باورم نمی‌شد این‌قدر زود بروی؛ تو بهار صحنه بودی، کوروش جان!
- اخبار فرهنگی
- اخبار سینما و تئاتر
- 20 آبان 1405 - 23:39
به گزارش خبرگزاری تسنیم، محمد مهدی بهداروند استاد حوزه و دانشگاه در یاددشتی، مرثیه‌ای برای کوروش زارعی هنرمند فقید کشورمان نوشت:
مرثیه‌ای برای هنرمندی(کوروش زارعی ) که پرده آخر زندگی‌اش زودتر از انتظار فرود آمد، اما نقش روشنش بر صحنه خاطره‌ها جاودانه ماند.
پرده اول؛ خبری که دلم نخواست باور کنم
باورم نمی‌شد... هنوز هم باورم نمی‌شود که این‌قدر زود از میان ما رفته باشی، کوروش جان!
بعضی خبرها را نمی‌توان خواند؛ باید با تمام اندوهشان زیست. بعضی رفتن‌ها را نمی‌توان پذیرفت؛ باید سال‌ها با جای خالی‌شان کنار آمد. و بعضی آدم‌ها آن‌قدر با زندگی، عشق، ایمان و روشنایی پیوند خورده‌اند که حتی شنیدن خبر مرگشان نیز به شوخی تلخ روزگار می‌ماند.
وقتی خبر رفتنت در فضای هنر پیچید، گویی کسی چراغ یکی از صحنه‌های عزیز تئاتر ایران را خاموش کرد. خبری کوتاه بود، اما اندوهش بلند؛ آن‌قدر بلند که تا دورترین ردیف‌های تالار خاطره‌ها امتداد یافت.
کوروش زارعی رفت...
چه جمله سنگینی! چه عبارت نامهربانی! مگر می‌شود هنرمندی که سال‌ها با نفس صحنه زندگی کرده، با شخصیت‌ها جان گرفته، با واژه‌ها گریسته و با روایت‌ها لبخند زده است، ناگهان از میان ما برود؟
نه، هنوز زود بود. بسیار زود!
هنوز نمایش‌های نانوشته‌ای مانده بود، نقش‌های ناآفریده‌ای، گفت‌وگوهای ناتمامی و صحنه‌هایی که می‌توانستند با حضورت جان بگیرند.
تو بهاری بودی، کوروش جان؛ بهاری که در میانه پاییز از ما گرفتند، اما عطر شکوفه‌هایش در حافظه هنر این سرزمین خواهد ماند.
پرده دوم؛ مردی که تئاتر را زندگی می‌کرد
برای بعضی‌ها تئاتر یک حرفه است؛ برای برخی یک سرگرمی، برای عده‌ای راهی به شهرت؛ اما برای هنرمندانی از جنس تو، تئاتر چیزی فراتر از همه اینهاست: شیوه‌ای برای زیستن، اندیشیدن و معنا بخشیدن به جهان.
تو از آن نسل هنرمندانی بودی که صحنه را تنها سکویی برای دیده‌شدن نمی‌دانستند؛ صحنه برایت حریمی بود که باید حرمتش را نگاه داشت.
از میناب برخاستی؛ از سرزمینی که آفتابش سخاوتمندانه می‌تابد و مردمانش با دریا، نخل و نجابت آشنایند. از نوجوانی دل به نمایش سپردی و آن عشق نخستین را تا واپسین فصل زندگی با خود همراه داشتی.
چه زیباست سرنوشت هنرمندی که از جغرافیای گرم جنوب برمی‌خیزد و در گستره هنر ایران، چراغ روایت و نمایش را روشن نگاه می‌دارد.
در جهان تئاتر، بازیگر هر شب متولد می‌شود و هر شب با فرود آمدن پرده می‌میرد؛ اما مرگ او موقتی است. فردا دوباره چراغ‌ها روشن می‌شوند، تماشاگران می‌نشینند و زندگی از نو آغاز می‌شود.
این‌بار اما تقدیر، نمایش دیگری نوشته بود؛ نمایشی که در پرده پایانی‌اش، بازیگر دیگر برای تعظیم آخر به صحنه بازنمی‌گردد.و چه تلخ است این حقیقت برای ما که به بازگشت تو عادت داشتیم.
پرده سوم؛ تو بهار بودی، حتی در روزهای خزان
کوروش عزیز!
هنرمند را نمی‌توان تنها با شمار نقش‌ها، نمایش‌ها، مسئولیت‌ها و افتخاراتش شناخت. حقیقت یک هنرمند در اثری است که بر جان مخاطب می‌گذارد؛ در احساسی که بیدار می‌کند و در نوری که پس از رفتنش باقی می‌ماند.
