خبرگزاری تسنیم، گروه فرهنگی _ محمدباقر صنیعی منش: نوزدهمین جشنواره بین‌المللی فیلم مقاومت در حالی به پایان رسید که با انتقادهایی درباره زمان‌بندی اکران‌ها، جابه‌جایی محل جشنواره و برخی ناهماهنگی‌های اجرایی همراه بود. جشنواره‌ای که جدول اکران قابل توجهی داشت و کلاس‌های آن با استقبال مخاطبین همراه بود اما تا نیمه راه از حیث حضور مخاطبین با نقدهایی همراه بود که در رسانه‌ها بازتاب داشت.

البته از میانه روزهای جشنواره به بعد شاهد افزایش مخاطبان این‌رویداد بودیم و طی سه روز آخر جشنواره در سالن‌ها کمتر جایی برای نشستن پیدا می‌شد. 

جلال غفاری دبیر این دوره از جشنواره، در گفت‌وگو با تسنیم به انتقادها پاسخ داد و با تشریح شرایط برگزاری رویداد، از استقبال آثار داخلی و خارجی، گسترش نمایش‌های مردمی و برنامه ادامه اکران‌ها گفت.

مشروح گفتگو با دبیر جشنواره فیلم مقاومت در ادامه می‌آید؛

جشنواره در شرایطی برگزار شد که کشور دو جنگ را پشت سر گذاشته بود

* آقای غفاری باتوجه به اتمام برگزاری نوزدهمین جشنواره فیلم مقاومت، توضیحات ابتدایی‌تان را درباره این‌دوره بگویید!

خدا را شکر می‌کنم که توانستیم نوزدهمین دوره جشنواره بین‌المللی فیلم مقاومت را برگزار کنیم. باید توجه داشته باشیم این دوره در شرایط عادی برنامه‌ریزی و اجرا نشد. کشور ما درگیر دو جنگ تحمیلی بود؛ یکی جنگ 12روزه و دیگری جنگ 40روزه. فراخوان جشنواره نیز در فاصله میان این دو جنگ منتشر شد و طبیعی بود که چنین شرایطی بر برنامه‌ریزی و اجرای جشنواره تأثیر بگذارد.

در مقطعی قرار بود جشنواره را هم‌زمان با ایام تشییع برگزار کنیم، اما به دلیل تغییر شرایط، برنامه دوباره به تعویق افتاد. در نهایت توانستیم این دوره را در ایام 13 آبان، روز ملّی مبارزه با استکبار جهانی، برگزار کنیم. بنابراین هنگام ارزیابی جشنواره باید این شرایط و محدودیت‌ها را نیز در نظر گرفت.

ظرفیت تولید آثار مقاومت همچنان بالاست

* مهم‌ترین ویژگی این دوره را چه می‌دانید که بتوان به عنوان برگ برنده از آن یاد کرد؟

با توجه به شرایط کشور و فاصله زمانی برگزاری دو دوره، انتظار می‌رفت با کاهش تعداد آثار یا افت میزان مشارکت روبه‌رو شویم. اما اتفاقی که رخ داد، متفاوت بود. در بخش بین‌الملل بیش از هزار و 900 اثر ثبت شد و در مجموع نیز نزدیک به چهار هزار اثر در بخش‌های مختلف مورد توجه جشنواره قرار گرفت.

این آمار نشان می‌دهد که هم ظرفیت تولید وجود دارد و هم فیلمسازان همچنان برای حضور در جشنواره مقاومت انگیزه دارند و جشنواره فیلم مقاومت در مسیر رشد و پیشرفت است. از نگاه من، باید قدر این ظرفیت را بدانیم و تلاش کنیم زمینه دیده شدن آثار و استمرار جریان فیلمسازی در این حوزه فراهم شود.

در بخش فیلم بلند نیز شاهد حضور بیش از 18 اثر بودیم و نزدیک به 10 فیلم بلند خارجی در این دوره حضور داشتند. همچنین بیش از هشت یا 9 پویانمایی بلند در جشنواره داشتیم که این میزان مشارکت برای ما قابل‌توجه بود.

