خبرگزاری تسنیم ـ علی بختیاری*؛ در سایه‌ی پیشرفت در حوزه ماده و معنا که حاصل دوران گذار از مدرنیته به پست مدرن است، جنگاوری، صورتی نو به خود گرفته است. آنجا که دیگر از ماده عبور کرده و به معنا رسیده است. امروزه با شکلی نامتعارف از جنگ روبه‌رو هستیم که آن را فراتر از مرزهای جغرافیا باید جُست.

جنگ شناختی؛ شکلی نامتعارف از ستیز، که لبه تیز آن تنها ذهن را نشانه رفته است، که در آن با بهره گیری از ابزار سایبری فرآیندهای شناختی حریف در سطوح مختلف جوامع تغییر پیدا می کند. بدین بیان که سوگیری‌های ذهنی و تفکر بازتابی او را مورد بهره‌برداری قرار می‌دهد، و تحریف‌های شناختی او را برمی‌انگیزاند، بر تصمیم‌گیری اثر می‌گذارد، کُنش را با کندی مواجه کرده و شخص را در یک برهوت سردرگمی رها می‌کند.

هدف مستقیم جنگ شناختی، اخلال در خودِ سازوکارهای فهم، قضاوت، تصمیم و اعتماد است. به عبارت دیگر، در جنگ شناختی، هدف ما محتوای باور نیست، بلکه توانایی باورکردن معتبر است. جنگ شناختی دنبال این نیست که چیزی مورد باور واقع شود؛ بلکه در پی آن است که شخص یا جامعه نتواند با اطمینان باور کند، و از سوی دیگر ساحت ابهام و تردید را در او بارور می کند.

خروجی نهایی جنگ شناختی، فراتر از یک اطلاعات گمراه کننده، فرآیند ایجاد یک «تلقین سازمان یافته» است. این فرآیند با تزریق روایت‌های ساختگی و بی‌اساس به جای روایت‌های اصیل و نهادینه شده، درصدد بازآرایی نظام ذهنی فرد و هویت جمعی جامعه است. این روایت‌های نوین، نه صرفاً برای تغییر نظر، بلکه برای «جانمایی در ساختار شناختی» طراحی شده‌اند تا امکان بهره‌برداری‌های گسترده در عرصه‌های سیاسی، فرهنگی، اقتصادی و امنیتی فراهم شود.

در نهایت، این معرفت مصنوعی با نفوذ در لایه های زیرین اجتماعی، به یک «هنجار جدید» بدل می‌شود که می‌تواند جهت‌گیری‌های کلان یک تمدن یا نظام سیاسی را به کلی دگرگون کند.

*پژوهشگر فقه سیاسی

انتهای پیام/