنجیده خواهد شد.

انتهای پیام/7558/