روایت «مرد ابدی» از چگونگی شهادت سردار طهرانی مقدم و یارانش
- اخبار فرهنگی
- اخبار ادبیات و نشر
- 21 آبان 1405 - 10:42
به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، پانزده سال پیش، 21 آبان ماه سال 1390 بود و ساعت بیست و چند دقیقه از یک بعدازظهر می‌گذشت که تهران و حومه تهران با صدای مهیبی لرزید. لرزش انفجار در بیشتر شهرهای استان‌های تهران و البرز مانند تهران، شهریار، شهرقدس، نسیم‌شهر کرج، پرندک، اشتهارد، ملارد، ماهدشت و بخش‌هایی از ساوه در استان مرکزی احساس شد. برخی گفتند زلزله بود، برخی گمان کردند پمپ بنزین منفجر شده، عده‌ای دیگر از نشت گاز لوله‌های ساختمان‌های تازه‌ساز سخن می‌گفتند و... و هرکسی با حال پریشان علت این لرزش و صدا را جویا می‌شد.
مرکز صدا متعلق به انفجاری در حوالی کرج و ملارد بود. اما چگونه صدای این انفجار مهیب در شرقی‌ترین نقاط تهران هم شنیده شد؟ شدت انفجار به‌حدی بود که صدای مهیب و لرزش آن شیشه برخی ساختمان‌های شهریار و شهر قدس از جمله ساختمان دانشگاه شهر قدس را فرو ریخت و دود غلیظی تا 10کیلومتری محل حادثه پخش شده بود. طولی نکشید که در همه‌جا این خبر پخش شد: سردار حسن طهرانی مقدم رئیس سازمان خودکفایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی به‌همراه چند تن از پاسداران در پادگان شهید مدرس و بر اثر انفجار زاغه مهمات به شهادت رسیدند.
وقتی خبر شهادتش در رسانه‌ها منتشر شد، نام او برای عموم مردم ناآشنا بود. اما درجه و مسئولیتش نشان از سال‌ها تجربه در سپاه پاسداران را می‌داد، سرداری که فقط فهرست فعالیت‌ها، سِمت‌ها و افتخاراتش طولانی و شگفت‌انگیز است. وقتی رسانه‌ها شروع کردند از سوابق درخشان او سخن بگویند، کم‌کم همه فهمیدند چه شخصیتی در این حادثه درناک به شهادت رسیده است، کسی که اصرار داشت تا در گمنامی و ناآشنایی کار کند و مجموعه‌ای به‌نام جهاد خودکفایی سپاه را فرماندهی می‌کرد، و در واقع بخش عظیمی از افتخارات موشکی جمهوری اسلامی به نام او زنده است.
و امروز در پانزدهمین سالگرد شهادت او و یارانش، دیگرکمتر کسی است که او را نشناسد و نداند که او چه کرد؟ اگر مظلومان فلسطین و عراق و سایر کشورهایحوزه مقاومت از شلیک موشک های ایرانی به اسرائیل در یکسال و نیم گذشته اشک شوق بر دیده جاری کردند، اگر جهانیان از توان موشکی ایران از پرواز سجیل و خلیج فارس و ... حیرت کردند و اگر امروز ایران اسلامی با اقتدار از حریبم خود دفاع می کند و آمریکا و اسرائیل را ناچار به عقب نشینی کرده است، همه ازهمت او و یارانش در سال هایی بود که شاید کمتر کسی به فکر چنین آینده‌ای بود.
