«مصطفی محمدی» در گفت‌وگو با خبرنگار بین‌الملل خبرگزاری تسنیم با اشاره به انتخاب آیزنکوت رئیس اپوزیسیون برای تشکیل کابینه جدید رژیم صهیونیستی گفت: بایستی به آیزنکوت و نتانیاهو از زاویه دیگری نگاه شود. نتانیاهو از سال 2010 تلاش جدی کرد تا قدرت کارتل‌های اقتصادی را درون جامعه صهیونیستی مهار کند، تعداد خاندان‌های قدرتمند اقتصادی را کاهش دهد و نفوذ آنها را در ساختار هرمی مالکیت شرکت‌ها و هلدینگ‌های بزرگ کم کند و باعث افزایش قدرت خود در جامعه صهیونیستی بشود. این موضوع با مخالفت سیاسی و اقتصادی آنها روبرو شد و آنها سعی کردند طی ادوار گذشته از افرادی که در مقابل نتانیاهو قرار می‌گیرند، در کمپین‌های انتخاباتی حمایت کنند و از طریق سکولارها و میانه‌روها نتانیاهو را تحت فشار قرار دهند.

شکاف عمیق در جامعه صهیونیستی

این کارشناس مسائل رژیم صهیونیستی افزود: هنگامی که متوجه شدند «گانتس» و «گدعون ساعر» از حزب آبی و سفید و امید نو در مقابل نتانیاهو قرار گرفته‌اند، کارتل‌ها از آنان حمایت اقتصادی کردند. این حمایت به دلیل آن بود که بخش عمدهای از کارتل‌ها از خانواده اشکنازی (یهودیان مهاجر از اروپا) هستند. نخبگان سیاسی و اقتصادی اشکنازی در شکل‌گیری ساختار اولیه رژیم صهیونیستی نقش غالبی داشتند. در مقابل، خانواده‌های میزراحی و سفاردی عمدتاً از ساکنان شمال آفریقا و خاورمیانه بودند و در سال‌های ابتدایی تشکیل رژیم از قدرت سیاسی و اقتصادی کمتری برخوردار بودند. حزب لیکود از دهه هفتاد میلادی توانست بخش مهمی از این گروه‌ها را به پایگاه اجتماعی خود تبدیل کند؛ هرچند رهبران این حزب نیز عمدتاً از اشکنازی‌ها بودند. این شکاف اجتماعی و سیاسی ریشه در دهه‌های ابتدایی تشکیل رژیم صهیونیستی دارد.

نقش آفرینی کارتل‌های اقتصادی

وی افزود: آیزنکوت با حمایت همین افراد و کارتل‌های اقتصادی وارد عرصه انتخاباتی شد و از روز اول دست بازی در مسائل مالی داشت و حمایت‌های خوبی از طریق بانک‌ها با ضمانتی که کارتل‌ها داده بودند برخوردار بود و توانست بسیاری افراد را جذب کند. البته با توجه به اینکه نظامی است توانست بخشی از نظامیان رژیم صهیونیستی را با خودش همراه کند. آیزنکوت برای جلب آرای عمومی توانست افرادی که در جامعه صهیونیستی حرف تازه‌ای مثلاً در زمینه آموزشی و حتی هم‌جنس‌گرایی دارند با خود همراه کند. به همین دلیل، اسامی برخی افراد هم‌جنس‌گرا در فهرست او به چشم می‌خورد.

این کارشناس مسائل رژیم صهیونیستی تصریح کرد: یک دسته از افرادی که به آیزنکوت رأی دادند کسانی هستند که از لحاظ تفکر سیاسی امنیتی واقعاً به او نزدیکند و یا افرادی هستند که با تکنیک‌های جذب آرای عمومی به او پیوسته‌اند و این در حالی بود که در رقابت‌های انتخاباتی شبکه‌های 11، 12 و 13 با حمایت از آیزنکوت تلاش کردند نظرسنجی‌ها را به نفع او برجسته و سبد آرای آیزنکوت را سنگین‌تر کنند در حالی که نتایج واقعی تفاوت معناداری با پیش بینی آنها داشت.

