افق تازه توسعه تجارت منطقه‌ای با اتصال ریلی ایران به چین
- اخبار اقتصادی
- اخبار راه و مسکن
- 19 آبان 1405 - 14:24
به گزارش خبرگزاری تسنیم، متن پیام رئیس جمهور به همایش حمل‌ونقل به شرح زیر است:
پیشرفت ایران بزرگ ما به زیرساخت‌هایی نیاز دارد که پشتیبان رشد اقتصادی، حفظ منابع ملی و ارتقای کیفیت زندگی مردم باشند. حمل‌ونقل ریلی از مهم‌ترین این زیرساخت‌هاست که با اتصال مراکز تولید به بازارهای داخلی و بین‌المللی، کاهش هزینه‌های حمل‌ونقل و افزایش ایمنی و پایداری جابه‌جایی، می‌تواند به تقویت تولید، توسعه تجارت و افزایش رقابت‌پذیری اقتصاد کشور کمک کند. ازاین‌رو، توسعه راه‌آهن را باید سرمایه‌گذاری در آینده اقتصادی و رفاه جامعه دانست.
در شرایطی که مدیریت ناترازی انرژی از اولویت‌های کشور است، افزایش سهم حمل‌ونقل ریلی در جابه‌جایی بار و مسافر ضرورتی انکارناپذیر است. بهره‌وری بالاتر انرژی در این بخش، فرصتی برای کاهش مصرف سوخت، آلودگی و هزینه‌های اقتصادی و اجتماعی فراهم می‌کند. تحقق این ظرفیت، مستلزم برقی‌سازی خطوط، نوسازی ناوگان، رفع گلوگاه‌های شبکه و فراهم‌کردن زمینه مشارکت و سرمایه‌گذاری بخش خصوصی است.
موقعیت جغرافیایی کشور ما زمانی به مزیتی پایدار تبدیل می‌شود که با شبکه‌ای کارآمد و رقابت‌پذیر از زیرساخت‌های حمل‌ونقل و لجستیک همراه باشد. تکمیل کریدورهای ریلی، اتصال بنادر و مراکز تولیدی به شبکه و گسترش همکاری با کشورهای همسایه، می‌تواند جایگاه ایران را در ترانزیت منطقه‌ای ارتقا دهد و زمینه افزایش مبادلات تجاری و درآمدهای پایدار ارزی را فراهم آورد.
در این میان، شکل‌گیری کریدور شرق - غرب از مسیر افغانستان و اتصال آن به شبکه ریلی چین، افقی مهم برای همکاری‌های منطقه‌ای می‌گشاید. پیشبرد محور هرات – مزارشریف و پیگیری اتصال آن به شبکه‌های ریلی شرق آسیا و تکمیل این کریدور در داخل کشور با احداث مسیر خاوران - چشمه ثریا می‌تواند به توسعه مبادلات، شکوفایی ظرفیت‌های تولیدی و معدنی منطقه و تقویت جایگاه ایران در زنجیره‌های تجارت بین‌المللی کمک کند.
در کنار این مأموریت راهبردی، توسعه قطارهای حومه‌ای از نیازهای جدی زندگی شهری و پاسخ به مطالبات روزمره مردم است. گسترش این خدمات، در پیوند با مترو و سایر شیوه‌های حمل‌ونقل عمومی، می‌تواند به کاهش ترافیک، آلودگی هوا و مصرف سوخت و تسهیل رفت‌وآمد شهروندان کمک کند و دسترسی عادلانه‌تر به فرصت‌های شغلی، آموزشی و خدماتی را فراهم آورد.
آینده حمل‌ونقل ریلی به میزان بهره‌گیری از دانش، فناوری و نوآوری وابسته است. هوشمندسازی مدیریت شبکه، توسعه سامانه‌های دیجیتال، تبادل الکترونیکی داده‌ها میان راه‌آهن، گمرک، بنادر و شرکت‌های حمل‌ونقل و به‌کارگیری فناوری‌های نوین در نگهداری ناوگان، باید به افزایش ایمنی، کاهش زمان جابه‌جایی و ارتقای کیفیت خدمات منجر شود. معیار موفقیت این تحولات، بهبود ملموس کیفیت خدمات برای مسافران، تولیدکنندگان و صادرکنندگان است.