حسن طهرانی مقدم 6 آبان 1338 در محله سرچشمه تهران متولد شد. در 21سالگی و در ابتدای شکل‌گیری رسمی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، در اطلاعات منطقه 3 سپاه شمال، مشغول به فعالیت شد. بعد از عملیات ثامن الائمه(ع)، متوجه ضعف آتش پشتیبانی خودی مستقر در خطوط مقدم جنگ شد. در پاییز 1360 طرح ساماندهی آتش پشتیبانی (خمپاره‌اندازها) را به‌صورت سنجیده و مدون تقدیم حسن باقری کرد. آبان سال 1362 مأموریت راه‌اندازی و سازماندهی "فرماندهی موشکی زمین به زمین سپاه" به طهرانی مقدم محول شد و به این ترتیب 21 اسفندماه 1363 اولین موشک ایران به کرکوک شلیک شد. پس از صدور فرمان تاریخی امام(ره) مبنی بر تشکیل نیروهای سه‌گانه سپاه پاسداران، شهید مقدم در سال 1364 به سِمت فرماندهی موشکی نیروی هوایی سپاه منصوب شد. عمده کارهای تحقیقاتی ساخت موشک «شهاب3» را شهید مقدم انجام داده بود. او در اول مهر سال 84 به‌عنوان جانشین سردار علی زاهدی در نیروی هوایی سپاه پاسداران منصوب شد. در 25 آذرماه سال 85 به‌عنوان مشاور فرمانده‌کل سپاه در امور موشکی و رئیس سازمان خودکفایی سپاه انتخاب شد.
اما حادثه پادگان مدرس در آن آبان خونین چگونه رقم خورد؟
معصومه سپهری در مجموعه 3 جلدی «مرد ابدی» که روایتی از زندگی شهید حسن طهرانی مقدم و تاریخچه صنعت موشکی ایران است، آن روز را چنین توصیف می‌کند؟
«جنب‌وجوشی در مدرس حاکم بود. چند نفر راه افتاده بودند سمت انبار تا لباس‌های مخصوصی را که هنگام سوخت‌ریزی باید به تن می‌کردند تحویل بگیرند. آنها لباس‌های سبزرنگ پلاستیکی را تحویل گرفتند و مطابق چارتی که همانجا داده شد راه افتادند سمت کارشان. یونس هم بین‌شان بود و دید که اسمش در گروه اصلی نوشته شده. به شوخی رو به علی کنگرانی گفت: «علی آقا! این چه گردش کاریه! از روزی که من این جا اومدم، هَمَش پای کار سنگینم!!»
علی هم خندید و به شوخی تیکه‌ای نثارش کرد. داشتند ماسک مخصوص‌شان را تمیز کرده و فیلتر نو می‌بستند که یکی از سرتیم‌ها آمد و گفت: «یونس! از حاج آقا برای کارای تستِ فردا نیرو خواستم، اسم شما رو از لیست کار امروز خط زد و گفت در اختیار من باشین! بیا بریم!»
یونس ته دلش خوشحال شد چون کار سوخت‌ریزی با لباس‌های خاص، ماسک و شرایط مخصوص خیلی سخت و طاقت‌فرسا بود. تعدادی از بچه‌ها لباس‌های سبز رنگ‌شان را پوشیده بودند تا کار را شروع کنند.
یونس با چند نفر راهی سولۀ فنی شد. آخرین کارها برای مونتاژِ موتوری که باید فردا تست می‌شد در حال انجام بود. حاج حسن همراه سلگی، نواب، دشتبان‌زاده و کنگرانی وارد سوله شدند. قطعۀ بزرگی که یک نوآوری در سیستم هدایت کنترل بود، روی زمین بود و بچه‌ها با زحمت مشغول جا انداختن قطعه بودند. حاج محمد سلگی از یک طرف و یونس قارلقی از طرف دیگر داشتند با چکش ضربه می‌زدند، اما قطعه جا نمی‌رفت. یونس یک ضربۀ محکم زده بود که حاج حسن داد زد: «نزن! نزن!» اما دشتبان گفت: «بزن! بزن!!»
با چند ضربۀ دیگر، قطعه جا افتاد و همه صلوات فرستادند! حاج حسن با خنده رو به دشتبان گفت: «مهدی! این بچه‌ها رو از کجا گیر آوردی!؟»
دشتبان، در حالی که می‌خندید، یونس را محکم در آغوش گرفت! رفتارش برای یونس خیلی عجیب بود. یونس شلوغ‌ترین نیروی مدرس بود و خیلی وقت‌ها با شلوغی‌هایش سربه‌سر دشتبان گذاشته و عاصی‌اش کرده بود اما آن روز فکر می‌کرد همه یک جوری مهربان شده‌اند!
حاج حسن با خنده گفت: «یونس! کارات‌و بکن، بعد از فینالِ کارمون، بفرستمت بری افغانستان!»
ـ باشه حاج آقا!