تو در تئاتر دینی و آیینی، در روایت‌های مقاومت و در گسترش نمایش مردمی، حضوری جدی و اثرگذار داشتی. سال‌ها در جایگاه بازیگر، کارگردان و مدیر هنری کوشیدی تا تئاتر تنها در تالارهای رسمی محصور نماند و راه خود را به میان مردم، به مسجدها و به دل‌های مشتاق پیدا کند.
جریان «تئاتر بچه‌های مسجد» و تلاش برای گسترش هنرهای نمایشی در حوزه هنری، بخشی از کارنامه توست؛ کارنامه‌ای که ارزش آن را نمی‌توان صرفاً با معیارهای اداری و حرفه‌ای سنجید.
تو می‌دانستی هنر زمانی زنده می‌ماند که با مردم سخن بگوید؛ زمانی که از رنج‌هایشان فاصله نگیرد و امیدهایشان را فراموش نکند.
شاید به همین دلیل است که امروز نبودنت تنها غیبت یک بازیگر نیست؛ خاموشی صدایی آشنا در میان خانواده‌ای بزرگ است.
تو بهاری بودی؛ نه به معنای فصل، که به معنای رویش. بهاری که می‌خواست استعدادهای تازه جوانه بزنند، صحنه‌ها آباد بمانند و قصه‌های این سرزمین همچنان روایت شوند.
پرده چهارم؛ از لاوی تا روایت‌های ماندگار
بسیاری از مخاطبان تلویزیون، تو را با نقش «لاوی» در مجموعه «یوسف پیامبر» به یاد می‌آورند؛ نقشی که چهره‌ات را به حافظه تصویری نسل‌های مختلف سپرد.
در «مختارنامه» و دیگر آثار نمایشی و تصویری نیز حضورت بخشی از مسیر هنری‌ات بود؛ اما حقیقت این است که وسعت زندگی هنری تو در قاب تلویزیون خلاصه نمی‌شد.
خانه نخستین تو تئاتر بود؛ همان هنر شگفت‌انگیزی که برخلاف سینما، لحظه‌هایش را نمی‌توان دوباره برداشت کرد. هر نفس، هر سکوت، هر نگاه و هر حرکت در آن یگانه است.
تئاتر، هنرِ حضور است؛ و امروز، اندوه ما از همین‌جا آغاز می‌شود: از نبودنِ حضور تو.
دیگر نمی‌توان منتظر ایستادن تو در گوشه صحنه بود. دیگر نمی‌توان به امید شنیدن صدایت، سکوت پیش از آغاز نمایش را تحمل کرد.
اما مگر هنر با غیبت جسمانی هنرمند پایان می‌یابد؟
نه!
هنرمند واقعی در خاطره تماشاگرانی که با او خندیده‌اند، گریسته‌اند و اندیشیده‌اند، ادامه پیدا می‌کند. او در ذهن شاگردان، در تجربه همکاران و در روایت‌های ناتمام نسل‌های پس از خود زنده می‌ماند.
و تو، کوروش جان، از این جنس بودی.
پرده پنجم؛ صندلی خالی، نوری که خاموش نمی‌شود
امروز اگر به تالاری خاموش قدم بگذاریم، شاید بتوانیم معنای نبودنت را بهتر درک کنیم.
صحنه خالی است. پرده‌ها آرام گرفته‌اند. نور موضعی بر نقطه‌ای می‌تابد که کسی در آن ایستاده نیست.
در ردیف نخست، صندلی‌ای خالی مانده است؛ صندلی‌ای که گویی هنوز انتظار صاحبش را می‌کشد.
و ما، تماشاگران این وداع ناخواسته، در سکوت نشسته‌ایم؛ بی‌آنکه بدانیم چگونه باید برای آخرین پرده زندگی تو دست بزنیم.
مگر می‌شود برای نمایشی که پایانش اشک است، ایستاده تشویق کرد؟
شاید بشود؛ نه از سر شادی، که از سر احترام. احترام به سال‌هایی که بر صحنه گذشت، به رنج‌هایی که پشت لبخندهای هنری پنهان ماند، به شب‌هایی که صرف تمرین شد و به روزهایی که با دغدغه اعتلای تئاتر سپری گردید.
امروز باید به احترام تو ایستاد؛ به احترام هنرمندی که سهم خود را از زندگی، در خدمت به روایت و نمایش جست‌وجو کرد.
چه کسی گفته است تشویق همیشه باید با صدای کف‌زدن همراه باشد؟
گاهی عمیق‌ترین تشویق، اشکی است که بی‌صدا بر گونه تماشاگری می‌لغزد.