تفاوت در نتایج انتخابات با فرآیند انتخاب نخست وزیر

وی با اشاره به تفاوت میان نتایج انتخابات کنست و فرایند انتخاب نخست‌وزیر گفت: در رژیم صهیونیستی، برخلاف نظام‌هایی که نخست‌وزیر مستقیماً از سوی مردم انتخاب می‌شود، مردم به احزاب و فهرست‌های انتخاباتی رأی می‌دهند و پس از مشخص شدن ترکیب کنست، رئیس رژیم با احزاب و فراکسیون‌های پارلمانی مشورت می‌کند و فردی را که از نظر او شانس بیشتری برای تشکیل کابینه و کسب رأی اعتماد دارد، مأمور این کار می‌کند. بنابراین، لزوماً حزب دارای بیشترین کرسی مأمور تشکیل دولت نمی‌شود. با این سازوکار در رژیم صهیونیستی حتی ممکن است فردی از حزبی با تعداد بسیار محدودی کرسی، از طریق ائتلاف‌سازی به نخست‌وزیری برسد؛ چنان‌که نفتالی بنت در سال 2021 با وجود برخورداری حزبش از تنها هفت کرسی، به نخست‌وزیری رسید.

در شرایط فعلی نیز آیزنکوت با وجود قرار گرفتن در جایگاه دوم از نظر تعداد کرسی‌های جریان سیاسی خود، توانست حمایت تعداد بیشتری از نمایندگان را در مشورت‌های رئیس رژیم جلب کند و مأمور تشکیل کابینه شود البته این حمایت به معنای شکل‌گیری یک ائتلاف قطعی نیست. نکته مهم این است که آیزنکوت توانسته حمایت احزاب مختلف مخالف نتانیاهو را جلب کند، درحالی‌که تنها احزاب حریدی و جریان‌های صهیونیسم مذهبی در این مرحله از او حمایت نکرده‌اند.

چالش‌های پیش روی آیزنکوت در تشکیل دولت

محمدی در پاسخ به این سؤال که «آیا آیزنکوت می‌تواند کابینه جدید تل‌آویو را تشکیل دهد یا مجبور می‌شود دست یاری به سوی احزاب عربی دراز کند؟» اظهار داشت: او برای اینکه احزاب عربی را وارد کابینه کند با چند چالش روبروست. اول اینکه آیزنکوت کسی است که فرزند و دو برادرزاده‌اش در جنگ غزه کشته شدند و از این بابت زخم عمیقی دارد لذا در مخالفت با قدرت گرفتن احزاب عربی باید الگو باشد و نمی‌تواند با پذیرفتن حضور آنان در کابینه‌اش به این مسئله به راحتی پشت کند. دوم اینکه افرادی که در ائتلاف آیزنکوت هستند مثل آویگدور لیبرمن رهبر حزب اسرائیل خانه ما و نفتالی بنت از رهبران حزب با هم خودشان ترمزهایی در این زمینه هستند. به همین دلیل، آیزنکوت از ائتلاف با احزاب عربی خودداری خواهد کرد. در مجموع او با دو مانع روبه‌روست یکی پایگاه اجتماعی خودش و دوم احزاب متحد سیاسی‌اش.

محدودیت قانونی رئیس رژیم در انتخاب نخست وزیر

وی درباره علت انتخاب آیزنکوت توسط رئیس رژیم صهیونیستی به رغم موانع موجود در مسیر تشکیل کابینه گفت: هنگامی که رئیس این رژیم می‌خواهد فردی را مأمور تشکیل کابینه کند، قادر نیست نظر شخصی خود را ملاک قرار دهد. او باید برآیندی از موضع‌گیری احزاب داشته باشد و برای اینکه زد و بندی اتفاق نیفتد تمام دیدارهایش توسط شبکه عمومی رژیم پخش می‌شود. حال چنانچه نظر شخصی رئیس رژیم بر خلاف برآیند حاصله از موضع‌گیری احزاب باشد او نمی‌تواند فرد (مدنظر احزاب) را مأمور تشکیل کابینه نکند حتی اگر شخصا معتقد باشد کابینه آینده با مشکلات عدیده روبه‌رو خواهد شد. در حقیقت، رئیس رژیم صهیونیستی بیش از این قدرت قانونی ندارد و مجبور است یک نفر را برای تشکیل دولت جدید معرفی کند.

