خبرگزاری تسنیم، گروه فرهنگی _ مجتبی برزگر: گاهی یک تصویر، بیش از صدها جمله حرف برای گفتن دارد. تصویر جانبازی که چند روز پیش در فضای مجازی پخش شد و هنگام پخش سرود ملی ایران، با وجود عارضه قطع نخاع و نداشتن نعمت پا، تلاش می‌کند از جای خود بلند شود، از همان تصویرهایی است که نمی‌توان به‌سادگی از کنارشان گذشت. او می‌داند توان ایستادن ندارد، اما باز هم تلاش می‌کند؛ گویی می‌خواهد با همه دارایی و هر آن‌چه برایش باقی مانده، احترامش را به سرزمینش نشان دهد.

این یک روایت است؛ روایت مردی که حتی ناتوانی جسمی هم مانع تلاشش برای ادای احترام به کشورش نمی‌شود. اما در سوی دیگر، ماجرای عادل فردوسی‌پور قرار دارد و انتقادهایی که به رفتارش در مراسم تشییع حمید علیدوستی مطرح شدند. در بخشی از مراسم تشییع این‌پیشکسوت فوتبالی، سرود ملی ایران پخش شد اما فردوسی‌پور و علی دایی از جا برنخاستند!

قرار نیست این دو روایت را یکی بدانیم یا از تصویر آن جانباز برای قضاوت فردوسی‌پور استفاده کنیم؛ اما کنار هم قرار گرفتن‌شان، پرسش مهم‌تری را پیش می‌کشد: وطن‌دوستی را چگونه باید معنا کرد؟

آقای فردوسی‌پور! شما در واکنش به انتقادها گفته‌اید پیشنهادهای چندمیلیون‌دلاری از خارج از کشور داشته‌اید، اما ایران را ترک نکرده‌اید و عشق به وطن را متعلق به قشر خاصی نمی‌دانید! این‌حرف قابل شنیدن است؛ اما چرا بحث را به ماندن یا رفتن تقلیل می‌دهید؟ مگر هرکه در ایران مانده، تمام مسئولیت و دین خود را در برابر وطن ادا کرده است؟ ماندن می‌تواند ارزشمند باشد، اما پاسخ همه پرسش‌ها نیست.

وطن را نمی‌توان فقط با محل زندگی یا تعداد پیشنهادهای خارجی سنجید. وطن، مردم یک‌سرزمین‌اند؛ خاطراتشان، رنج‌هایشان، شادی‌هایشان و روزهایی که بیش از همیشه نیاز دارند دیده و شنیده شوند.

شما سال‌ها با برنامه «نود» به خانه‌های مردم رفتید. مخاطبانی که برنامه‌تان را دنبال می‌کردند، به شما اعتماد داشتند و برایتان سرمایه اجتماعی ساختند. بعد از پایان حضورتان در تلویزیون هم توانستید در فضای رسانه‌ای خارج از صداوسیما مخاطبان خود را حفظ کنید. این جایگاه اتفاق کوچکی نیست و طبیعی است از چنین‌چهره‌ای، درباره بعضی رفتارها و مواضعش سؤال شود.

البته قرار نیست هر چهره شناخته‌شده‌ای درباره همه مسائل کشور اظهارنظر کند یا مطابق انتظار همه مخاطبان رفتار کند. اما وقتی خودتان درباره وطن‌دوستی داد سخن می‌رانید، نمی‌توان انتظار داشت پرسش‌های افکار عمومی درباره نسبت این ادعا با رفتار اجتماعی و رسانه‌ای شما نادیده گرفته شود.

در روزهایی که ایران با حملات آمریکا و رژیم صهیونیستی روبه‌رو شد، خانه‌ها و زیرساخت‌ها آسیب دیدند و خانواده‌های بسیاری داغدار شدند، انتظار بخشی از جامعه از چهره‌های شناخته‌شده این نبود که سلاح به دست بگیرند یا موضع سیاسی یکسانی داشته باشند. انتظار این بود درباره مردم حرف بزنند؛ درباره کودکانی که جانشان را از دست دادند، خانواده‌هایی که داغ دیدند و زخم‌هایی که بر پیکر این سرزمین نشست؛ از کودکان میناب تا ماکان نصیری و خانواده‌هایی که زندگی‌شان زیر سایه این حوادث تغییر کرد.

حرف زدن درباره رنج این مردم لزوماً دفاع از یک جریان سیاسی نیست. می‌توان منتقد بود، می‌توان با سیاست‌های رسمی اختلاف نظر داشت و حتی می‌توان درباره مسائل مختلف کشور مواضع متفاوتی اتخاذ کرد؛ اما رنج مردم، موضوعی فراتر از اختلاف‌های سیاسی است.

اینجاست که باید دوباره به آن تصویر برگردیم؛ جانبازی که با وجود مصدومیت قطع نخاع، برای ایستادن به احترام سرود ملی کشورش تلاش می‌کند. نه می‌خواهد با این حرکت برای خود اعتباری بخرد، نه قرار است کسی را به خاطر ناتوانی یا توانایی‌اش قضاوت کند. فقط می‌خواهد به شیوه‌ای که می‌تواند، احترامش را به کشورش نشان دهد. شاید نتواند بایستد، اما تلاشش برای ایستادن، به اندازه کافی گویاست.

تفاوت ماجرا همین‌جاست: یک نفر با تمام محدودیت جسمی‌اش می‌کوشد ادای احترام کند و در سوی دیگر، درباره رفتار یک چهره مشهور و توضیحی که برای آن ارائه کرده، پرسش‌هایی مطرح شده است.

آقای فردوسی‌پور! وقتی خودتان پای وطن‌دوستی را وسط می‌کشید، نمی‌شود فقط از پیشنهادهای خارجی و ماندن در ایران گفت و از کنار پرسش‌های دیگر عبور کرد. وطن‌دوستی در مجموعه‌ای از رفتارها، احساس مسئولیت و حساسیت نسبت به سرنوشت مردمی معنا پیدا می‌کند که بخشی از اعتبار چهره‌های شناخته‌شده خودشان را ساخته‌اند.

آقای فردوسی‌پور! مسئله این نیست که چرا نرفتید؛ مسئله این است که وقتی از وطن حرف می‌زنید، از مردمش هم بگویید! آن جانباز شاید نتواند از جا بلند شود، اما برای ادای احترام تمام تلاشش را می‌کند و مورد احترام مردمش قرار می‌گیرد. این‌تصویر حماسی یادآوری می‌کند وطن‌پرستی فقط ماندن در یک‌جغرافیا ویژه نیست، هزینه‌دادن هم هست!

انتهای پیام/