به گزارش خبرگزاری تسنیم دفتر جزایر خلیج فارس، دریا برای ایران صرفاً یک مرز جغرافیایی یا مسیر عبور شناورها و کالاها نیست؛ پهنه‌ای گسترده از فرصت‌های اقتصادی است که در صورت برنامه‌ریزی درست می‌تواند به یکی از پایه‌های اصلی تولید، تجارت، اشتغال و افزایش قدرت اقتصادی کشور تبدیل شود. با این حال، برخورداری از سواحل طولانی و موقعیت راهبردی در خلیج فارس، به‌تنهایی به معنای بهره‌مندی از اقتصاد دریامحور نیست.

سه سال پس از ابلاغ سیاست‌های کلی توسعه دریامحور، اکنون بیش از هر زمان دیگری باید به فاصله میان ظرفیت‌های موجود و دستاوردهای عملی توجه کرد. پرسش اصلی این است که چه میزان از مزیت جغرافیایی کشور به زیرساخت‌های فعال، سرمایه‌گذاری مولد، افزایش صادرات و ایجاد فرصت‌های شغلی تبدیل شده است؟

در این میان، منطقه ویژه اقتصادی صنایع انرژی‌بر پارسیان به دلیل موقعیت ساحلی و برخورداری از ظرفیت‌های بندری، صنعتی و لجستیکی، می‌تواند جایگاه مهمی در تحقق اهداف اقتصاد دریامحور داشته باشد. قرار گرفتن این منطقه در ساحل خلیج فارس، فرصتی برای پیوند دادن فعالیت‌های صنعتی با حمل‌ونقل دریایی و بازارهای صادراتی فراهم کرده است؛ فرصتی که ارزش واقعی آن در گرو تکمیل زیرساخت‌ها و به جریان افتادن پروژه‌های اقتصادی است.

کوروش فتاحی، سرپرست شرکت توسعه صنایع انرژی‌بر پارسیان در گفت‌وگو با خبرنگار تسنیم با تاکید بر ضرورت استفاده هدفمند از ظرفیت‌های این منطقه ، بیان داشت: پارسیان با تکیه بر ظرفیت‌های بندری، صنعتی و لجستیکی می‌تواند در مسیر تبدیل شدن به یکی از پیشران‌های اقتصاد دریامحور کشور قرار گیرد.

فتاحی همچنین توسعه بندر تخصصی، پیشبرد طرح‌های پیشران صنعتی، تسریع در اجرای پروژه‌ها، تقویت زیرساخت‌ها و فراهم کردن زمینه جذب سرمایه و تأمین مالی را از محورهای مهم فعالیت در این منطقه عنوان کرد. نکته قابل توجه در دیدگاه وی، تأکید بر این واقعیت است که موقعیت جغرافیایی به‌تنهایی مزیت اقتصادی ایجاد نمی‌کند و بهره‌برداری از ظرفیت دریا نیازمند توسعه هم‌زمان حمل‌ونقل، لجستیک، زنجیره ارزش و زیرساخت‌های سرمایه‌گذاری است.

این موضوع یکی از مسائل اصلی توسعه مناطق ساحلی کشور به شمار می‌رود. ایجاد بندر بدون پیوند مؤثر با مراکز تولیدی، توسعه صنعت بدون دسترسی پایدار به زیرساخت‌های حمل‌ونقل و تعریف فرصت‌های سرمایه‌گذاری بدون فراهم کردن شرایط اجرایی، نمی‌تواند به شکل‌گیری یک اقتصاد دریامحور پایدار منجر شود. آنچه اهمیت دارد، هماهنگی میان اجزای مختلف یک زنجیره اقتصادی است؛ زنجیره‌ای که از تأمین مواد اولیه و تولید آغاز می‌شود و با حمل‌ونقل دریایی، صادرات و حضور در بازارهای هدف ادامه پیدا می‌کند.

از سوی دیگر، سرمایه‌گذاری در مناطق ویژه اقتصادی تنها با اعلام ظرفیت‌ها و معرفی فرصت‌ها محقق نمی‌شود. سرمایه‌گذار برای ورود به یک پروژه، به ثبات تصمیم‌گیری، شفافیت مقررات، دسترسی مطمئن به انرژی، زیرساخت آماده، فرآیندهای اداری قابل پیش‌بینی و چشم‌انداز روشن اقتصادی نیاز دارد. بنابراین، سرعت‌بخشیدن به اجرای طرح‌های زیرساختی و رفع موانع پیش روی سرمایه‌گذاران باید در کنار معرفی فرصت‌های جدید مورد توجه قرار گیرد.

پارسیان برای تبدیل شدن به یک قطب اثرگذار صنعتی و بندری، به پیوندی منسجم میان طرح‌های توسعه بندر، صنایع انرژی‌بر و شبکه حمل‌ونقل نیاز دارد. هر اندازه این ارتباط زودتر و دقیق‌تر شکل بگیرد، امکان کاهش هزینه‌های تولید و صادرات، افزایش رقابت‌پذیری محصولات و جذب سرمایه‌های جدید نیز بیشتر خواهد شد.

در کنار شاخص‌های اقتصادی، نباید سهم جامعه محلی از این توسعه نادیده گرفته شود. ایجاد فرصت‌های شغلی برای نیروهای بومی، آموزش و مهارت‌آموزی، استفاده از ظرفیت پیمانکاران و کسب‌وکارهای منطقه و تقویت زنجیره تأمین محلی باید بخشی از برنامه توسعه باشد. همچنین، استقرار صنایع بزرگ در مجاورت دریا مستلزم رعایت دقیق الزامات محیط‌زیستی و حفاظت از اکوسیستم ساحلی و دریایی است؛ چراکه توسعه‌ای که به منابع طبیعی و معیشت جوامع ساحلی آسیب بزند، نمی‌تواند در بلندمدت پایدار بماند.

در نهایت، سنجش موفقیت سیاست‌های توسعه دریامحور باید از سطح اعلام برنامه‌ها و ظرفیت‌های بالقوه فراتر برود. میزان پیشرفت پروژه‌های بندری و صنعتی، سرمایه‌گذاری تحقق‌یافته، ظرفیت‌های عملیاتی ایجادشده، حجم تولید و صادرات و تعداد فرصت‌های شغلی پایدار، شاخص‌هایی هستند که می‌توانند تصویر روشنی از میزان تحقق اهداف ارائه دهند.

منطقه ویژه اقتصادی پارسیان از ظرفیت لازم برای ایفای نقشی فراتر از یک محدوده صنعتی برخوردار است؛ اما تحقق این جایگاه به تصمیم‌های اجرایی، تأمین زیرساخت، جذب سرمایه و هماهنگی میان بخش‌های مختلف وابسته است. همان‌طور که فتاحی نیز بر آن تأکید دارد، حمایت ملی و مشارکت سرمایه‌گذاران می‌تواند مسیر تبدیل این منطقه به یکی از کانون‌های تجارت، تولید و صادرات در سواحل خلیج فارس را هموار کند. اکنون مهم‌ترین ضرورت، تبدیل این ظرفیت‌ها و برنامه‌ها به نتایجی ملموس در اقتصاد منطقه و کشور است.

یادداشت از عبدالرحیم رضوانی فعال رسانه‌ای

انتهای پیام/7558