به گزارش خبرگزاری تسنیم از گرگان، همزمان با ورود سامانه‌های بارشی و افزایش احتمال وقوع سیلاب در استان گلستان، مدیریت مخازن سدها، لایروبی رودخانه‌ها و رفع موانع آبگذری در مسیر پل‌ها به یکی از محورهای اصلی اقدامات پیشگیرانه تبدیل شده است؛ اقداماتی که تجربه سیلاب‌های گذشته، به‌ویژه سیل سال 1398، اهمیت آن را برای مدیریت روان‌آب‌ها و کاهش خسارت‌های احتمالی دوچندان کرده است.

ایرج حیدریان در گفت‌وگو با خبرنگار تسنیم در گرگان با اشاره به وضعیت ذخیره آب در سدهای استان، اظهار کرد: در حال حاضر حدود 22 درصد ظرفیت 14 سد بزرگ استان آبگیری شده و 78 درصد ظرفیت مخازن همچنان خالی است که این میزان ظرفیت خالی، امکان مدیریت روان‌آب‌های ورودی از حوزه‌های آبریز و کنترل جریان سیلاب را فراهم می‌کند.

مدیرعامل آب منطقه‌ای گلستان با بیان اینکه اقدامات پیشگیرانه پیش از آغاز آبگیری مخازن انجام شده است افزود: مانور دریچه‌های سدها برگزار و از آمادگی تجهیزات مکانیکی و الکتریکی اطمینان حاصل شده است، همچنین میزان آبگیری مورد نیاز هر سد بر اساس مدل منابع و مصارف، شرایط فصلی و پیش‌بینی‌های هواشناسی تعیین می‌شود.

وی با تأکید بر اینکه مدیریت منابع آبی صرفاً بر مبنای احتمال وقوع بارش‌های بیشتر انجام نمی‌شود تصریح کرد: در برنامه‌ریزی‌ها همزمان دو موضوع سیلاب و خشکسالی مورد توجه قرار دارد، چرا که افزایش بارندگی لزوماً به معنای بهبود شرایط منابع آب نیست و خشکسالی نیز می‌تواند خسارت‌های قابل توجهی به بخش کشاورزی و سایر بخش‌ها وارد کند.

حیدریان با اشاره به اقدامات انجام‌ شده در حوزه لایروبی رودخانه‌های استان گفت: تاکنون 175 کیلومتر از رودخانه‌های گلستان در نقاط خطرپذیر و حادثه‌خیز لایروبی شده است و هماهنگی مناسبی نیز با مجموعه راهداری برای افزایش ظرفیت آبگذری سازه‌های تقاطعی و پل‌ها صورت گرفته است.

وی ادامه داد: بر اساس قانون ایمنی راه‌ها، محدوده هزار متر بالادست و 500 متر پایین‌دست پل‌ها باید از نظر موانع و رسوبات پاکسازی شود تا جریان آب بدون ایجاد مانع از این سازه‌ها عبور کند. در مجموع حدود 243 پل در مسیرهای مورد بررسی قرار دارند که از میان آنها 39 پل به دلیل اهمیت و اولویت خطرپذیری در اولویت نخست اقدامات قرار گرفته‌اند.

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای گلستان با اشاره به ضرورت همکاری دستگاه‌های اجرایی برای ایمن‌سازی این نقاط خاطرنشان کرد: سازمان راهداری، جهاد کشاورزی و غیره از جمله دستگاه‌هایی هستند که در بخش‌های مختلف باید برای رفع موانع و ایجاد پیوستگی در مسیر عبور روان‌آب‌ها همکاری کنند. مجموعه راهداری نیز در زمینه پاکسازی و تنظیف سازه‌های پل‌ها اقدامات مستمری انجام می‌دهد.

حیدریان با بیان اینکه شدت بالای بارش‌ها و کوتاه بودن زمان تمرکز روان‌آب در حوضه‌های آبریز گلستان، مدیریت سیلاب را دشوار می‌کند، اظهار کرد: شیب تند برخی حوضه‌های آبریز استان موجب می‌شود روان‌آب در مدت کوتاهی به رودخانه‌ها و مناطق پایین‌دست برسد؛ بنابراین هدایت صحیح جریان آب و آماده‌سازی مسیرهای عبور آن اهمیت زیادی دارد.

وی با اشاره به تجربه بارندگی‌های فروردین‌ماه و 18 مهرماه امسال گفت: در بارندگی‌های فروردین‌ماه، با مدیریت مناسب مخازن و هماهنگی مجموعه مدیریت بحران استان، حدود 243 میلیون مترمکعب آب در سدهای بزرگ و آب‌بندان‌های استان ذخیره‌سازی شد. در بارندگی 18 مهرماه نیز حدود 52 میلیون مترمکعب آب ذخیره شد که این اقدام هم در کنترل سیلاب و هم در تأمین منابع آبی مورد نیاز استان مؤثر بود.

