به گزارش خبرگزاری تسنیم از ساری، بعضی نام‌ها با گذشت زمان از حافظه شهرها پاک نمی‌شوند؛ نه به‌خاطر ثروتی که اندوختند، بلکه به‌واسطه آنچه از خود برای مردم به یادگار گذاشتند. در بابل، نام سید حسین فلاح نوشیروانی از همین جنس است؛ مردی که از دل تجارت و تلاش اقتصادی به جایگاهی رسید که حاصل زندگی‌اش را نه در دارایی‌های شخصی، بلکه در مدرسه‌ها، بیمارستان‌ها، مراکز نگهداری و دانشگاهی جست‌وجو کرد که امروز نام او را بر پیشانی دارند.

روایت زندگی نوشیروانی، داستان مردی است که از روستای نوشیروان‌کلا برخاست، مسیر تجارت را پیمود و سرانجام بخش مهمی از توان و دارایی خود را به آبادانی و رفع نیازهای مردم اختصاص داد؛ مسیری که از یک دغدغه انسانی آغاز شد و به میراثی ماندگار در تاریخ اجتماعی مازندران تبدیل شد.

از مکتب قرآن تا رؤیای آموختن

سید حسین فلاح نوشیروانی در سال 1281 هجری شمسی در روستای نوشیروان‌کلا از توابع بندپی غربی بابل متولد شد؛ روستایی که بعدها نام او را بر خود گرفت و به زادگاه یکی از خیران نام‌آشنای مازندران تبدیل شد.

نخستین گام‌های زندگی علمی او در فضایی آمیخته با قرآن و آموزه‌های دینی شکل گرفت. در شش‌سالگی، آموزش قرآن را نزد ملا باجی خیران آغاز کرد و پس از آن، با پشتکار فراوان، قرآن کریم را نزد آخوند شیخ محمد سالاری به پایان رساند.

علاقه به آموختن، او را در دوران نوجوانی به مدارس شرافت و احمدی در بارفروش، بابل امروزی، کشاند تا مسیر تحصیل را در کنار تربیت دینی دنبال کند. این آغاز، زمینه‌ساز شخصیتی شد که بعدها در کنار فعالیت اقتصادی، نگاه ویژه‌ای به آموزش و پرورش نسل‌های آینده داشت.

از شاگردی در تجارت‌خانه تا رسیدن به جایگاه شراکت

جست‌وجوی روزی حلال و تجربه‌اندوزی، نوشیروانی را به مشهد و سپس تهران کشاند. او فعالیت اقتصادی خود را از جایگاه شاگردی در تجارت‌خانه خانواده حکیم‌زاده یزدی آغاز کرد؛ اما صداقت، امانت‌داری و توانایی مدیریتی‌اش سبب شد به‌تدریج مسئولیت‌های بیشتری برعهده بگیرد و به مدیریت و سپس شراکت تجاری برسد.

مسیر اقتصادی او با رویدادهای مهمی گره خورد؛ از جمله عبور کشتی حامل آهن متعلق به او از کانال سوئز که در روایت زندگی‌اش به‌عنوان یکی از نقاط اثرگذار در گسترش فعالیت‌های تجاری‌اش یاد شده است.

با این حال، آنچه نوشیروانی را از بسیاری از بازرگانان هم‌عصرش متمایز کرد، صرفاً موفقیت اقتصادی نبود؛ او برای ثروت، کارکردی فراتر از انباشت دارایی قائل بود و آن را ابزاری برای پاسخ‌گویی به نیازهای جامعه می‌دانست.

یک زن در کنار جاده؛ نقطه عطفی در مسیر خیرخواهی

در میان روایت‌های نقل‌شده از زندگی نوشیروانی، ماجرای زنی در جاده بندپی غربی جایگاه ویژه‌ای دارد؛ زنی که در انتظار وسیله‌ای برای رسیدن به درمانگاه بود.

این صحنه، تصویری از دشواری دسترسی مردم منطقه به خدمات درمانی را پیش چشم او قرار داد و به گفته روایت‌های موجود، زمینه شکل‌گیری فکر احداث یک مرکز زایمان را فراهم کرد؛ مرکزی که هدف آن کاهش رنج مادرانی بود که برای دریافت خدمات درمانی با دشواری مسیر و کمبود امکانات روبه‌رو بودند.

این تصمیم، نمونه‌ای از نگاه اجتماعی نوشیروانی به ثروت بود؛ نگاهی که به‌جای محدودماندن در کمک‌های مقطعی، به دنبال ایجاد زیرساختی ماندگار برای رفع نیاز مردم بود.

ثروتی که به مدرسه، بیمارستان و دانشگاه تبدیل شد

نام نوشیروانی در تاریخ بابل تنها با یک اقدام خیرخواهانه گره نخورده است. او در حوزه‌های مختلف آموزشی، درمانی، فرهنگی و اجتماعی آثاری از خود به یادگار گذاشت؛ از ساخت مدارس و هنرستان‌ها تا بیمارستان‌ها، مراکز آموزشی، مساجد، پل‌ها، زمین‌های ورزشی و مراکز نگهداری ایتام.

در میان این آثار، دانشگاه صنعتی نوشیروانی بابل جایگاهی ویژه دارد؛ مجموعه‌ای علمی که امروز به‌عنوان یکی از مراکز دانشگاهی شناخته‌شده کشور فعالیت می‌کند و نام بنیان‌گذار خیراندیش خود را زنده نگه داشته است.

