به گزارش خبرگزاری تسنیم از مشهد، حسین نوربخش، مدیرکل کتابخانه‌های عمومی خراسان رضوی، ظهر امروز در نشست خبری تشریح برنامه‌های سی‌وچهارمین هفته کتاب جمهوری اسلامی ایران که در محل این اداره کل برگزار شد، اظهارکرد: ارزیابی عملکرد کتابخانه‌های عمومی کشور هر سال در آبان‌ماه انجام می‌شود و بر همین اساس، این ماه فرصت بررسی وضعیت خدمات، فعالیت‌های فرهنگی و شاخص‌های توسعه کتابخانه‌ای است.

وی با اشاره به نتایج ارزیابی سالانه نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور بیان کرد: خراسان رضوی در شاخص تعداد اعضای فعال کتابخانه‌های عمومی رتبه دوم کشور را به دست آورده است. همچنین در میزان امانت کتاب به ازای هر کتابخانه، جایگاه نخست کشور را دارد.

مدیرکل کتابخانه‌های عمومی خراسان رضوی افزود: در ارائه خدمات در روزهای تعطیل، استان رتبه دوم کشور را کسب کرده و در شاخص توسعه فضاهای کتابخانه‌ای و تعداد افتتاح‌های انجام‌شده طی یک سال گذشته نیز در جایگاه نخست قرار گرفته است.

نوربخش ادامه داد: در حوزه کتابخانه‌های سیار، از نظر توسعه کمی و از لحاظ کیفیت خدمات، رتبه اول کشور را به دست آورده‌ایم همچنین در زمینه ساماندهی سالن‌های مطالعه نیز خراسان رضوی رتبه نخست کشوری را کسب کرده است.

وی با اشاره به ظرفیت فعلی کتابخانه‌های عمومی استان گفت: در حال حاضر 300 نقطه خدمت کتابخانه‌ای در خراسان رضوی فعال است که 241 باب آن کتابخانه عمومی ثابت و 13 باب کتابخانه سیار هستند. مجموعه کتابخانه‌های استان بیش از سه میلیون نسخه کتاب در اختیار دارد و خدمات‌رسانی به اعضا و مراجعان از طریق کتابداران انجام می‌شود.

نوربخش با بیان اینکه رویکرد جدید نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور صرفاً بر افزایش تعداد کتابخانه‌ها متمرکز نیست، تصریح کرد: در کنار توسعه زیرساخت‌ها، دسترسی عادلانه به منابع، پاسخگویی به نیازهای جامعه و افزایش اثربخشی خدمات نیز مورد توجه قرار گرفته است.

وی به اقدامات انجام‌شده در حوزه توسعه زیرساخت‌ها طی یک سال گذشته اشاره کرد و گفت: در این مدت هفت کتابخانه افتتاح شده که دو مورد در شهرهای فاقد کتابخانه و پنج مورد در مناطق روستایی بوده است. همچنین با احتساب بازطراحی یکی از کتابخانه‌ها، حدود دو هزار و 100 مترمربع به زیربنای کتابخانه‌های عمومی استان افزوده شده است.

اختصاص 23 میلیارد تومان برای نوسازی منابع کتابخانه‌ای

مدیرکل کتابخانه‌های عمومی خراسان رضوی با اشاره به اهمیت به‌روزرسانی منابع کتابخانه‌ها اظهارداشت: یکی از مطالبات اصلی اعضا و مراجعان، دسترسی به کتاب‌های جدید و منابع متناسب با نیازهای مطالعاتی روز است. در همین راستا، طی یک سال گذشته حدود 23 میلیارد تومان برای به‌روزرسانی منابع کتابخانه‌های عمومی استان اختصاص یافته است.این منابع از مسیرهای مختلفی از جمله طرح شهرزاد، دریافت کتاب‌های اهدایی، خرید کتاب، اعتبارات استانی و کمک‌های مؤسسه قلم‌چی تأمین شده است.

نوربخش بازطراحی کتابخانه شریعتی مشهد را از دیگر اقدامات انجام‌شده عنوان کرد و گفت: این کتابخانه از مراکز باسابقه کتابخانه‌های عمومی کشور به شمار می‌رود که با طراحی مجدد و اختصاص اعتبار لازم، دوباره به چرخه فعالیت بازگشت.