در بخش هوش مصنوعی هم نزدیک به 400 اثر ثبت شد. این مسئله نشان می‌دهد فیلمسازان جوان به فناوری‌های جدید توجه دارند و می‌توان آینده روشنی را برای استفاده از این ابزارها در تولیدات سینمایی متصور بود.

منکر ضعف‌ها نیستم

*با وجود این آمار، انتقادهایی درباره بی‌نظمی در نمایش آثار و برنامه‌ریزی اجرایی جشنواره مطرح شد. در جواب این‌نقدها چه می‌گویید؟

اساساً منکر وجود ضعف نیستم. حتماً در برگزاری جشنواره اشکالاتی وجود داشته و خودم هم معتقدم باید این ضعف‌ها را دید و برای برطرف کردن آن‌ها تلاش کرد. برخی دوستان نیز نقدهایی مطرح کرده‌اند و حق دارند درباره کیفیت برگزاری جشنواره نظر بدهند. اما نکته‌ای که به نظرم باید در کنار نقدها مورد توجه قرار بگیرد، اهمیت حفظ جریان برگزاری جشنواره مقاومت است.

ما با رویدادی روبه‌رو هستیم که در شرایط دشوار تلاش کرده چراغ سینمای مقاومت را روشن نگه دارد. اگر چراغی روشن است، باید کمک کنیم روشن بماند و نور بیشتری داشته باشد؛ نه اینکه با نادیده گرفتن ظرفیت‌های آن، زمینه خاموش شدنش فراهم شود. نقد می‌تواند به تقویت جشنواره کمک کند و از همین منظر باید به آن نگاه کنیم.

خانه جشنواره فقط پردیس ملت نبود

* یکی از انتقادها، استقبال کمتر مخاطبان در روزهای ابتدایی و تمرکز نمایش‌ها در پردیس ملت بود.

اساساً جشنواره را محدود به یک ساختمان یا یک پردیس سینمایی تعریف نکردیم. از ابتدا نگاه ما این بود که تمام میادین و فضاهای قابل‌استفاده شهری، بخشی از خانه جشنواره باشند. در واقع نمی‌خواستیم همه ظرفیت نمایش را فقط در محل اصلی برگزاری متمرکز کنیم.

با همکاری شهرداری تهران، 12 فرهنگسرا سالن‌های نمایش خود را در اختیار جشنواره قرار دادند و در میدان‌هایی که امکان نمایش وجود داشت نیز آثار کوتاه متناسب با فضای عمومی اکران شدند. علاوه بر تهران، سینماهای بیش از 20 استان نیز درگیر نمایش آثار جشنواره هستند.

ما در این زمینه با دو انتخاب روبه‌رو بودیم؛ یا تلاش کنیم همه مخاطبان را به پردیس اصلی بیاوریم و محل برگزاری را شلوغ نشان دهیم، یا اینکه همراه مردم به فضاهای عمومی و میادین برویم.

راهبرد ما انتخاب دوم بود. به نظرم جشنواره مقاومت باید خودش را به مردم برساند، نه اینکه همه مخاطبان را فقط در یک مکان مشخص جست‌وجو کند.

استقبال روزهای پایانی نشان داد جشنواره مخاطب دارد

*چرا استقبال از نمایش‌های پردیس ملت در روزهای ابتدایی کمتر بود، اما در روزهای پایانی افزایش پیدا کرد؟

بخشی از این مسئله به شرایط اجرایی برمی‌گردد. محل اصلی برگزاری جشنواره جابه‌جا شد و از طرف دیگر، شرایط عمومی کشور نیز شرایطی عادی نبود. ما در فضایی قرار داشتیم که به تعبیر برخی، وضعیت نه جنگ و نه صلح بود. در چنین شرایطی طبیعی است که مخاطب برای حضور در یک رویداد فرهنگی به زمان بیشتری نیاز داشته باشد.

