به گزارش خبرگزاری تسنیم از یاسوج، مسلم شریفی در نشست با خبرنگاران با تشریح برنامه پزشکی خانواده و نظام ارجاع، با بیان اینکه پزشکی خانواده الگویی برای ساختاردهی و ساماندهی خدمات سلامت است، اظهار کرد: در نظام‌های مختلف سلامت، مدل‌های متفاوتی برای ارائه خدمات وجود دارد و پزشکی خانواده یکی از این مدل‌هاست که تلاش می‌کند مسیر دریافت خدمات درمانی را مشخص و هدفمند کند.

معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی کهگیلویه و بویراحمد با اشاره به کاهش میزان ارجاع بیماران از مراکز خدمات جامع سلامت به سطح دوم از حدود 38 درصد به 12 درصد در مدت سه ماه اجرای برنامه پزشکی خانواده در بویراحمد، عنوان کرد: هدف این برنامه مدیریت هزینه‌های نظام سلامت، جلوگیری از خدمات غیرضروری و حرکت از درمان‌محوری به سمت پیشگیری‌محوری است.

شریفی با طرح این پرسش که مردم در شرایط فعلی چگونه خدمات درمانی دریافت می‌کنند و آیا از فرآیند مراجعه، هزینه‌ها و سردرگمی‌های احتمالی رضایت دارند، افزود: در ساختار فعلی، افراد معمولاً خودشان پزشک موردنظر را انتخاب می‌کنند، تصمیم می‌گیرند چه خدماتی دریافت کنند و چه میزان هزینه بپردازند؛ اما این شیوه در کنار مزایای دسترسی، مشکلاتی نیز برای نظام سلامت ایجاد کرده است.

وی با اشاره به افزایش هزینه‌های درمان در کشور افزود: در شرایط فعلی، هزینه‌های نظام سلامت به‌شدت افزایش یافته و منابع موجود دیگر پاسخگوی ادامه روند گذشته نیست و در بسیاری از موارد، افراد بدون طی یک مسیر مشخص و صرفاً بر اساس تشخیص شخصی یا درخواست مستقیم، به پزشکان متخصص مراجعه می‌کنند و خدمات مختلف تشخیصی و درمانی دریافت می‌کنند.

شریفی یادآور شد: این وضعیت ممکن است موجب افزایش مراجعات غیرضروری، مصرف دارو، انجام آزمایش‌ها و تصویربرداری‌های غیرضروری و در نهایت افزایش هزینه‌های پرداختی مردم و نظام سلامت شود.

معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی یاسوج با اشاره به سهم پرداخت مستقیم مردم از هزینه‌های سلامت تصریح کرد: در بسیاری از نظام‌های سلامت دنیا تلاش می‌شود سهم پرداخت از جیب مردم حدود 30 درصد باشد، در حالی که این میزان در کشور ما به حدود 67 درصد رسیده است؛ موضوعی که ضرورت اصلاح ساختار ارائه خدمات را نشان می‌دهد.

وی ادامه داد: وقتی هزینه‌ها افزایش پیدا می‌کند و منابع محدود است، باید مشخص شود کدام خدمات واقعاً ضروری هستند و منابع موجود چگونه باید در اختیار افرادی قرار بگیرد که نیاز واقعی‌تری به خدمات درمانی دارند.

کاهش ارجاع بیماران از 38 درصد به 12 درصد

شریفی یکی از نتایج اولیه اجرای برنامه پزشکی خانواده در شهرستان بویراحمد را کاهش میزان ارجاع بیماران به سطح دوم عنوان کرد و گفت: پیش از اجرای این برنامه، حدود 37 تا 38 درصد مراجعان مراکز بهداشتی و درمانی به سطح دوم ارجاع داده می‌شدند.

وی افزود: در مدت حدود سه ماه اجرای برنامه، این میزان به حدود 12 درصد رسیده است؛ به این معنا که تعداد افرادی که برای دریافت خدمات به سطح بالاتر ارجاع داده می‌شوند، به شکل قابل توجهی کاهش یافته است.

معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی یاسوج با بیان اینکه این موضوع می‌تواند آثار مثبتی بر مدیریت منابع نظام سلامت داشته باشد، اظهار کرد: وقتی ارجاع‌های غیرضروری کاهش پیدا می‌کند، مصرف دارو، انجام آزمایش‌ها و استفاده از خدمات پاراکلینیکی نیز منطقی‌تر می‌شود.