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای گلستان با مقایسه شرایط بارندگی امسال با سیلاب سال 1398 بیان کرد: امروز نسبت به گذشته از تجربه و برنامه‌ریزی دقیق‌تری برخورداریم. برای نمونه، در بارندگی‌های فروردین‌ماه امسال در یکی از ایستگاه‌های باران‌سنجی منطقه رامیان 268 میلی‌متر بارندگی ثبت شد که بر اساس بررسی مدل‌های بارش، دوره بازگشت سیلاب آن حدود 150 سال برآورد می‌شد؛ این در حالی است که بسیاری از پل‌ها و سازه‌های پایین‌دست بر مبنای دوره بازگشت 25 ساله طراحی شده‌اند.

حیدریان افزود: با وجود این شرایط، مدیریت مرحله‌ای آبگیری سدها و هماهنگی در بهره‌برداری از مخازن بالادست، از جمله سدهای نرماب، گلستان و بوستان، نقش مهمی در کنترل جریان ورودی و جلوگیری از بروز خسارت‌های گسترده در مناطق پایین‌دست داشت. به‌عنوان نمونه، مدیریت جریان رودخانه‌ها مانع از آن شد که ظرفیت آبگذری پل‌های ورودی گنبدکاووس تحت فشار روان‌آب‌های ورودی قرار گیرد.

وی با اشاره به اهمیت تکمیل زیرساخت‌های کنترل سیلاب در استان گفت: در گذشته برخی زیرساخت‌ها و ظرفیت‌های کنترلی که امروز در اختیار داریم، وجود نداشت و همین موضوع مدیریت سیلاب را دشوارتر می‌کرد. اکنون با بهره‌برداری از بخشی از طرح‌های جدید، امکان مدیریت بهتر روان‌آب‌ها و کاهش فشار بر مناطق پایین‌دست فراهم شده است.

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای گلستان همچنین با اشاره به نقش سدها در مدیریت همزمان سیلاب و تأمین آب مورد نیاز بخش‌های مختلف اظهار کرد: در شرایطی که پیش‌بینی‌ها از افزایش بارندگی و ورود حجم قابل توجهی از روان‌آب حکایت داشته باشد، امکان مدیریت خروجی مخازن و انجام عملیات فلاشینگ برای تخلیه بخشی از رسوبات وجود دارد تا ضمن کنترل حجم آب، از ظرفیت سدها برای ذخیره‌سازی منابع آبی نیز استفاده شود.

حیدریان در بخش دیگری از سخنان خود به وضعیت رسوب‌گذاری در رودخانه‌ها و مسیرهای منتهی به دریای خزر اشاره کرد و گفت: در حال حاضر عملیات لایروبی در برخی مناطق از جمله گمیشان با استفاده از ماشین‌آلات سنگین در حال انجام است و در شهرهای ساحلی نیز اقدامات مشابهی برای بهبود شرایط جریان آب دنبال می‌شود.

وی با هشدار نسبت به افزایش فرسایش خاک و رسوب‌گذاری در استان افزود: جنس خاک در برخی حوضه‌های آبریز و شیوه‌های نامناسب شخم اراضی شیب‌دار، از عوامل افزایش فرسایش و انتقال رسوبات به رودخانه‌ها و مخازن سدهاست. در برخی مناطق استان از جمله کلاله نیز نرخ فرسایش خاک بسیار بالاست و این مسئله تأسیسات آبی و عمر مفید سدها را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای گلستان تأکید کرد: لایروبی و کاهش رسوب‌گذاری برای افزایش عمر مفید سدها اهمیت اساسی دارد؛ زیرا رسوبات پس از گذشت زمان و متراکم و سیمانی‌شدن، دیگر به‌راحتی با عملیات فلاشینگ قابل تخلیه نیستند و در آن مرحله، اجرای طرح‌های علاج‌بخشی سدها هزینه‌های بسیار سنگینی به دنبال خواهد داشت.

حیدریان با تأکید بر ضرورت رعایت توصیه‌های ایمنی از سوی مردم گفت: شهروندان در زمان صدور هشدارهای بارندگی باید از نزدیک شدن به رودخانه‌ها، سدها، تأسیسات آبی و آب‌بندان‌ها خودداری کنند. همزمان وضعیت نیازهای بخش آبزی‌پروری و مزارع کشاورزی نیز متناسب با میزان بارندگی رصد و اطلاع‌رسانی می‌شود تا امکان بهره‌برداری مناسب از منابع آبی و تبدیل تهدید سیلاب به فرصت ذخیره‌سازی آب فراهم شود.

انتهای پیام/