به گزارش گروه بین‌الملل خبرگزاری تسنیم، «نیکول پاشینیان» نخست‌وزیر ارمنستان در تازه‌ترین موضع‌گیری خود اعلام کرد که ایروان و آنکارا در آینده نزدیک روابط رسمی و دیپلماتیک برقرار خواهند کرد.

رئیس دولت ارمنستان با ابراز خوش‌بینی نسبت به روند گفت‌وگوهای دوجانبه تاکید کرد که ارمنستان و ترکیه در افق زمانی قابل پیش‌بینی، به سمت برقراری کامل روابط دیپلماتیک حرکت می‌کنند.

نیکول پاشینیان در تبیین این رویکرد اظهار داشت: «ارمنستان و ترکیه هنوز روابط دیپلماتیک برقرار نکرده‌اند، اما من کاملاً متقاعد شده‌ام که این روابط در آینده نزدیک و بر پایه به رسمیت شناختن متقابل تمامیت ارضی، حاکمیت ملی و مرزهای یکدیگر برقرار خواهد شد و فکر می‌کنم که این واقعیت سیاسی باید ثبت و تثبیت شود.»

این اظهارات نخست‌وزیر ارمنستان در حالی مطرح می‌شود که پیش از این نیز «آرارات میرزویان» وزیر امور خارجه و رئیس دستگاه دیپلماسی ارمنستان اعلام کرده بود که مبادلات تجاری متقابل میان ایروان و آنکارا به صورت مستقیم در حال شکل‌گیری و ثبت قانونی است.

به گفته میرزویان، بازگشایی مرز زمینی میان دو کشور در هر لحظه‌ای امکان‌پذیر است و دو طرف به بحث و تبادل نظر درباره مسائل تجاری و کاری در چارچوب نشستی در سال 2027 میلادی ادامه خواهند داد.

پیش‌شرط سیاسی آنکارا و جایگاه باکو در عادی‌سازی روابط با ایروان

در بررسی الزامات برقراری روابط دیپلماتیک میان ارمنستان و ترکیه، «بوغرا بکیر ایشیلاک» کارشناس مسائل سیاسی و دانشجوی دکتری دانشگاه دولتی سن‌پترزبورگ در رشته «روابط بین‌الملل، مطالعات جهانی و منطقه‌ای» تاکید کرد که امضای معاهده صلح ارمنستان با جمهوری آذربایجان همچنان شرط اصلی ترکیه برای عادی‌سازی تماس‌های آنکارا و ایروان است؛ بنابراین، زمانی که نیکول پاشینیان از نزدیک بودن این رویداد سخن می‌گوید، نمی‌تواند وظیفه نخست یعنی برقراری روابط دیپلماتیک ایروان و باکو را نادیده بگیرد.

ایشیلاک در ابتدا گفت: «از یک سو، برقراری روابط دیپلماتیک میان ترکیه و ارمنستان امروز چشم‌اندازی کاملاً واقعی به نظر می‌رسد. نشست‌های نمایندگان ویژه، ازسرگیری پروازهای مستقیم و لغو محدودیت‌های حمل‌ونقل هوایی بار نشان می‌دهد که روند عادی‌سازی به تدریج پیش می‌رود.

در این راستا، فعالیت‌های فنی برای ازسرگیری حرکت قطارها در خط‌آهن قارص به گیومری نیز اهمیت دارد. اما از سوی دیگر، تمامی این موارد تنها گام‌های مقدماتی هستند و آنکارا تصمیم سیاسی نهایی درباره برقراری روابط دیپلماتیک را بر اساس میزان پیشرفت در مسیر مذاکرات ارمنستان و جمهوری آذربایجان اتخاذ خواهد کرد.»

هماهنگی راهبردی آنکارا با باکو و پیوند خط‌آهن قارص با گذرگاه زنگه‌زور

این پژوهشگر روابط بین‌الملل در ادامه خاطرنشان کرد: «ترکیه موضوع نزدیکی با ارمنستان را منحصراً در چارچوب روابط متحدانه خود با جمهوری آذربایجان بررسی می‌کند. هدف آنکارا کمک به تضمین صلح در قفقاز جنوبی است و صراحتاً اعلام می‌کند که گام‌های عادی‌سازی در هماهنگی تنگاتنگ با باکو برداشته می‌شود.

