به گزارش گروه بین الملل خبرگزاری تسنیم، بازداشت و محاکمه ده‌ها عالم شیعه در بحرین را نمی‌توان یک پرونده امنیتی معمولی دانست؛ پرونده‌ای که در آن 60 عالم دینی و 9 شهروند دیگر-که از این میان 56 نفر در بازداشت به سر می‌برند و 13 عالم دینی نیز به صورت غیابی محاکمه می‌شوند- با اتهامات سنگینی همچون تشکیل گروه تروریستی و تلاش برای براندازی حکومت سلطنتی مواجه شده‌اند. با توجه به زمان‌بندی، شیوه بازداشت‌ها، نحوه بازتاب آن در رسانه‌ها و نوع اتهامات مطرح‌شده، ریشه این پرونده را نه در سالن دادگاه، بلکه باید در جنگ آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه جمهوری اسلامی ایران جست‌وجو کرد.

بحرین جزیره‌ای کوچک است که مهم‌ترین نقطه تمرکز نیروهای نظامی آمریکا در غرب آسیا، یعنی پایگاه ناوگان پنجم دریایی این کشور را در خود جای داده است. فرماندهان ناوگان پنجم نیروی دریایی آمریکا سال‌ها این جزیره را منطقه‌ای امن برای تمرکز نیروهای خود می‌دیدند؛ احساس امنیتی که از دو مؤلفه نشأت می‌گرفت: نخست، سرکوب مداوم و تلاش برای تغییر فرهنگ ساکنان جزیره که اکثریتی شیعه با ویژگی‌های عقیدتی و مقاومت‌خواهانه خاص هستند؛ و دوم، اتکا به ابهت هالیوودی ارتش آمریکا که تصور می‌شد می‌تواند آنان را از حملات خارجی در امان دارد.

با این حال، در نهم اسفندماه و پس از آغاز حملات تجاوزکارانه آمریکا و رژیم صهیونیستی، ایران در پاسخ به این تجاوزات، پایگاه ناوگان پنجم ارتش تروریستی آمریکا در منطقه «جفیر» را هدف ضربات موشکی گسترده خود قرار داد. گزارش‌های بعدی از خسارات و آسیب‌های جدی به این پایگاه خبر دادند و طبق گزارش‌های متعدد، ارتش آمریکا حتی محله‌های اطراف پایگاه جفیر را برای پرسنل خود ناامن ارزیابی کرد. برای حکومت آل‌خلیفه که امنیت و بقای خود را به حضور این پایگاه گره زده است، این ضربات نشان داد سپر خارجی که قرار بود حاکمیت را حفظ کند، خود تا چه حد آسیب‌پذیر است.

از سوی دیگر، واکنش جامعه بحرین بر نگرانی‌های حاکمان منامه و نیروهای آمریکایی مستقر در این کشور افزود. مقام‌های بحرینی از دقت حملات ایران و نیز حمایت اکثریت مردم بحرین از این اقدامات به شدت نگران شدند. تنها دو روز پس از آغاز جنگ، وزارت کشور بحرین اعلام کرد گروهی را به دلیل انتشار ویدئویی در حمایت از حملات ایران به پایگاه نظامیان آمریکایی بازداشت کرده است. حکومت همچنین شهروندان خود را تهدید کرد در صورت اظهار تأثر و اندوه در فضای مجازی از شهادت رهبر شهید امت، سید علی خامنه‌ای، اقامه مجالس عزاداری برای ایشان، یا ارسال محتواهایی در تأیید حمله به پایگاه نظامیان آمریکایی، با برخورد سخت مواجه خواهند شد.

اما مردم بحرین با نادیده گرفتن این تهدیدها، به عزاداری برای رهبر شهید امت پرداختند و آشکارا از حملات صورت‌گرفته به پایگاه نیروهای آمریکایی در جفیر حمایت کردند. این تحولات پیام روشنی برای حاکمان بحرین و فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) داشت: اکثریت جامعه بحرین این حضور نظامی را نه تنها ضامن امنیت خود نمی‌دانند، بلکه آن را تهدیدی مستقیم علیه آزادی و امنیت خود قلمداد می‌کنند و باور دارند با برچیده شدن این پایگاه، امنیت واقعی به کشورشان بازخواهد گشت.

