حبس باید به اصلاح مجرم و بازگشت سالم او به جامعه منجر شود

به گزارش خبرگزاری تسنیم از گرگان، محمود اسپانلو امروز در مراسم تکریم و معارفه مدیرکل زندان‌های استان گلستان اظهار کرد: با وجود انتقادهای فراوان اندیشمندان حقوق کیفری از مجازات حبس و تلاش برای یافتن جایگزین‌های مناسب، این مجازات همچنان جایگاه اصلی خود را در نظام‌های کیفری حفظ کرده و هنوز هیچ جایگزین کاملی برای آن ارائه نشده است.

رئیس کل دادگستری گلستان با اشاره به پیش‌بینی نهادهایی مانند آزادی مشروط، تعلیق اجرای مجازات و مجازات‌های جایگزین حبس در قوانین کشور افزود: مجازات حبس همچنان یکی از مهم‌ترین ابزارهای نظام عدالت کیفری است، اما وجه تمایز آن با بسیاری از مجازات‌های دیگر، ظرفیت اصلاحی و تربیتی آن است؛ ظرفیتی که باید در عملکرد سازمان زندان‌ها نمود پیدا کند.

وی با بیان اینکه زندان علاوه بر ایجاد محدودیت و تحمل رنج برای محکومان، باید زمینه اصلاح رفتار آنان را فراهم کند، تصریح کرد: هدف این است که فردی که به دلیل ارتکاب جرم از جامعه فاصله گرفته، پس از طی دوران محکومیت و بهره‌مندی از برنامه‌های اصلاحی و تربیتی، با آمادگی لازم به جامعه بازگردد و بار دیگر بتوان از ظرفیت‌های او استفاده کرد.

اسپانلو با تأکید بر اهمیت رعایت حقوق زندانیان گفت: سلب آزادی، انسان را در موقعیتی آسیب‌پذیر قرار می‌دهد و به همین دلیل وضعیت زندان‌ها و نحوه برخورد با زندانیان از شاخص‌های مهم ارزیابی وضعیت حقوق بشر در کشورها به شمار می‌رود. توجه به حقوق زندانیان اهمیت ویژه‌ای دارد، به‌خصوص اینکه بسیاری از آنان سرپرست خانوار هستند و زندانی شدنشان علاوه بر خود فرد، خانواده‌هایشان را نیز با مشکلات و بحران‌های جدی مواجه می‌کند.

وی نقش نیروی انسانی در تحقق اهداف اصلاحی زندان‌ها را تعیین‌کننده دانست و اظهار کرد: کار در سازمان زندان‌ها به دلیل ارتباط مستمر با افراد بزهکار و خانواده‌های آنان، مسئولیتی دشوار و نیازمند تعهد، دلسوزی، صبوری و علاقه به فعالیت‌های تربیتی و اصلاحی است.

رئیس کل دادگستری گلستان ادامه داد: مددکاران اجتماعی و کارکنان زندان‌ها در بسیاری از موارد با زندانیان ارتباطی عاطفی و انسانی برقرار می‌کنند و همین اعتماد و ارتباط می‌تواند زمینه‌ساز اصلاح رفتار و بازگشت آنان به زندگی اجتماعی باشد. گاهی کارکنان زندان از آزادی یک زندانی بیش از خود او خوشحال می‌شوند و این مسئله نشان‌دهنده اهمیت نقش انسانی و حمایتی آنان در فرایند اصلاح و بازپروری است.

اسپانلو با اشاره به دشواری‌های تعامل کارکنان زندان با خانواده‌های زندانیان و مسئولیت‌های متعدد آنان خاطرنشان کرد: مددکاران و زندانبانان باید علاوه بر شناخت مسائل تربیتی، توانایی مدیریت روابط میان زندانیان و همچنین ارتباط مؤثر با خانواده‌های آنان را داشته باشند؛ چراکه کوچک‌ترین خطا در این محیط می‌تواند زمینه‌ساز بروز تنش و ناامنی شود.

وی هماهنگی میان دادسراها، محاکم قضایی و سازمان زندان‌ها را از الزامات تحقق عدالت کیفری برشمرد و گفت: این مجموعه‌ها حلقه‌های به‌هم‌پیوسته یک زنجیره هستند و اگر میان آنها هماهنگی وجود نداشته باشد، اهداف اصلاحی و تربیتی زندان‌ها به‌طور کامل محقق نخواهد شد.

رئیس کل دادگستری گلستان افزود: در بسیاری از تصمیمات قضایی از جمله آزادی مشروط و برخورداری از نهادهای ارفاقی، نظر سازمان زندان‌ها و گزارش‌های مددکاران و مسئولان زندان اهمیت دارد. بنابراین، یافته‌های مجموعه زندان‌ها باید در تصمیم‌گیری‌های قضایی مورد توجه قرار گیرد تا تصمیمات بر پایه شناخت دقیق‌تری از وضعیت زندانی اتخاذ شود.

اسپانلو با تأکید بر اینکه کارآمدی نظام عدالت کیفری به همکاری همه اجزای این مجموعه وابسته است، تصریح کرد: اگر قرار است مجازات حبس به نتیجه واقعی خود برسد، دادسرا، دادگاه و سازمان زندان‌ها باید در یک مسیر و با درک مشترک از اهداف اصلاحی و تربیتی حرکت کنند.

وی در بخش دیگری از سخنان خود با قدردانی از تلاش‌های مدیرکل پیشین زندان‌های گلستان اظهار کرد: در حدود 6 سال فعالیت وی در استان، اقدامات عمرانی قابل توجهی در مجموعه زندان‌ها انجام شد و تلاش‌های صورت‌گرفته در حوزه اصلاح و بازپروری زندانیان و ارتقای وضعیت زندان‌های استان قابل تقدیر است.

رئیس کل دادگستری گلستان همچنین با تبریک انتصاب مدیرکل جدید زندان‌های استان، ابراز امیدواری کرد با همکاری مجموعه قضایی و سازمان زندان‌ها، زمینه ارائه خدمات مؤثرتر به جامعه هدف و ارتقای برنامه‌های اصلاحی و تربیتی فراهم شود.

اسپانلو اثربخش کردن مجازات حبس را از مهم‌ترین مأموریت‌های دستگاه قضایی و سازمان زندان‌ها دانست و تأکید کرد: معیار موفقیت در این حوزه، صرفاً نگهداری فرد در دوران محکومیت نیست؛ بلکه باید دید پس از آزادی چه اتفاقی برای او می‌افتد. اگر فردی که مدت‌ها در اختیار نظام زندانبانی بوده، دوباره به زندان بازگردد، به این معناست که در انجام مأموریت اصلاح و بازپروری موفق عمل نکرده‌ایم.

انتهای پیام/