وی ادامه داد: شاید مردم در کوتاه‌مدت آثار این تغییرات را به‌طور مستقیم احساس نکنند، اما در بلندمدت با مدیریت بهتر منابع، امکان اختصاص اعتبارات بیشتر به خدماتی فراهم می‌شود که اکنون با محدودیت مواجه هستند و از جمله برنامه‌های غربالگری، شناسایی زودهنگام بیماری‌ها و خدمات پیشگیرانه.

شریفی تأکید کرد: هدف نهایی پزشکی خانواده این است که مردم سالم‌تری داشته باشیم، نه اینکه صرفاً تعداد مراجعات درمانی را کاهش دهیم.

جلوگیری از خدمات غیرضروری و مدیریت ظرفیت مراکز درمانی

وی با اشاره به محدودیت منابع و تجهیزات نظام سلامت گفت: برای نمونه، دستگاه‌های ام‌آر‌آی و سی‌تی‌اسکن ظرفیت مشخصی دارند و اگر بدون ضرورت پزشکی مورد استفاده قرار بگیرند، ممکن است افرادی که واقعاً به این خدمات نیاز دارند، برای مدت طولانی در صف انتظار باقی بمانند.

شریفی افزود: در ساختار فعلی ممکن است پزشک درخواست یک خدمت تشخیصی را صادر کند، مرکز درمانی آن را انجام دهد و بیمه نیز هزینه آن را پرداخت کند؛ اما در این میان سازوکار کافی برای بررسی ضرورت واقعی انجام آن خدمت وجود نداشته باشد.

وی تصریح کرد: رسانه‌ها می‌توانند در اصلاح این نگرش نقش مهمی داشته باشند و به مردم توضیح دهند که پزشک خانواده مانعی برای دسترسی به خدمات تخصصی نیست، بلکه مسیر دریافت این خدمات را بر اساس نیاز واقعی بیمار تنظیم می‌کند.

پزشکی خانواده ضرورتی برای آینده نظام سلامت

شریفی با اشاره به افزایش هزینه‌های دارو و تجهیزات پزشکی و محدودیت منابع مالی نظام سلامت گفت: شرایط فعلی به‌گونه‌ای است که برای مدیریت هزینه‌ها و ارائه عادلانه خدمات، راهی جز حرکت به سمت اصلاح ساختار ارائه خدمات سلامت وجود ندارد.

وی افزود: این برنامه تنها با همکاری مجموعه دانشگاه علوم پزشکی به نتیجه نمی‌رسد و مردم، پزشکان، تیم‌های سلامت، بیمه‌ها و رسانه‌ها باید در اجرای آن مشارکت داشته باشند.

معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی یاسوج از اصحاب رسانه خواست با اطلاع‌رسانی دقیق درباره نحوه اجرای برنامه، مزایای آن و چگونگی ثبت‌نام و تشکیل پرونده سلامت، به افزایش آگاهی عمومی کمک کنند.

شریفی تأکید کرد: مردم شهرستان بویراحمد می‌توانند برای شناسایی پزشک خانواده خود و دریافت اطلاعات لازم درباره نحوه بهره‌مندی از خدمات، به نزدیک‌ترین پایگاه سلامت محل سکونت مراجعه کنند تا با تشکیل پرونده و قرار گرفتن تحت پوشش تیم سلامت، از خدمات این برنامه بهره‌مند شوند.

وی تصریح کرد: پزشکی خانواده و نظام ارجاع برای ایجاد همین تنظیم‌گری طراحی شده است تا منابع محدود نظام سلامت صرف نیازهای واقعی و ضروری مردم شود و از تحمیل هزینه‌های غیرضروری جلوگیری شود.

پزشک خانواده نقطه آغاز دریافت خدمات درمانی است

معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی یاسوج درباره نحوه استقرار برنامه در شهرستان بویراحمد اظهار کرد: در این شهرستان، جمعیت به بلوک‌های مشخص تقسیم شده و برای هر بلوک جمعیتی، یک پایگاه سلامت و تیم سلامت مشخص در نظر گرفته شده است.

وی افزود: هر فرد بر اساس محل سکونت خود در محدوده یکی از پایگاه‌های سلامت قرار می‌گیرد و تیم سلامت مربوط به آن محدوده، وظیفه شناسایی افراد، تشکیل پرونده و پیگیری وضعیت سلامت آنان را برعهده دارد.

شریفی ادامه داد: ممکن است تیم سلامت با برخی شهروندان تماس گرفته باشد یا در روزهای آینده برای شناسایی و تکمیل اطلاعات با آنان تماس بگیرد و مردم نیز می‌توانند با مراجعه به نزدیک‌ترین پایگاه سلامت محل سکونت خود، پزشک خانواده مربوط به خود را شناسایی کنند و برای تشکیل پرونده اقدام کنند.

