ورزش؛ از توانمندسازی جانبازان تا تحقق عدالت برای توان‌یابان

به گزارش خبرگزاری تسنیم از ورامین، ورزش برای جانبازان و توان‌یابان فقط به معنای تحرک و حفظ سلامتی نیست. بسیاری از این افراد برای اینکه بتوانند فعالیت روزانه خود را راحت‌تر انجام دهند، به تمرین و تحرک مستمر نیاز دارند. از طرفی، ورزش فرصتی برای حضور در جمع، ارتباط با دیگران و دور شدن از روزمرگی است. با این حال، استفاده از امکانات ورزشی برای آن‌ها همیشه آسان نیست و گاهی مشکلاتی وجود دارد که باعث می‌شود فرد با وجود علاقه به ورزش، نتواند فعالیت مورد نظرش را ادامه دهد.

جانبازانی که در دوران دفاع مقدس دچار آسیب جسمی شده‌اند، سال‌هاست با شرایطی زندگی می‌کنند که در بعضی موارد فعالیت‌های روزانه آن‌ها را هم تحت تأثیر قرار داده است. برای این افراد، ورزش می‌تواند به حفظ توان حرکتی و تقویت عضلات کمک کند. البته نوع فعالیت باید با توجه به شرایط جسمانی هر فرد انتخاب شود، اما مهم این است که امکان ورزش کردن برای آن‌ها وجود داشته باشد. نمی‌توان از یک طرف درباره اهمیت سلامتی جانبازان صحبت کرد و از طرف دیگر، شرایط لازم برای فعالیت ورزشی آن‌ها را نادیده گرفت.

ورزش فقط به جسم افراد مربوط نمی‌شود. کسی که به دلیل شرایط جسمانی کمتر از خانه خارج می‌شود، ممکن است به‌تدریج ارتباط کمتری با محیط اطراف داشته باشد. حضور در باشگاه، شرکت در تمرین‌های گروهی و آشنایی با افراد دیگر می‌تواند این شرایط را تغییر دهد. برای یک جانباز، شرکت در مسابقه یا حتی رسیدن به نتیجه بهتر در یک تمرین، می‌تواند انگیزه زیادی ایجاد کند. این موضوع به‌ویژه برای افرادی اهمیت دارد که بعد از سال‌ها زندگی با محدودیت‌های جسمی، به دنبال فرصتی برای فعالیت بیشتر هستند.

در مورد توان‌یابان هم شرایط چندان متفاوت نیست. آن‌ها هم علاقه دارند مانند دیگران به باشگاه بروند، ورزش مورد علاقه‌شان را انتخاب کنند و در صورت داشتن استعداد، در مسابقات شرکت داشته باشند. اما در عمل، استفاده از بسیاری از سالن‌های ورزشی برای این افراد دشوار است. نبود رمپ مناسب، پله‌های ورودی، سرویس‌های بهداشتی نامناسب و تجهیزاتی که با شرایط جسمانی آن‌ها سازگار نیست، از مشکلاتی است که در بعضی مجموعه‌ها دیده می‌شود. این مسائل شاید برای افراد عادی چندان مهم نباشد، اما می‌تواند یک فرد دارای معلولیت را از ادامه ورزش منصرف کند.

در بعضی شهرستان‌ها مشکل حتی فراتر از مناسب نبودن سالن‌هاست و اساساً فضای ورزشی متناسب با نیاز جانبازان و توان‌یابان وجود ندارد. ممکن است فردی به یک رشته ورزشی علاقه داشته باشد، اما برای تمرین در آن رشته مجبور شود به شهر دیگری برود. نبود مربی آشنا با شرایط این ورزشکاران و کمبود وسایل تخصصی هم کار را دشوارتر می‌کند. در چنین شرایطی، طبیعی است که برخی افراد با وجود علاقه و توانایی، فرصت کافی برای پیشرفت پیدا نکنند. این مسئله فقط مربوط به ورزشکاران حرفه‌ای نیست؛ کسانی هم که برای حفظ سلامتی خود به ورزش نیاز دارند، با همین مشکلات روبه‌رو هستند.