شوخی افعانستان رفتنِ یونس، همیشه مایۀ مزاح‌شان بود.
تقریبا کارشان در آن قسمت تمام شده و خیال‌شان راحت شده بود. اما کارهای دیگری در حال انجام بود. هوای بیرون سرد و بسیار ابری بود. ممکن بود باز هم باران ببارد. همیشه در این مواقع از هواشناسی جویای شرایط می‌شدند. هنوز چند ساعت تا بارش فرصت داشتند.
......
بعد از آخرین تماس، یونس از دفترخارج شد و با دست به علی اشاره کرد که کار انجام شد! علی لبخندِ قشنگی زد. داشتند همراه حاجی و بقیه سولۀ فنی را ترک می‌کردند. سلگی جلوتر دوید و در را باز کرد. کنار ایستاد تا حاجی و بقیه خارج شوند. یونس ناگهان نگاهش روی حاج حسن متوقف ماند. از دلش گذشت که حاج آقا چرا امروز صورتش مثل ماه می‌درخشه؟ مگه چقدر کرم سفیدکننده زده!
حاج حسن از در بیرون رفت و بقیه پشت سرش، سلگی هم چشمکی زد و رفت! بچه‌ها در عین خستگی، شاد و سرخوش بودند.
حاج حسن از این سوله به آن سوله می‌رفت و بر همۀ کارها نظارت داشت. از یک‌طرف هم منتظر قطعۀ گلوگاه نازل بود که قرار بود ظهر برسد.
کارها زنجیروار به هم پیوسته بود، همه مشغول بودند و در میان کار، زمان به سرعت می‌گذشت. هم کار می‌کردند هم گاهی صدای خنده‌شان بلند می‌شد. بعد از ظهر یک جلسۀ کاری با مهندسانِ موتور داشتند. مهران ناظم‌نیا یادش آمد هفتۀ قبل هم چنین جلسه‌ای داشتند و ناهار نخورده، به آن جلسه رفته بود. جلسه تا 4 عصر طول کشید و در میان بحثِ جدی‌شان، حاج حسن خودش متوجه شده بود که بعضی از بچه‌ها، دیگر انرژی ندارند! مهران با خودش گفت امروز حتما اول ناهار بخورم بعد به جلسه برم. حاج حسن، صبح کله پاچه خورده و کم نمیاره!
صدای اذان ظهر در دل مدرس طنین انداخت ...
با اللّه‌اکبرِ اذان، هر کس که می‌توانست به سمت نمازخانه راه افتاد. حاج حسن در صف بچه‌ها نشست و به سید رضا میرحسینی اقتدا کرد اما شاید برای اولین بار بود که از امام جماعت، عقب می‌ماند! او که همیشه نمازش را سریع می‌خواند این‌بار با طمأنینه از رکوع و سجود برمی‌خاست، گویی دوست داشت نمازشان طول یابد! گویی ندایی در قلبش برخاسته بود که بیشتر در این نماز بماند. طعم همۀ نمازهای شیرینی که خوانده بود زنده شده بود. نمازهای مسجد زینب کبری با بچه‌های محلِۀ میرزا محمود وزیر که فوتبال را ناتمام رها کرده و حق اذان را با نماز اول وقت رعایت می‌کردند. نمازهای سنگر و سوله‌های زمان جنگ، نماز بر فراز کوه‌ها، کنار جاده‌ها، وسط بیابان‌ها ... سجده‌های شکر پای سازه‌های موشکی و دعای قنوتی که هرگز از ذهن و زبان حسن کم نشده بود: «اللّهم ارزقنا توفیق الشهادة فی سبیلک»
حالتش از چشم بچه‌ها دور نمانده بود. رسم داشتند بین دو نماز، یک صفحه قرآن بخوانند. اما کسی که قرآن را جمع می‌کرد متوجه شده بود که حاج حسن در حالی که چهارزانو نشسته قرآن را در میان دستانش گرفته و محو آیه‌هاست... قرآنِ ایشان را نگرفت!
سید رضا نماز می‌خواند و سکوت قشنگی در نمازخانۀ مدرس پخش بود. تنها خدا می‌دانست تا دقایقی دیگر، این سکوت را چه صدایی در هم خواهد شکست تا راز کربلای مدرس را برملا کند.