وی همچنین از یکپارچه‌سازی سامانه‌های اداری و مالی نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور خبر داد و بیان کرد: سامانه‌های مالی، اداری، مکاتبات، مدیریت اموال و حضور و غیاب در قالب یک ساختار یکپارچه ساماندهی شده‌اند. این اقدام موجب شده است فرآیندهای اداری با سرعت بیشتری انجام شود و پاسخگویی به درخواست‌های مخاطبان نیز تسهیل شود.

500 هزار نسخه کتاب در یک سال به امانت رفت

مدیرکل کتابخانه‌های عمومی خراسان رضوی با تشریح آمار مراجعه و استفاده از منابع کتابخانه‌ای گفت: طی یک سال گذشته حدود 500 هزار نسخه کتاب از سوی اعضای کتابخانه‌های عمومی استان به امانت گرفته شده است.

وی ادامه داد: کتاب‌های کودک، نوجوان، رمان و منابع کمک‌درسی بیشترین میزان استقبال را در میان کتاب‌های امانتی داشته‌اند. همچنین در این مدت بیش از 9 هزار برنامه فرهنگی در کتابخانه‌های عمومی استان برگزار شده است.

نوربخش با اشاره به فعالیت سالن‌های مطالعه در استان اظهار داشت: 85 سالن مطالعه دارای مجوز در خراسان رضوی فعالیت می‌کنند که بیشترین تعداد آن‌ها در مشهد و پس از آن در نیشابور قرار دارد.

وی میزان مشارکت خیران در توسعه کتابخانه‌های عمومی را حدود هفت میلیارد تومان اعلام کرد و گفت: این حمایت‌ها در بخش‌های مختلفی همچون خرید کتاب، تأمین تجهیزات و کمک‌های نقدی انجام شده است.

مدیرکل کتابخانه‌های عمومی خراسان رضوی همچنین از فعالیت 95 انجمن کتابخانه‌های عمومی در سطح استان خبر داد و افزود: این انجمن‌ها با ریاست فرمانداران فعالیت می‌کنند و طی دوره مورد گزارش، در مجموع 291 جلسه برگزار کرده‌اند.

نوربخش درباره وضعیت نیروی انسانی کتابخانه‌های عمومی استان نیز بیان کرد: طی یک سال گذشته 13 نفر به مجموعه جذب شده‌اند و فرآیند جذب هشت نیروی دیگر نیز در حال انجام است.

توسعه کتابخانه‌های ویژه و خدمات تخصصی

وی با اشاره به ضرورت ارائه خدمات متناسب با نیاز گروه‌های مختلف جامعه گفت: تمامی کتابخانه‌های عمومی استان دارای بخش کودک هستند و در کنار آن، خدمات ویژه‌ای برای گروه‌های خاص نیز پیش‌بینی شده است.

نوربخش افزود: در حوزه خدمات به نابینایان، علاوه بر کتابخانه مرکزی مشهد، چهار کتابخانه دیگر در سطح استان فعالیت دارند. همچنین دستگاه چاپ بریل در اختیار مجموعه قرار دارد و در صورت درخواست انجمن نابینایان یا مخاطبان، منابع مورد نیاز با خط بریل تولید می‌شود تا امکان استفاده از آن‌ها برای این گروه فراهم شود.

وی با اشاره به محدودیت‌های تأمین کاغذ و هزینه‌های تولید منابع گفت: با وجود مشکلات موجود، تلاش می‌کنیم منابع مورد نیاز نابینایان را در شمارگان محدود تهیه کنیم تا از طریق امانت و جابه‌جایی میان مخاطبان در شهرهای مختلف مورد استفاده قرار گیرد.

مدیرکل کتابخانه‌های عمومی خراسان رضوی راه‌اندازی کتابخانه تخصصی مادر و کودک کوثر در کاشمر را از دیگر اقدامات این مجموعه برشمرد و اظهارداشت: در طراحی این کتابخانه، منابع، امکانات و بخش‌های مختلف براساس نیاز مادران و کودکان در نظر گرفته شده است.

نوربخش همچنین از اجرای طرح کتابخانه سیار برای خدمت‌رسانی به جامعه عشایری خبر داد و گفت: این طرح تجربه موفقی بوده و برنامه‌ریزی برای گسترش آن در سال جاری در دستور کار قرار دارد.