البته نباید جانبازان و توان‌یابان را فقط افرادی دانست که برای درمان یا حفظ سلامتی ورزش می‌کنند. در میان آن‌ها استعدادهای ورزشی زیادی وجود دارد. موفقیت ورزشکاران پارالمپیکی کشور نشان داده است که با تمرین و فراهم بودن امکانات، می‌توان در سطح بالای ورزش هم رقابت کرد. اما رسیدن به این مرحله بدون حمایت امکان‌پذیر نیست. ورزشکاری که سالن مناسب، تجهیزات لازم یا مربی متخصص در اختیار ندارد، برای پیشرفت مسیر دشوارتری پیش رو خواهد داشت.

از طرف دیگر، حضور جانبازان و توان‌یابان در برنامه‌های ورزشی می‌تواند نگاه جامعه را هم تغییر دهد. هنوز هم وقتی صحبت از افراد دارای معلولیت می‌شود، بیشتر به محدودیت‌های آن‌ها توجه می‌کنیم تا توانایی‌هایشان. در حالی که بسیاری از این افراد می‌توانند در رشته‌های مختلف ورزشی فعالیت کنند و حتی به موفقیت‌های قابل توجهی برسند. بهتر است به جای اینکه فقط در مراسم‌ها از آن‌ها تجلیل کنیم، شرایطی فراهم شود تا در طول سال امکان تمرین و حضور در مسابقات را داشته باشند و فقط به یک تجلیل ساده توسط مسئولان ختم نشود.

در این میان، خانواده‌ها هم نقش مهمی دارند. وقتی امکانات مناسب وجود داشته باشد، خانواده با اطمینان بیشتری فرد را برای شرکت در فعالیت‌های ورزشی همراهی می‌کند و جانبازان و توان یابان با اطمینان خاطر بیشتری می توانند به فعالیت ورزشی بپردازند.

از طرف دیگر، مناسب‌سازی سالن‌ها، فراهم کردن تجهیزات متناسب و ایجاد فضاهای ورزشی قابل استفاده برای افراد دارای معلولیت، کارهایی است که می‌تواند بخش زیادی از مشکلات را کاهش دهد. لازم نیست همه مجموعه‌ها از ابتدا تخصصی باشند، اما دست‌کم باید امکان استفاده جانبازان و توان‌یابان از امکانات عمومی فراهم شود.

مسئله مهم این است که ورزش نباید فقط برای افرادی در دسترس باشد که محدودیت جسمی ندارند. وقتی از ورزش همگانی صحبت می‌کنیم، باید شرایط همه شهروندان را در نظر بگیریم. یک سالن ورزشی زمانی می‌تواند پاسخگوی نیاز مردم باشد که افراد دارای معلولیت هم بتوانند بدون مشکل از آن استفاده کنند. همچنین در شهرهایی که تعداد ورزشکاران جانباز و توان‌یاب بیشتر است، باید برای ایجاد فضاهای تخصصی و تأمین امکانات مورد نیاز آن‌ها برنامه‌ریزی شود.

ورزش برای جانبازان و توان‌یابان یک انتخاب تجملی نیست. این افراد هم مانند دیگران به تحرک، نشاط و حضور در جمع نیاز دارند و نباید برای رسیدن به یک سالن ورزشی یا پیدا کردن امکانات مناسب با مشکلاتی روبه‌رو شوند که قابل پیشگیری است. شاید نتوان همه کمبودها را در مدت کوتاهی برطرف کرد، اما می‌توان از مناسب‌سازی مجموعه‌های موجود و فراهم کردن امکانات اولیه شروع کرد. مهم این است که در برنامه‌های ورزشی، این گروه از شهروندان فراموش نشوند و امکان ورزش کردن برایشان به یک موضوع همیشگی تبدیل شود.

یادداشت از: آزمان کادری، رئیس بنیاد شهید و امور ایثارگران شهرستان ورامین

انتهای پیام/