بیست‌ویکم آبان بود و 25 سال از روزی که پادگان شهید منتظری کرمانشاه، نخستین پادگان موشکی ایران، مشهد 39 تن از پاک‌ترین فرزندان ایران شده بود، می‌گذشت!
ایام، رازهایی داشتند و ارواح، اِدراکی از وقت وصل!
همه در حال ترک نمازخانه بودند. عده‌ای راه افتادند سمت غذاخوری اما حاج حسن رفت سمت سولۀ سوخت. مهدی نواب، اطراف میکسر بود و سلگی، دشتبان و علی مثل همیشه، کنار او.
حاج حسن نگاهی به ساعتش کرد. چند دقیقه به 1 مانده بود. منتظر رسیدنِ بچه‌ها و قطعۀ نازل بود.
محمد غلامی و حامد جعفری هر دو در راه مدرس بودند. چند ساعت قبل، حامد با مهندس غلامی تماس گرفته و وقتی فهمیده بود مشکلِ قطعه حل شده، او هم با مهدی یزدیان راهی خرمدشت شده بود تا وسایل مورد نیازشان را از کارگاه‌شان بردارند و سمت مدرس بیایند. در راه، به هوای این‌که امروز در مدرس کارشان زیاد است، هر کدام یک نوشابۀ انرژی‌زا هم خوردند!
مهندس غلامی با دوستانش قطعۀ گلوگاه نازل را با جرثقیل پشت وانتی که متعلق به آقا رضا میری بود منتقل کردند و رویش را پوشاندند! او از صبحِ زود مشغول کار بود و سراپایش کثیف شده بود.
ـ مهندس! بیا یه دوش بگیر بعد برو!
دوستش گفت، اما او خیلی باعجله سوار ماشینِ آقا رضا میری شد و جواب داد: «حاج آقا منتظرمه ... باید برم!»
رضا میری، پدر مرتضی میری، از بچه‌های سخت‌کوش مدرس بود. او از رزمندگان دوران دفاع مقدس و مورد اعتماد سازمان جهاد بود و بعضی از کارهای مجموعه را انجام می‌داد.
اذان ظهر را از رادیوی ماشین شنیدند. وقتی به مدرس رسیدند، وانت را داخل سولۀ فنی بردند و قطعه را به کمک جرثقیل از پشت ماشین برداشتند. بچه‌های دژبانی از آقای میری خواستند برای ناهار پیش‌شان بماند، اما او عجله داشت و حتی نماند تا پسرش را ببیند!
مهندس غلامی هم با خوشحالی کیف لپ‌‌تاپش را برداشت و باعجله دوید سمت حاج حسن. گویی چیزِ جدیدِ خوبی می‌خواست به فرماندهش نشان دهد. از دور، حاج حسن و بچه‌ها را دید، هنوز فاصله داشت، اما دیگر رسیده بود به آن جمع که دور حاج حسن گرد آمده و برای هجرتی عظیم و شهادتی شگفت، برگزیده شده بودند... .
ناگهان درِ سولۀ متحرک باز شد و رضا نادی در حالی که چِک لیستی دستش داشت، خارج شد و فقط داد زد: «حاج آقا!»
گویا اتفاقی غیرمنتظره در میکسر، رخ داده بود، اما چه اتفاقی؟! هیچ کس نفهمید... !
فقط دوربین‌های مداربستۀ مدرس دیدند که حاج حسن به سمت در سولۀ متحرک برگشت و همراه او، دشتبان‌زاده، علی کنگرانی، حتی سلگی که روی جرثقیل مشغول کار بود، به سمت سوله برگشتند اما در یک آن، انرژی و نوری تند، سولۀ بزرگ را از درون پُر کرد و انفجاری شدید با صدایی مهیب، زمین‌وزمان را به هم ریخت!
دومین انفجارِ مهیب به فاصلۀ دو ثانیه زمین را لرزاند و ساعت مدرس، برای همیشۀ تاریخ روی یک‌وده دقیقۀ ظهر متوقف ماند در ظهر شنبه، بیست‌ویکمین روزِ آبان 1390.»
انتهای پیام/