به گزارش گروه بین‌الملل خبرگزاری تسنیم، «سرگئی شویگو» دبیر شورای امنیت روسیه در تازه‌ترین موضع‌گیری رسمی خود اعلام کرد که مسکو از روند رو به رشد و گسترش شراکت تجاری و اقتصادی با گرجستان استقبال می‌کند و هم‌زمان حامی فعال‌سازی دوباره سازوکار منطقه‌ای موسوم به «3+3» در قفقاز جنوبی است.

دبیر شورای امنیت روسیه با اشاره به رویکرد مثبت مسکو در قبال تقویت پیوندهای دوجانبه با تفلیس تصریح کرد که روسیه نگرشی کاملاً مثبت و سازنده به توسعه همکاری‌ها با کشور گرجستان در حوزه مناسبات تجاری و اقتصادی دارد.

سرگئی شویگو این دیدگاه راهبردی مسکو را در جریان سخنرانی خود در چهاردهمین نشست سالانه دبیران شوراهای امنیت کشورهای عضو «اتحادیه کشورهای مستقل مشترک‌المنافع» مطرح کرد و در تبیین سیاست‌های منطقه‌ای کرملین گفت: «ما از توسعه فعالانه همکاری‌های تجاری و اقتصادی میان گرجستان و روسیه استقبال می‌کنیم.»

این مقام ارشد امنیتی روسیه در عین حال با اشاره به ضرورت حفظ ثبات و امنیت در منطقه قفقاز جنوبی تاکید کرد که «مشکلات و مسائل منطقه‌ای باید صرفاً از طریق ابزارها و روش‌های سیاسی و دیپلماتیک و بدون هرگونه مداخله کشورهای خارجی و فرامنطقه‌ای حل‌وفصل شوند.»

ضرورت از سرگیری فعالیت سازوکار مشورتی «3+3» و اولویت‌های اقتصادی گرجستان

در همین پیوند، دبیر شورای امنیت روسیه در ادامه سخنان خود در نشست دبیران شوراهای امنیت کشورهای مشترک‌المنافع، توجه حاضران را به اهمیت روزافزون و ضرورت کنونی توسعه همکاری‌های چندجانبه میان سه کشور روسیه، ایران و ترکیه از یک سو و سه کشور منطقه قفقاز جنوبی شامل گرجستان، ارمنستان و جمهوری آذربایجان از سوی دیگر، در چهارچوب سکوی منطقه‌ای «3+3» جلب کرد.

سرگئی شویگو با تاکید بر نقش کلیدی این مجمع در مدیریت مسائل قفقاز جنوبی خاطرنشان کرد: «در این چهارچوب و پیوند، بسیار مهم و ضروری است که فعالیت سکوی مشورتی منطقه‌ای 3+3 بار دیگر از سر گرفته شود.»

این اظهارات مقام ارشد امنیتی روسیه درباره لزوم گسترش تعاملات اقتصادی با تفلیس و احیای سازوکارهای منطقه‌ای در شرایطی مطرح می‌شود که پیش از این نیز «ایراکلی کوباخیدزه» نخست‌وزیر گرجستان در موضع‌گیری‌های رسمی خود، تحکیم و تقویت پیوندهای اقتصادی و ارتباطات انسانی و بشردوستانه با روسیه را به عنوان یکی از اولویت‌های اصلی مقامات دولتی این کشور معرفی کرده بود؛ رویکردی که بستر مناسبی را برای افزایش مبادلات دو طرف فراهم آورده است.

چشم‌انداز روابط مسکو و تفلیس در چهارچوب دکترین سیاست خارجی روسیه

در بررسی ابعاد و چشم‌اندازهای آینده مناسبات مسکو و تفلیس، «کنستانتین تاسیچ» کارشناس برجسته مسائل قفقاز جنوبی در گفت‌وگو با خبرنگاران، به روند بهبود تدریجی و گام‌به‌گام روابط روسیه و گرجستان در تمامی حوزه‌هایی که امکان همکاری در آن‌ها وجود دارد، اشاره کرد.

این تحلیلگر مسائل منطقه‌ای در ابتدای ارزیابی خود پیرامون ثبات رویکردهای دیپلماتیک کرملین گفت: «رویکرد فدراسیون روسیه در قبال برقراری تماس‌ها و ارتباطات با گرجستان هیچ تغییری نکرده است. این رویکرد اصولی در سند دکترین و مفهوم سیاست خارجی فدراسیون روسیه نیز به طور رسمی ثبت و تثبیت شده است و بر این پایه استوار است که مسکو برای ورود به هرگونه شکلی از همکاری که برای طرف گرجستانی قابل پذیرش باشد، آمادگی کامل دارد.