اهمیت این میراث تنها در ساختمان‌ها و امکاناتی که ایجاد شده‌اند خلاصه نمی‌شود؛ هر دانش‌آموزی که در مدرسه‌ای از این مجموعه خدمات بهره می‌گیرد، هر بیماری که به خدمات درمانی دسترسی پیدا می‌کند و هر دانشجویی که در دانشگاه صنعتی نوشیروانی مسیر آینده خود را می‌سازد، بخشی از نتیجه نگاهی است که سال‌ها پیش، آبادانی جامعه را در اولویت قرار داد.

خانه فرشتگان؛ میراثی که هنوز نفس می‌کشد

یکی دیگر از جلوه‌های ماندگار فعالیت‌های خیرخواهانه نوشیروانی، مرکزی است که امروز به نگهداری افراد دارای معلولیت ذهنی و جسمی اختصاص دارد؛ مجموعه‌ای که بنا بر اظهارات مدیرعامل آن، در سال 1344 با هدف پرورش و نگهداری ایتام تأسیس شد و به‌مرور مسیر فعالیت خود را گسترش داد.

بزرگی، مدیرعامل مرکز نگهداری معلولین نوشیروانی بابل، با اشاره به تاریخچه این مجموعه، آن را فراتر از یک مرکز نگهداری و خانه‌ای برای حمایت از افرادی توصیف می‌کند که بیش از دیگران به مراقبت و توجه نیاز دارند.

وی با یادآوری خاطراتی از رفتار انسانی نوشیروانی با کودکان تحت سرپرستی این مرکز می‌گوید: مرحوم نوشیروانی چنان با روحیه ایثارگری با این کودکان برخورد می‌کرد که حتی پس از وعده غذایی نیز در کنار آنها می‌ماند تا مطمئن شود همه سیر شده‌اند. او شخصاً به ایتام غذا می‌داد و حتی از باقی‌مانده غذای آنان نیز می‌خورد.

مدیرعامل این مرکز با اشاره به جایگاه آن در نظام خدمات حمایتی استان می‌افزاید: مرکز نوشیروانی تنها مرکز ایزوله شبانه‌روزی معلولان ذهنی و جسمی در استان مازندران است. نکته امیدبخش آن است که این مسیر خیرخواهانه همچنان ادامه دارد و هر سال خیران جدیدی با تأثیرپذیری از نام و منش نوشیروانی به این عرصه وارد می‌شوند.

این روایت نشان می‌دهد که میراث یک خیر، تنها در زمان حیات او معنا پیدا نمی‌کند؛ گاهی یک اقدام نیک، سال‌ها بعد نیز زمینه شکل‌گیری اقدامات تازه و مشارکت افراد بیشتری را فراهم می‌کند.

روز بابل؛ پیوند نام یک خیر با هویت شهر

سید مصطفی میرتبار، فرماندار بابل، نیز در گفت‌وگو با خبرنگار تسنیم با اشاره به جایگاه زنده‌یاد نوشیروانی در تاریخ این شهرستان اظهار داشت: این خیر نام‌آشنا با اجرای پروژه‌های بزرگ عام‌المنفعه در حوزه‌های علمی، بهداشتی، اجتماعی و فرهنگی، نام خود را در تاریخ بابل و ایران ثبت کرد. او تنها یک خیر نبود، بلکه با اقدامات خود مسیر توسعه را برای نسل‌های بعد هموار ساخت.

وی با اشاره به ظرفیت‌های علمی، فرهنگی و اجتماعی بابل افزود: این شهرستان به‌عنوان یکی از شهرهای مهم مازندران، همواره با فرهنگ خیرخواهی پیوند داشته است و ثبت 15 آبان به‌عنوان روز بابل در تقویم استان، فرصتی برای پاسداشت هویت تاریخی و شخصیت‌های اثرگذار این شهر است.

فرماندار بابل با تأکید بر ضرورت تداوم این مسیر خاطرنشان کرد: میراث نوشیروانی به یک حرکت فردی محدود نماند، بلکه به جریانی اجتماعی تبدیل شد و امروز نیز خیران بابل با الگوبرداری از این شخصیت، در عرصه‌هایی همچون مدرسه‌سازی، درمان و حمایت از اقشار آسیب‌پذیر فعالیت می‌کنند.

مردی که رفت، اما کارهایش ماند

سید حسین فلاح نوشیروانی در 23 اسفند سال 1350 در زادگاه خود، نوشیروان‌کلا، درگذشت؛ اما پایان زندگی او به معنای پایان مسیری نبود که برای خدمت به مردم آغاز کرده بود.

امروز نام او در دانشگاه، مدرسه، بیمارستان و مراکز حمایتی بابل تکرار می‌شود؛ در مکان‌هایی که هرکدام پاسخی به یکی از نیازهای اساسی جامعه‌اند. این همان تفاوت میان ثروتی است که تنها برای صاحبش باقی می‌ماند و ثروتی که به سرمایه‌ای عمومی و ماندگار تبدیل می‌شود.

نوشیروانی از میان مردم برخاست، در مسیر تجارت به موفقیت رسید و سرانجام بخشی از دستاوردهای زندگی خود را به ساختن آینده دیگران اختصاص داد. شاید ماندگارترین بخش زندگی او همین باشد؛ اینکه نامش نه فقط در خاطره‌ها، بلکه در زندگی روزمره نسل‌هایی حضور دارد که هنوز از ثمره اقداماتش بهره می‌برند.

انتهای پیام/