وی با بیان اینکه امکانات اینترنت و وای‌فای رایگان در بیشتر کتابخانه‌های عمومی استان فراهم شده است، افزود: برخی کتابخانه‌های منتخب نیز در روزهای تعطیل و شیفت شب فعالیت می‌کنند تا امکان بهره‌مندی اقشار مختلف از خدمات کتابخانه‌ای افزایش یابد.

اجرای برنامه‌های اجتماعی و مشاوره‌ای در 40 کتابخانه استان

مدیرکل کتابخانه‌های عمومی خراسان رضوی با اشاره به تغییر رویکرد کتابخانه‌های عمومی از کتابخانه‌محوری به جامعه‌محوری اظهارکرد: کتابخانه‌ها علاوه بر کارکرد سنتی خود در زمینه امانت کتاب و مطالعه، ظرفیت مهمی برای حضور اجتماعی و فرهنگی در جامعه دارند.

وی ادامه داد: در همین راستا، همزمان با اجتماعات مردمی، موکب‌های فرهنگی و کتابخانه‌های سیار استان در قالب پویش ایستاده برای ایران در کنار مردم حضور پیدا کردند و به ارائه خدمات فرهنگی پرداختند.

نوربخش از اجرای طرح روایت آرامش با همکاری معاونت پیشگیری از وقوع جرم قوه قضائیه خبر داد و گفت: در این طرح از ظرفیت کتابخانه‌های عمومی و همکاری دستگاه‌هایی همچون فرهنگ و ارشاد اسلامی، آموزش و پرورش و حوزه هنری برای افزایش آگاهی عمومی و پیشگیری از وقوع آسیب‌ها و جرائم استفاده شده است.

وی افزود:در حوزه خدمات مشاوره‌ای نیز با همکاری کمیته امداد، مشاوران در 40 کتابخانه عمومی استان حضور پیدا می‌کنند و خدمات تخصصی در زمینه مسائل خانوادگی و تحصیلی ارائه می‌دهند.

انتقاد از عملکرد شهرداری مشهد در حمایت از کتابخانه‌ها

نوربخش در بخش دیگری از سخنانش با اشاره به نقش دستگاه‌های اجرایی و مدیریت شهری در توسعه کتابخانه‌های عمومی اظهار داشت: با وجود فعالیت انجمن‌های کتابخانه‌های عمومی و ظرفیت همکاری شهرداری‌ها در سطح استان، وضعیت حمایت شهرداری مشهد از کتابخانه‌های عمومی رضایت‌بخش نیست.

وی با بیان اینکه این موضوع را در نشست خبری سال گذشته نیز مطرح کرده بود، تصریح کرد: در حال حاضر شهرداری مشهد حمایت مؤثری از کتابخانه‌های عمومی انجام نمی‌دهد و این وضعیت همچنان ادامه دارد.

مدیرکل کتابخانه‌های عمومی خراسان رضوی همچنین از راه‌اندازی سامانه دانش برای ساماندهی کمک‌های مردمی و خیران خبر داد و گفت: این سامانه با هدف شفاف‌سازی فرآیند دریافت کمک‌ها و نظام‌مند کردن مشارکت‌های مردمی راه‌اندازی شده و اکنون در سطح کشور فعالیت می‌کند؛ صفحه اختصاصی خراسان رضوی نیز در این سامانه ایجاد شده است و کتابخانه‌ها می‌توانند نیازهای خود را در زمینه تجهیز، توسعه کتابخانه‌های سیار، اجرای پروژه‌ها و برنامه‌های فرهنگی اعلام کنند تا افراد، سازمان‌های مردم‌نهاد و دستگاه‌های دولتی و غیردولتی از طریق پرداخت برخط در تأمین آن مشارکت داشته باشند.

نوربخش ادامه داد: میزان کمک‌های مورد نیاز، مبالغ پرداخت‌شده و گزارش هزینه‌کرد منابع در این سامانه قابل مشاهده است و این روند با هدف افزایش شفافیت و اعتماد عمومی دنبال می‌شود.

افزوده شدن سه کتابخانه سیار به ناوگان استان

مدیرکل کتابخانه‌های عمومی خراسان رضوی در تشریح برنامه‌های هفته کتاب اظهار داشت: سی‌وچهارمین هفته کتاب جمهوری اسلامی ایران از 24 تا 30 آبان‌ماه برگزار می‌شود و در این ایام بیش از 100 برنامه در کتابخانه‌های عمومی استان پیش‌بینی شده است.