در وضعیت و شرایط کنونی، همان‌گونه که سرگئی شویگو نیز به درستی به آن اشاره کرد، این آمادگی پیش از هر چیز به حوزه همکاری‌های اقتصادی و تجاری و همچنین گسترش پیوندهای بشردوستانه، اجتماعی و فرهنگی میان دو کشور مربوط می‌شود.»

رویکرد عمل‌گرایانه گرجستان و تداوم اختلاف‌های سیاسی بر سر آبخازیا و اوستیا

کنستانتین تاسیچ در ادامه واکاوی خود درباره سیاست‌های دولت کنونی تفلیس در قبال مسکو افزود: «کشور گرجستان نیز به نوبه خود، موضعی کاملاً عمل‌گرایانه و واقع‌بینانه را در رابطه با حفظ و مدیریت تماس‌ها با روسیه در پیش گرفته است. همین واقعیت ملموس که دولت تفلیس یک دیپلمات نسبتاً بلندپایه و باتجربه را به سمت نماینده ویژه خود برای پیگیری تعاملات و گفتگوها با روسیه منصوب کرده است، به روشنی نشان می‌دهد که برای مقامات کنونی گرجستان، سامان‌دهی و گسترش پیوندهای روسیه و گرجستان در دو حوزه کلیدی اقتصاد و مسائل بشردوستانه از اولویت بالایی برخوردار است.»

این کارشناس مطالعات منطقه‌ای در عین حال به موانع موجود در مسیر عادی‌سازی کامل روابط سیاسی اشاره کرد و گفت: «البته تردیدی نیست که در عرصه سیاسی، همچنان تضادها و اختلاف‌نظرهای جدی در ارتباط با وضعیت حقوقی و سیاسی دو منطقه آبخازیا و اوستیای جنوبی به قوت خود باقی مانده است. از این منظر، دولت تفلیس حاضر به هیچ‌گونه عقب‌نشینی یا مصالحه‌ای در این زمینه نیست و به همین دلیل، احیای روابط رسمی دیپلماتیک با مسکو را امکان‌پذیر نمی‌داند؛ چرا که فدراسیون روسیه استقلال این دو واحد دولتی را به رسمیت می‌شناسد.»

کارآمدی ساختار منطقه‌ای «3+3» بدون مداخله بازیگران فرامنطقه‌ای

این کارشناس مسائل قفقاز جنوبی همچنین دلایل علاقه‌مندی روسیه به فعال‌سازی دوباره سازوکار «3+3» را تشریح کرد و یادآور شد: «از همان ابتدا، سکوی مشورتی 3+3 به عنوان یک قالب کاملاً منطقه‌ای طراحی و راه‌اندازی شد که هدف آن، حل‌وفصل مشترک مشکلات و چالش‌های موجود در قفقاز جنوبی با مشارکت هر شش کشور منطقه است. ساختار این سازوکار به دلیل عدم حضور دولت‌های فرامنطقه‌ای در آن، از بالاترین میزان کارآمدی و اثربخشی برخوردار است؛ زیرا در این قالب، هر یک از موضوعات دستورکار صرفاً توسط همان کشورهایی بررسی و پیگیری می‌شود که موضوع به طور مستقیم به منافع و امنیت آن‌ها مربوط است.»

تاسیچ در ادامه محورهای همکاری را برشمرد و تاکید کرد: «فدراسیون روسیه واقعاً علاقه‌مند است که مسائل منطقه‌ای منحصراً با تکیه بر توان کشورهای خود منطقه حل‌وفصل شود. این رویکرد هم مسائل حمل‌ونقل را به دلیل بحث سازمان‌دهی کریدورهای ترانزیتی در بر می‌گیرد و هم شامل افزایش اعتماد میان همسایگان و مبارزه مشترک با چالش‌های زیست‌محیطی نظیر آلودگی رودخانه‌های مرزی و گرمایش اقلیمی است.»

وی در پایان درباره موضع احتیاط گرجستان خاطرنشان کرد: «پنج کشور شرکت‌کننده در نشست‌های پیشین 3+3 هیچ مخالفتی با فعال‌سازی این سکو ندارند؛ به ویژه آنکه مبتکر اصلی این قالب، جمهوری آذربایجان و ترکیه بودند. اما در مورد گرجستان، در سطح سیاسی شاهد برخوردی محتاطانه با این ابتکار هستیم؛ گرجستان نگران است که به نحوی مواضع سیاسی‌اش متزلزل شود و تاکنون در فعالیت‌های 3+3 مشارکت نکرده است. با این وجود، در فضای عمومی گرجستان نیروهای سیاسی متعددی حضور دارند که معتقدند تفلیس باید در کار سکوی 3+3 مشارکت کند تا از روندهای روز منطقه‌ای عقب نماند.»

انتهای پیام/