وی تأکید کرد: پس از تشکیل پرونده و مشخص شدن پزشک خانواده، مراجعات بعدی باید از مسیر تعیین‌شده انجام شود تا پزشک خانواده بتواند روند سلامت فرد را مدیریت کند و در صورت نیاز، او را به سطح تخصصی ارجاع دهد.

چهار ویزیت رایگان و کاهش هزینه خدمات درمانی

شریفی با تشریح مزایای مالی برنامه برای مردم گفت: در چارچوب این طرح، چهار ویزیت نخست هر فرد نزد پزشک خانواده رایگان است و از ویزیت پنجم به بعد، بیمار تنها 50 درصد تعرفه دولتی را پرداخت می‌کند.

وی افزود: در بخش خدمات پاراکلینیکی نیز افرادی که از مسیر نظام ارجاع اقدام می‌کنند، از حمایت‌های مالی برخوردار می‌شوند و سهم پرداختی آنان در خدماتی مانند آزمایشگاه و داروخانه حدود 15 درصد تعرفه مربوط است و اگر بیمار از مسیر صحیح نظام ارجاع به خدمات بستری در بیمارستان نیاز پیدا کند، هزینه بستری او به‌صورت کامل رایگان خواهد بود.

شریفی خاطرنشان کرد: مسیر ارجاع بیمار مشخص است و در صورت نیاز به پزشک متخصص، نوبت مراجعه نیز از طریق همان فرآیند تعیین می‌شود؛ بنابراین بیمار از قبل می‌داند که چه زمانی و به کدام مرکز باید مراجعه کند.

چالش اصلی؛ تغییر فرهنگ مراجعه مردم به پزشک

شریفی با اشاره به اینکه اجرای برنامه پزشکی خانواده با وجود آغاز رسمی هنوز با چالش‌هایی روبه‌روست، گفت: یکی از مهم‌ترین مشکلات، فرهنگ مراجعه مردم به پزشکان متخصص و فوق‌تخصص است که طی سال‌های گذشته در جامعه شکل گرفته است.

وی افزود: در حال حاضر هنوز مراکز درمانی به دلیل اجرای این برنامه خلوت نشده‌اند، چراکه در شش ماه نخست اجرای طرح، دوره گذار در نظر گرفته شده و مسیرهای قبلی مراجعه همچنان باز است تا مردم به‌تدریج با ساختار جدید آشنا شوند.

معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی یاسوج تصریح کرد: پس از استقرار کامل برنامه، مسیر دریافت خدمات تخصصی باید از طریق پزشک خانواده و نظام ارجاع دنبال شود و مراجعه مستقیم به متخصص خارج از این مسیر ممکن است موجب شود بیمار از حمایت‌های مالی طرح بهره‌مند نشود و هزینه بیشتری بپردازد.

وی با اشاره به ضرورت اعتماد مردم به پزشکان خانواده گفت: طی سال‌های گذشته این تصور در جامعه تقویت شده که حتی برای مشکلات ساده نیز باید به پزشک متخصص یا فوق‌تخصص مراجعه کرد؛ در حالی که پزشک خانواده می‌تواند بخش زیادی از نیازهای بهداشتی و درمانی مردم را پاسخ دهد و در صورت تشخیص نیاز واقعی، بیمار را به سطح بالاتر هدایت کند و تغییر این نگرش و بازگشت اعتماد عمومی به پزشک خانواده کار ساده‌ای نیست و نیازمند فرهنگ‌سازی مستمر و مشارکت همه بخش‌های جامعه است.

حرکت از درمان‌محوری به سمت پیشگیری‌محوری

معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی یاسوج با تأکید بر اینکه پزشکی خانواده تنها یک برنامه درمانی نیست، اظهار کرد: در این ساختار، باید تمرکز از درمان صرف به سمت پیشگیری، مراقبت مستمر و مشارکت مردم در حفظ سلامت حرکت کند.

وی افزود: مردم باید بدانند که سلامت فقط به معنای مراجعه به پزشک هنگام بیماری نیست، بلکه مراقبت‌های مستمر، غربالگری، شناسایی زودهنگام بیماری‌ها و آموزش سلامت نیز بخش مهمی از این فرآیند است.

شریفی با اشاره به نقش رسانه‌ها در شکل‌گیری فرهنگ عمومی سلامت گفت: سال‌ها در فضای رسانه‌ای و برنامه‌های تلویزیونی این تصور تقویت شده که برای هر مشکل سلامتی باید مستقیماً به پزشک متخصص مراجعه کرد؛ در حالی که در نظام پزشکی خانواده، پزشک خانواده نقطه آغاز و مسئول هدایت مسیر درمان است.

انتهای پیام/