این واقعیت که مردم بحرین درک کاملی از پیشامدهای منطقه دارند و مواضعی همسو با محور مقاومت اتخاذ می‌کنند، از نگرانی‌های همیشگی آل‌خلیفه بوده است. این توان تحلیل در خلأ شکل نگرفته، بلکه حاصل رشد چندین نسل از مردم بحرین در مجالس و منابر علمایی است که سال‌ها به ترویج اندیشه اجتماعی و سیاسی اسلامی با استناد به تفکر و منابع علمی مراجع بزرگ دنیای تشیع پرداخته‌اند. جامعه‌ای با چنین پیشینه‌ای، با روایت رسمی حکومت و حامیان آمریکایی‌اش همراه نمی‌شود و همواره نیروهای آمریکایی در کشورش را به چشم اشغالگران خارجی می‌بیند؛ امری که از نظر آل‌خلیفه و گروه تروریستی سنتکام، صورت‌مسأله‌ای است که نیاز به راه حل دارد.

منامه این بار راه حل مسأله را در هجوم فوری و گسترده به علمای برجسته و شاخص بحرین دید. همزمان با بازداشت چهره‌های شاخص مذهبی، تلاش شد چهره‌های اجتماعی و فرهنگی وابسته به آل‌خلیفه برجسته شوند و جشنواره‌های فرهنگی متعددی با حمایت آمریکایی‌ها و با تم غربی برگزار گردد؛ رویکردی که در تناقض آشکار با فضای مذهبی غالب بر جامعه بحرین است و هدف آن ایجاد موج‌های فرهنگی بیگانه در برابر فرهنگ دینی مردم است.

حاکمان بحرین با کمک حامیان خارجی خود دهه‌هاست از ابزارهای گوناگون برای مهار اکثریت شیعه استفاده می‌کنند. معارضان بحرینی یکی از این ابزارها را تغییر ترکیب جمعیتی از طریق اعطای شناسنامه و تابعیت به خانواده‌هایی از اردن، سوریه و حتی پاکستان می‌دانند تا از این طریق، اکثریت شیعه به اقلیت تبدیل شود. امروز نیز همان منطق، این بار با ابزار قضایی دنبال می‌شود؛ اگر در گذشته روش حکومت از بین بردن اکثریت فیزیکی شیعیان بود، امروز از بین بردن عقیده اکثریت در دستور کار قرار گرفته است.

پرونده علمای بحرین نشانه نگرانی حکومتی است که تأمین امنیت خود را در گرو محافظت خارجی دیده است، در حالی که جامعه‌اش دیگر چنین سپری را نمی‌پذیرد. پاسخ حکومت به این ترس، حذف کسانی بوده که آگاهی مردم را شکل داده‌اند. با این حال، تجربه تاریخی بحرین نشان می‌دهد این راه تاکنون به نتیجه نرسیده است؛ خاموش کردن صدای منبر، مردم را از منبر جدا نمی‌کند؛ بلکه تنها اعتماد میان حکومت و جامعه را بیش از پیش از بین می‌برد.

شیخ عیسی قاسم، رهبر شیعیان بحرین نیز از مردم خواسته است به اعتراضات مسالمت‌آمیز خود ادامه دهند و هشدار داده است پرونده‌ای که بر پایه‌ی اتهام‌های «ساختگی» بنا شده باشد، پیامدهای سنگینی خواهد داشت. اگر حکومت این هشدار را جدی بگیرد، هنوز راه بازگشت دارد؛ و اگر توجه نکند، این محاکمه ها به جای حل بحران، آن را به نسلی دیگر منتقل خواهد کرد.

انتهای پیام/