انتظار می‌رود جامعه علمی و مهندسی کشور با همکاری صنعت و شرکت‌های دانش‌بنیان، برای مسائل و نیازهای اولویت‌دار این حوزه راه‌حل‌های نوآورانه و عملی ارائه کند و دستگاه‌های اجرایی نیز زمینه بهره‌گیری از این دستاوردها را فراهم آورند. توسعه این بخش همچنین مستلزم اعتمادسازی برای سرمایه‌گذاران، شفافیت مقررات، ثبات در تعهدات و فراهم‌کردن زمینه مشارکت مؤثر بخش خصوصی است.
فرزانه صادق وزیر راه و شهرسازی نیز در این همایش با تأکید بر جایگاه راهبردی حمل‌ونقل ریلی در توسعه اقتصادی و افزایش تاب‌آوری کشور، گفت: توسعه این بخش علاوه بر کاهش هزینه‌های اقتصادی و مصرف انرژی، به افزایش بهره‌وری، ارتقای ایمنی و تقویت تاب‌آوری ملی کمک می‌کند و از این رو، جایگاهی محوری در سیاست‌گذاری، برنامه‌ریزی و اقدامات وزارت راه و شهرسازی دارد.
وی با اشاره به اهمیت حمل‌ونقل ریلی در شرایط بحران، افزود: استمرار حمل کالاهای اساسی، نهاده‌های تولید و کالاهای راهبردی و همچنین جابه‌جایی مسافران، برای حفظ جریان زندگی و فعالیت اقتصادی کشور ضروری است.
وی با اشاره به آسیب‌دیدن زیرساخت‌های ریلی کشور در جریان جنگ، توضیح داد: در جریان جنگ ناجوانمردانه‌ای که در آن پروتکل‌های حقوقی و بین‌المللی نقض شد، زیرساخت‌های کشور نیز هدف قرار گرفتند. آسیب‌دیدن هفت پل ریلی نشان داد که این زیرساخت‌ها تا چه اندازه با تاب‌آوری و ارتباطات داخلی کشور پیوند دارند.
صادق با اشاره به اهمیت اتصال شبکه ریلی ایران به کشورهای همسایه، ادامه داد: شبکه ریلی باید با اتکا به زیرساخت پایدار، ناوگان آماده و نیروی انسانی توانمند، پشتیبان زنجیره تأمین کشور باشد. تحقق این هدف نیز مستلزم توجه هم‌زمان به توسعه و نوسازی ناوگان، نگهداری زیرساخت‌ها، رفع گلوگاه‌های شبکه و ارتقای بهره‌وری در بهره‌برداری است.
تکمیل کریدورهای ریلی و بهره‌برداری از ظرفیت راهبردی ایران
وزیر راه و شهرسازی با تأکید بر فرصت‌های پیش‌روی ایران در حمل‌ونقل بین‌المللی، گفت: موقعیت کشور در پیوند مسیرهای منطقه‌ای زمانی به درآمد ارزی پایدار و رونق اقتصادی تبدیل می‌شود که بتوانیم خدماتی رقابت‌پذیر، منظم و قابل اعتماد ارائه کنیم؛ به‌گونه‌ای که صاحبان کالا بتوانند درباره زمان، هزینه و کیفیت حمل از مسیر ایران با اطمینان تصمیم بگیرند.
وی تکمیل کریدورهای ریلی، دیپلماسی فعال حمل‌ونقل، تسهیل فرایندهای مرزی، هماهنگی تعرفه‌ها و توسعه خدمات منظم را از الزامات تحقق این هدف برشمرد و افزود: اتصال مؤثر بنادر، مراکز تولیدی و پایانه‌های لجستیکی به شبکه ریلی نیز اهمیت ویژه‌ای دارد و شرکت‌های حمل‌ونقل و لجستیک بخش خصوصی، شرکای اصلی کشور در ایجاد و حفظ مزیت رقابتی هستند.
صادق با اشاره به روند اجرای پروژه راه‌آهن چابهار ـ زاهدان اظهار کرد: در پاییز سال 1403، عملیات اتصال ریلی خاش به چابهار از مسیر زاهدان آغاز شد. پیش از آن، اتصال ریلی زاهدان به خاش در دولت‌های گذشته انجام شده بود، اما این مسیر هنوز به بندر چابهار متصل نشده بود. در حالی که اتصال ریلی زاهدان به چابهار از اهمیت راهبردی و ژئوپلیتیکی برخوردار است.