این امر گواه تمایل ترکیه است تا هر دو روند به صورت متقابل یکدیگر را تقویت کنند؛ یعنی توسعه روابط با ارمنستان باید با شکل‌گیری نظم منطقه‌ای پایداری همراه شود که دغدغه‌های امنیتی جمهوری آذربایجان را در نظر می‌گیرد. اظهارات اخیر هاکان فیدان، وزیر امور خارجه ترکیه که عادی‌سازی کامل روابط را به امضای توافق‌نامه نهایی صلح میان باکو و ایروان مرتبط دانست، بازتاب همین رویکرد است.»

وی در ادامه توضیح داد: «در اینجا باید روشن شود که امضای توافق‌نامه صلح میان باکو و ایروان برای آنکارا به عنوان زیربنای سیاسی مستحکمی جهت بازگشایی مرز ترکیه و ارمنستان اهمیت دارد. اظهارات رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه در حمایت از برقراری پیوندهای تجاری و حمل‌ونقل با ارمنستان نیز نشان‌دهنده اراده سیاسی ترکیه برای حرکت در این مسیر است.

اهمیت اصلی خط‌آهن قارص به گیومری و معنای بین‌المللی گذرگاه زنگه‌زور در همین نکته نهفته است؛ چرا که پس از دستیابی به صلح، روابط اقتصادی شکل می‌گیرد که هر سه کشور به حفظ آن علاقه‌مند هستند. بنابراین، خوش‌بینی پاشینیان درباره آینده نزدیک مبنا دارد، اما نباید آن را گواهی بر زمان‌بندی توافق‌شده تلقی کرد؛ زیرا ابتدا باید معاهده صلح ارمنستان با جمهوری آذربایجان امضا شود.»

جایگاه ترکیه در اتصال ارمنستان به بازار اروپا و تغییر رویکرد پس از جنگ قره‌باغ

این تحلیلگر دانشگاه سن‌پترزبورگ در ادامه افزود: «بازار بزرگ ترکیه، ظرفیت تولیدی آن و موقعیتش در شبکه‌های حمل‌ونقل میان اروپا و آسیا، اهمیتی راهبردی به عادی‌سازی روابط برای ایروان می‌بخشد. برقراری مناسبات منظم با ترکیه که قادر به اثرگذاری بر موازنه قوای منطقه‌ای و مذاکره مستقیم با بازیگران جهانی است، می‌تواند امکانات اقتصادی و دیپلماتیک ارمنستان را گسترش دهد.

این امر برای کسب نتایج اقتصادی از نزدیکی به اتحادیه اروپا نیز اهمیت دارد؛ در سال 2025 میلادی، سهم اتحادیه اروپا از تجارت خارجی ارمنستان 11.3 درصد بود و پیوندهای جدید حمل‌ونقل از طریق ترکیه می‌تواند دسترسی به بازارهای اروپایی را تسهیل کند.»

ایشیلاک در پایان نتیجه‌گیری کرد: «ارمنستان نمی‌خواهد در دوره شکل‌گیری مسیرهای تجاری جدید، خارج از شبکه‌های حمل‌ونقل منطقه‌ای و جهانی بماند. شکست در جنگ قره‌باغ، طیف کاملی از فرصت‌های همزیستی مسالمت‌آمیز و همکاری با همسایگان منطقه‌ای را پیش روی ایروان گشود و تغییر موازنه قوا به سود جمهوری آذربایجان، رهبری ارمنستان را به بازنگری در رویکردهای سیاست منطقه‌ای خود ترغیب کرد.

برای دولت پاشینیان، عادی‌سازی روابط با ترکیه راهی برای تبدیل سیاست صلح‌جویانه جدید ارمنستان به نتایج ملموس و مشخص همچون جذب سرمایه‌گذاری، توسعه تجارت و ایجاد فرصت‌های شغلی به شمار می‌رود.»

انتهای پیام/