اما در دو سه روز اخیر، استقبال بسیار خوبی را شاهد بوده‌ایم. تصاویر سالن‌ها نیز این موضوع را نشان می‌دهد. در بعضی نمایش‌ها عملاً صندلی خالی وجود نداشت و تعدادی از مخاطبان حتی روی زمین نشستند. این استقبال برای ما امیدبخش است و نشان می‌دهد جشنواره فیلم مقاومت مخاطبان خودش را دارد.

به اعتقاد من، اگر مسئله مخاطب در این حوزه جدی گرفته نشود، اساساً سینمای مقاومت نمی‌تواند به هدف خود برسد. فیلم باید دیده شود و با مردم ارتباط برقرار کند.
اکران‌های جشنواره تا هفته آینده ادامه خواهد داشت

* آیا با پایان برنامه‌های اصلی جشنواره، نمایش آثار هم متوقف می‌شود؟

نه. برنامه اکران آثار به این چند روز محدود نیست. از امروز امکان دریافت بلیت برخی نمایش‌ها از طریق سامانه گیشه هفت فراهم شده و ان‌شاءالله اکران‌ها تا هفته آینده ادامه خواهد داشت. همچنین نمایش آثار در ظرفیت‌هایی که در تهران و استان‌ها پیش‌بینی شده، بخشی از برنامه جشنواره است.

ما تلاش می‌کنیم فرصت تماشای فیلم‌ها برای مخاطبان بیشتری فراهم شود؛ به‌ویژه کسانی که در روزهای اصلی جشنواره امکان حضور در پردیس ملت را نداشته‌اند.

جشنواره مقاومت باید مردمی بماند

* شما بر مردمی بودن جشنواره تأکید دارید. خودتان این ویژگی را چگونه تعریف می‌کنید؟

به نظرم یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های جشنواره فیلم مقاومت، ماهیت مردمی آن است. این جشنواره را نباید صرفاً رویدادی دانست که به یک مجموعه اداری یا بودجه مشخص وابسته باشد. جشنواره بر ظرفیت مجموعه‌های مختلف و همراهی نیروهایی استوار است که دغدغه سینمای مقاومت دارند. همین رویکرد باعث شده بتوانیم نمایش آثار را به میادین، فرهنگسراها و استان‌های مختلف گسترش دهیم.

سینمای مقاومت زمانی اثرگذار است که مخاطب واقعی داشته باشد و مردم بتوانند آثار آن را ببینند. به همین دلیل، معتقدم حفظ و تقویت این رویداد، با وجود تمام نقدهایی که به آن وارد است، اهمیت زیادی دارد.

باید از تجربه این‌دوره استفاده کنیم

*مهم‌ترین تجربه‌ای که از دوره نوزدهم به دست آمد چیست؟ به نظرتان برای آینده چه اقدامی باید در اولویت قرار بگیرد؟

ابتدا باید اجازه بدهیم این جریان تثبیت شود. طبیعی است که برگزاری هر دوره تجربه‌هایی به همراه دارد و باید از نقاط قوت و ضعف آن برای آینده استفاده کرد. اکنون مهم‌ترین مسئله این است که جشنواره بتواند مسیر خود را ادامه دهد، مخاطبانش را حفظ کند و ظرفیت‌های موجود در حوزه تولید و نمایش آثار مقاومت تقویت شود.

اگر قرار باشد در دوره آینده نیز مسئولیت داشته باشیم، قطعاً باید از تجربه این دوره بهره ببریم، اما در حال حاضر ترجیح می‌دهم ابتدا روند فعلی جشنواره به تثبیت برسد و بعد درباره برنامه‌های آینده صحبت کنیم.

آن‌چه اهمیت دارد، این است که جشنواره فیلم مقاومت با همراهی فیلمسازان، رسانه‌ها و مخاطبان همچنان زنده و اثرگذار باقی بماند.

انتهای پیام/