این کارشناس درباره احتمال تشکیل کابینه جدید تل‌آویو توسط آیزنکوت گفت: کارش در این زمینه بسیار سخت است. اگر در مدت قانونی (نهایت با تمدید 42 روز) نتواند کابینه را تشکیل دهد نتانیاهو می‌تواند وارد مراحل تشکیل کابینه شود اما آیزنکوت به همراه ائتلافش می‌تواند از طریق ارائه لایحه به کنست برای منحل کردن آن مانع تشکیل دولت توسط نتانیاهو شود.

وی درباره پیشنهاد آمریکا برای تشکیل دولت وحدت در سرزمین‌های اشغالی گفت: نمایندگانی که وارد کنست می‌شوند خواسته‌های داخلی برایشان مهم‌تر از خواسته‌های بین‌المللی است و حتی اگر در آمریکا یک رئیس‌جمهور با پایگاه قوی در کنگره وجود داشت دور از انتظار بود که بتواند در تصمیم‌گیری احزاب و نحوه تشکیل کابینه تل‌آویو تأثیر قابل‌توجهی داشته باشد چرا که عمده مبنای تصمیم‌گیری در احزاب سیاسی در رژیم اسرائیل، خواسته‌های بسیار ملموس داخلی است مگر در شرایط اضطراری.

دولت ضعیف آیزنکوت

این تحلیلگر درباره چشم‌انداز تحولات سیاسی در سرزمین‌های اشغالی گفت: براساس اطلاعات موجود ائتلاف نتانیاهو برای جدا کردن افرادی از حزب یاشار دست به کار شده به گونه‌ای که توانسته به تعدادی از آنان بسیار نزدیک شود.

به هر حال، چنانچه آیزنکوت بتواند دولت آینده را تشکیل دهد، این دولت ضعیف خواهد بود و با مشکلات زیادی مواجه می‌شود. یک چیزی شبیه دولت نفتالی بنت (2021 تا 2022) خواهد شد و حتی ضعیف‌تر از آن؛ چراکه جریانات راست‌گرا، چپ‌گرا، ملی‌گراها و حریدی‌ها می‌خواهند عضوی از دولت آیزنکوت باشند. این مسئله به تضاد گفتمانی کابینه منجر می‌شود و پایداری آن را به شدت پایین می‌آورد. البته تشکیل این دولت به معنای پایان عمر سیاسی نتانیاهو نیست و این احتمال وجود دارد او پس از یک دوره کوتاه به قدرت بازگردد و دولت آیزنکوت به سرعت دچار فروپاشی شود.

شکست آیزنکوت فرصتی برای نتانیاهو

وی در خصوص احتمال تشکیل دولت توسط نتانیاهو گفت چنانچه آیزنکوت در مهلت قانونی موفق به تشکیل کابینه نشود، نتانیاهو فرصت تازه‌ای برای بازسازی ائتلاف سیاسی خود خواهد داشت. نتانیاهو برای بازسازی اکثریت پارلمانی خود باید ابتدا اختلافاتش با احزاب حریدی، به‌ویژه بر سر معافیت سربازی، را حل کند و سپس برای جذب نمایندگان جداشده از جریان آیزنکوت و نزدیک کردن سایر احزاب راست‌گرا به ائتلاف خود تلاش کند البته با توجه به اختلافات سیاسی و شخصی موجود، این مسیر با دشواری‌های جدی روبه‌رو خواهد بود.

از سوی دیگر، ناکامی آیزنکوت در تشکیل کابینه قطعا به نفع نتانیاهو تمام می‌شود؛ چراکه دولت مستقر تا زمان تشکیل دولت جدید یا برگزاری انتخابات زودهنگام به فعالیت خود ادامه می‌دهد و نتانیاهو همچنان در مقام نخست‌وزیر باقی خواهد ماند. بنابراین، حتی اگر نتانیاهو نتواند بلافاصله اکثریت پارلمانی را بازسازی کند، شکست آیزنکوت می‌تواند موقعیت سیاسی او را در ادامه مذاکرات تقویت کند.

انتهای پیام/