و امروز، تئاتر ایران تو را با همین تشویق خاموش بدرقه می‌کند.
پرده ششم؛ باورم نمی‌شود، رفیق صحنه‌های روشن!
کوروش جان!
چه دشوار است نوشتن از تو با فعل گذشته.
بود، می‌گفت، می‌خندید، می‌آفرید، می‌کوشید...
این فعل‌ها چه بی‌رحمانه‌اند وقتی قرار است درباره کسی نوشته شوند که هنوز حضورش در ذهن ما زنده است.
دلم می‌خواست خبر رفتنت اشتباه باشد. دلم می‌خواست فردا عکسی تازه از تو منتشر شود، کنار دوستانت، در یک تمرین، در پشت‌صحنه نمایشی یا در میان هنرمندان جوان؛ و همه این اندوه، تنها کابوسی کوتاه از یک شب پاییزی باشد.
اما زندگی همیشه مطابق آرزوهای ما پیش نمی‌رود.
گاهی کارگردان بزرگ هستی، بی‌آنکه با بازیگرانش مشورت کند، زمان فرود آمدن پرده را تعیین می‌کند.
و ما می‌مانیم با هزار پرسش بی‌پاسخ:
چرا این‌قدر زود؟
چرا هنوز در میانه راه؟
چرا درست وقتی تصور می‌کردیم سال‌های بیشتری برای آفریدن و همراهی پیش رو داری؟
می‌دانم که مرگ پایان گریزناپذیر زندگی زمینی است، اما دانستن این حقیقت، چیزی از سنگینی داغ نمی‌کاهد.
آدمی برای بعضی وداع‌ها هرگز آماده نمی‌شود.
پرده آخر؛ یادت گرامی، ای هنرمند بهاری
حالا تو رفته‌ای و ما مانده‌ایم با صحنه‌ای که یک صدای آشنا کم دارد؛ با خاطره‌هایی که باید عزیزتر نگاهشان داریم و با نامی که باید حرمتش را پاس بداریم.
تو از جهان رفتی، اما آنچه در جان هنر کاشتی، با رفتنت از میان نمی‌رود.
هنوز می‌توان از شور آغازینت گفت؛ از نوجوانی که در میناب دل به تئاتر سپرد، از هنرمندی که در مسیر نمایش آیینی قدم برداشت و از مردی که برای پیوند میان صحنه و مردم تلاش کرد.
هنوز می‌توان نامت را در گفت‌وگوهای تئاتری زنده نگاه داشت، از تجربه‌هایت آموخت و برای نسل‌های آینده روایت کرد که روزگاری هنرمندی بود که نمایش را جدی می‌گرفت و به رسالت فرهنگی آن باور داشت.
کوروش عزیز!
پاییز امسال برای خانواده تئاتر، پاییزی معمولی نیست. برگ‌هایش سنگین‌تر فرو می‌ریزند و سکوتش اندوهگین‌تر است.
تو بهاری بودی که پاییز از ما گرفت؛ اما هیچ پاییزی نمی‌تواند خاطره بهار را از زمین پاک کند.
روزی دوباره چراغ‌های تئاتر روشن خواهند شد. بازیگران تازه بر صحنه خواهند آمد. نمایش‌های تازه متولد خواهند شد و تماشاگران باز هم در تاریکی سالن، چشم به روشنایی صحنه خواهند دوخت.
در آن لحظه‌ها، در جایی میان نور و سایه، میان سکوت و دیالوگ، میان آغاز و پایان، یاد تو نیز حضور خواهد داشت.
زیرا صحنه، هنرمندانی را که با جانشان به آن خدمت کرده‌اند، فراموش نمی‌کند.
باورم نمی‌شد این‌قدر زود بروی، کوروش جان...
دلمان می‌خواست بیشتر بمانی، بیشتر بیافرینی و بیشتر در روشنایی صحنه نفس بکشی.
اما اکنون که پرده آخر زندگی‌ات فرود آمده، تنها می‌توانیم در برابر خاطره‌ات بایستیم، سر تعظیم فرود آوریم و با چشمانی نمناک بگوییم:
خسته نباشی، مرد صحنه‌های روشن!
خسته نباشی، ای بازیگر فصل‌های ناتمام!
یادت گرامی، ای هنرمند بهاری!
تو از صحنه زندگی رفتی، اما از صحنه دل‌های ما هرگز بیرون نخواهی رفت.
روحت شاد، نامت بلند و چراغ خاطره‌ات در تئاتر ایران همیشه روشن باد.
انتهای پیام/