وی با قدردانی از حمایت‌های رئیس‌جمهور در تأمین منابع پروژه راه‌آهن چابهار ـ زاهدان تصریح کرد: طی دو سال گذشته و با وجود شرایط دشوار کشور و وقوع جنگ، حدود 40 هزار میلیارد تومان برای راه‌آهن چابهار ـ زاهدان تأمین و تزریق شده است و امیدواریم این پروژه طی یکی دو ماه آینده به بهره‌برداری برسد.
وزیر راه و شهرسازی، پیگیری مستمر رئیس‌جمهور برای توسعه راه‌آهن و اتصال شبکه ریلی به بنادر را نشانه اهمیت این موضوع در اولویت‌های دولت چهاردهم دانست و گفت: اتفاقاتی که در بنادر شمالی رخ داد و محدودیت‌هایی که در بنادر جنوبی با آن مواجه بودیم، اهمیت اتصال ریلی بنادر و ایجاد مسیرهای جایگزین برای جابه‌جایی کالا را بیش از گذشته آشکار کرد.
وی همچنین با اشاره به بهره‌برداری و رونق فعالیت مرکز لجستیکی آپرین در دو سال گذشته، توسعه این مرکز را از اقدامات مؤثر در تقویت ظرفیت لجستیکی کشور دانست.
صادق با تأکید بر اینکه افزایش سهم حمل‌ونقل ریلی در جابه‌جایی بار و مسافر صرفاً با توسعه خطوط محقق نمی‌شود، گفت: تحقق این هدف به تناسب میان ظرفیت زیرساخت، ناوگان و کیفیت خدمات نیاز دارد. برقی‌سازی خطوط ریلی نیز یکی از سیاست‌های مهم این حوزه است که با اولویت محورهای پرتردد و راهبردی دنبال می‌شود.
وی افزود: موفقیت در برقی‌سازی خطوط به هماهنگی میان توسعه خطوط، تأمین ناوگان، زیرساخت انرژی و سامانه‌های بهره‌برداری نیاز دارد و همکاری بخش حمل‌ونقل و انرژی در این زمینه تعیین‌کننده است.
وزیر راه و شهرسازی با اشاره به ضرورت استفاده از فناوری‌های نوین در صنعت ریلی، توضیح داد: دیجیتال‌سازی و هوش مصنوعی می‌توانند در مدیریت ظرفیت شبکه، پیش‌بینی خرابی تجهیزات، برنامه‌ریزی تعمیرات، افزایش ایمنی و بهبود خدمات مؤثر باشند. فناوری زنجیره بلوکی نیز در کاربردهای مناسب می‌تواند به شفافیت و رهگیری اسناد و مبادلات کمک کند.
صادق با بیان اینکه معیار استفاده از فناوری باید حل مسائل واقعی و بهبود قابل سنجش عملکرد باشد، ادامه داد: در حوزه انرژی نیز ذخیره‌سازها، سامانه‌های نوین تأمین توان و انرژی‌های تجدیدپذیر فرصت‌های تازه‌ای فراهم کرده‌اند که باید با ارزیابی دقیق فنی و اقتصادی از آنها بهره گرفت.
وی مسئله تأمین و آماده‌به‌کاری لکوموتیوها را از موضوعات مهم صنعت ریلی دانست و گفت: کمبود نیروی کشش و پایین‌بودن قابلیت دسترسی بخشی از ناوگان دیزلی، بر ظرفیت حمل و کیفیت خدمات اثر مستقیم دارد. این موضوع طی دو سال گذشته از محورهای اصلی پیگیری وزارت راه و شهرسازی، شرکت راه‌آهن و دولت بوده و با حمایت از سرمایه‌گذاران بخش خصوصی، تعداد لکوموتیوهای در خدمت و میزان آماده‌به‌کاری آنها تا حدودی بهبود یافته است؛ البته این اقدامات همچنان کافی نیست و با جدیت دنبال می‌شود.
وزیر راه و شهرسازی با تأکید بر حمایت این وزارتخانه از حضور مؤثر سرمایه‌گذاران، گفت: توسعه صنعت ریلی بدون مشارکت فعال بخش خصوصی و استفاده از ظرفیت‌های مالی و تخصصی آن امکان‌پذیر نیست. دانشگاه‌ها و مراکز علمی داخلی و خارجی نیز در این مسیر جایگاه اساسی دارند و انتظار می‌رود همکاری دانشگاه و صنعت از مرحله تعریف مسئله تا طراحی، آزمون و ارزیابی راه‌حل‌ها استمرار داشته باشد.
انتهای پیام/