میراثِ «آرامش در طوفان»؛ تحلیلی بر زیستِ هنری و مدیریتی کوروش زارعی

به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، یزدان عشیری فعال فرهنگی و مدیر قبلی روابط عمومی سازمان سینمایی در یادداشتی به بررسی شیوه مدیریتی و زیست هنری مرحوم کوروش زارعی پرداخته است.

مشروح این‌یادداشت در ادامه می‌آید؛

«در روزگارِ پرشتاب و گاه بی‌رحمِ هنر، جایی که بسیاری برای دیده شدن، «فریاد» می‌زنند، کوروش زارعی با «سکوتِ مقتدرانه» و «نجابتِ عمیق» خویش، جریانی متفاوت را در تئاترِ ایران رقم زد. او تنها یک هنرمند نبود؛ او یک «نشانه‌» بود از این حقیقت که می‌توان در اوجِ شهرت و در ساختارهای پیچیده‌ی مدیریتیِ هنری زیست، اما از «اصالت» فاصله نگرفت.

* هنر به مثابه عبادت؛ نه تجارت:
تفاوتِ بنیادی زارعی با بسیاری از هم‌نسلانش، در نگاهِ «تکلیفی» او به هنر بود. وقتی از نمایش‌های آیینی و دغدغه‌های او در دهه‌ی فاطمیه سخن می‌گوییم، از یک «شعار» صحبت نمی‌کنیم. برای او، صحنه‌ی نمایش، محرابِ عبادت بود. او با انتخابِ این مسیر، نه به دنبالِ گیشه بود و نه تاییدِ محافلِ روشنفکریِ خاص؛ او به دنبالِ «حقیقت» بود. تئاتر برای او رسانه‌ای بود برای پیوندِ انسانِ مدرن با ریشه‌هایِ متعالیِ تاریخی و مذهبی‌اش، و این جسارتِ عجیبی می‌طلبید.

* مدیریتِ انسانی در ساختارهایِ مکانیکی:
بزرگ‌ترین چالشِ هنرمندان وقتی به صندلیِ مدیریت می‌رسند، «از دست دادنِ هنرمند» درونشان است. اما زارعی، نمونه‌ی نادری بود که در دورانِ مدیریتش، «هنرمندِ درونی» خود را فدای «اداری‌بودن» نکرد. او مدیرِ پشت‌میزنشین نبود؛ او «مدیرِ میدانی» بود که دردِ بازیگر، دغدغه‌ی کارگردانِ شهرستانی و مشکلاتِ زیرساختیِ سالن‌ها را با گوشت و پوست و استخوان حس می‌کرد. او مدیریت را نه اعمالِ قدرت، که «خدمت به اهالیِ خانواده‌ی تئاتر» می‌دانست.

* استقامت بر اصالت در عصرِ نسبی‌گرایی:
کوروش زارعی «ایستاده» بود. او در دنیایی که مدام در حالِ تغییرِ رنگ و موضع است، بر محورِ ارزش‌هایِ خود ثابت ماند. او نمادی از تعادل بود: تخصصِ هنری در کنارِ تعهدِ اخلاقی.

به ما آموخت که می‌توان متدین بود، می‌توان به آیین‌ها پایبند بود و در عین حال، به زبانِ هنرِ معاصر سخن گفت. او نه در گذشته جامانده بود و نه در مدرنیته‌ی وارداتی حل شد؛ بلکه پلی ساخت میانِ این دو

* درسی که به جا گذاشت:
کوچِ زودهنگامِ او، شاید برای جامعه‌ی تئاتر یک «خلاء» باشد، اما برای نسل‌های جوان‌تر، یک «نقشه راه» است.

او به ما نشان داد که هنرمندِ واقعی، در پایانِ کارنامه، نباید فقط رزومه‌ای از جوایز و نمایش‌ها داشته باشد؛ بلکه باید «نامی» داشته باشد که وقتی بر زبان می‌آید، اولین چیزی که در ذهن تداعی می‌شود، «شرافت» و «نجابت» باشد.

کوروش زارعی رفت، اما سبکِ زیستنِ او در هنر، همچنان باقی است. او به تئاترِ ما یاد داد که می‌توان «مؤمنانه» خلق کرد و «شریفانه» مدیریت نمود؛ حقیقتی که شاید سخت‌ترین کار در هنرِ امروز باشد. یادش، الگویِ زنده و تپنده‌ی همه‌ی ماست.»

انتهای پیام/