وی افزود: آغاز برنامه‌های هفته کتاب با حضور در حرم مطهر رضوی و مزار شهید کتاب همراه خواهد بود و در ادامه، یک کتابخانه سیار مجهز به ناوگان استان اضافه می‌شود.

نوربخش با اشاره به مشخصات این کتابخانه سیار بیان کرد: این خودرو از نوع کامیون و با همکاری نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور و مجموعه کتابخانه‌های صیاد تجهیز شده است.دو کتابخانه سیار دیگر نیز در حال آماده‌سازی هستند که یکی وانت و دیگری کامیونت است و برای ارائه خدمات در شهرستان‌های استان، از جمله تایباد، در نظر گرفته شده‌اند؛ افزایش هزینه‌های خرید و تجهیز خودروها موجب شده است این دو طرح با تأخیر مواجه شوند و پیش‌بینی می‌شود حدود یک ماه دیگر به ناوگان کتابخانه‌های عمومی استان اضافه شوند.

مدیرکل کتابخانه‌های عمومی خراسان رضوی از افتتاح یک کتابخانه عمومی و یک کتابخانه مشارکتی در بخش آبروان شهرستان مشهد نیز خبر داد و گفت: برگزاری برنامه فرهنگی با حضور کتابداران در یکی از برنامه‌های شبانه، ادامه پویش ایستاده برای ایران، اعزام کتابخانه‌های سیار به مدارس و اجرای برنامه‌های ویژه نوجوانان از دیگر اقدامات پیش‌بینی‌شده در این هفته است.

وی رونمایی از چند عنوان کتاب و برگزاری نشست تخصصی با استادان علم اطلاعات و کتابداری دانشگاه فردوسی مشهد را از دیگر برنامه‌ها دانست و افزود: جشن کتاب و مراسم بزرگداشت کتابدار و کتابخوانی نیز با همکاری آستان قدس رضوی در تالار قدس برگزار می‌شود و در این مراسم برگزیدگان بخش‌های مختلف از جمله کتابداران، کتابخانه‌ها و اعضای فعال معرفی و تجلیل خواهند شد.

ایجاد ساختکده مهارت‌آموزی در کتابخانه مرکزی مشهد

نوربخش در ادامه به برنامه‌های توسعه‌ای کتابخانه‌های عمومی تا پایان سال اشاره کرد و گفت: افتتاح دو کتابخانه سیار دیگر و بهره‌برداری از سه کتابخانه عمومی در شهرستان‌های استان از جمله برنامه‌های پیش‌بینی‌شده است.

وی ایجاد ساختکده در کتابخانه مرکزی امام خمینی مشهد را یکی از طرح‌های جدید این مجموعه عنوان کرد و اظهار داشت: این فضا با هدف مهارت‌آموزی و تقویت توانمندی‌های عملی، فنی و فرهنگی کودکان و نوجوانان ایجاد می‌شود.

مدیرکل کتابخانه‌های عمومی خراسان رضوی افزود: در ساختکده امکاناتی همچون تلسکوپ، میکروسکوپ و ابزارهای مختلف آموزشی و مهارتی پیش‌بینی شده است تا نوجوانان در کنار مطالعه کتاب، فرصت تجربه و یادگیری عملی نیز داشته باشند، تاکنون نزدیک به سه میلیارد تومان تجهیزات برای این مجموعه خریداری شده و طراحی بخش‌های مختلف آن در حال انجام است.

نوربخش همچنین از آغاز بازطراحی کتابخانه باهنر در پارک ملت مشهد از هفته آینده خبر داد و گفت: در این طرح، جانمایی قفسه‌ها، پیشخوان و بخش‌های مختلف تغییر می‌کند تا فضای مناسب‌تری برای استفاده مراجعان فراهم شود ضمن اینکه بازطراحی کتابخانه عطاردی قوچان، کتابخانه غدیر نیشابور و کتابخانه فردوسی مشهد از دیگر برنامه‌های اجرایی تا پایان سال است.

 وی در پایان با اشاره به استمرار برنامه‌های توسعه‌ای کتابخانه‌های عمومی خراسان رضوی تأکید کرد: افزایش دسترسی مردم به منابع مطالعاتی، توسعه خدمات تخصصی، تقویت کتابخانه‌های سیار و ارتقای کیفیت فعالیت‌های فرهنگی از محورهایی است که در برنامه‌های آینده این مجموعه دنبال خواهد شد.

انتهای پیام/282