به گزارش گروه بین الملل خبرگزاری تسنیم، شکست سنگین دونالد ترامپ و جمهوری خواهان در انتخابات اخیر، امروز مهمترین تیتر روزنامه‌های ترکیه است.

رجب طیب اردوغان رئیس جمهور ترکیه، دیشب در بازگشت از سفر سه روزه کره جنوبی، برای نخستین بار درباره شکست اخیر ترامپ اظهارنظر کرده و گفت: «امیدوارم نتایج انتخابات برای مردم آمریکا مفید باشد. همچنین امیدوارم که این نتایج پیامدهای مثبتی برای منطقه ما و سیاست جهانی داشته باشد. احتمالاً در حال حاضر اظهارنظر قطعی زود است. روابط ترکیه و آمریکا ریشه عمیقی دارد و بر پایه‌های محکمی بنا شده است. ما دو متحد ناتو با روابط استراتژیک دیرینه هستیم».

اردوغان در ادامه افزود: «مدت‌هاست که منطقه ما، دوران بسیار آشفته‌ای را پشت سر می‌گذارد. متأسفانه جنگ‌ها، درگیری‌ها و ظلم و ستم در اطراف ما ادامه دارد. ما می‌خواهیم منطقه ما هر چه سریع‌تر به صلح دست یابد. بزرگترین آرزوی ما این است که نتایج انتخابات به صلح و ثبات پایدار در جغرافیای ما کمک کند. برای این منظور، ما به گفتگوی نزدیک با دولت آمریکا و مجلس نمایندگان و سنا ادامه خواهیم داد».

این سخن اردوغان نشان می‌دهد که از دید تحلیلگران تیم سیاست خارجی دولت در آنکارا، حالا دولت ترامپ در موضع ضعف قرار گرفته و ترکیه ناچار خواهد بود از این به بعد، به جای حساب باز کردن روی محوری به نام روابط رفیقانه اردوغان – ترامپ، به دنبال نزدیک شدن به اعضای مهم کنگره آمریکا باشد. کما این که روزنامه حریت از مهمترین روزنامه‌های نزدیک به تیم اردوغان تیتر «ترامپِ دست و پابسته» را به کاربرده و به این موضوع اذعان کرده که او موقعیت قبلی خود را از دست داده است.

روزنامه آکشام از جراید نزدیک به اتاق فکر حزب حاکم ترکیه با تیتر «می خواست به تهران برسد، به تگزاس هم راهش ندادند»، به این اشاره کرده که هدف جنجالی ترامپ این بود که در جنگ با ایران به پیروزی دست یابد اما نه تنها ایران سرپا ماند، بلکه هزینه‌های سنگین شکست، بر خود ترامپ و جمهوریخواهان تحمیل شد.

علاوه بر آکشام، چندین روزنامه دیگر چاپ آنکارا به این موضوع اشاره کرده‌اند که ترامپ در برابر ایران شکست خورد و بابت یک جنگ بی‌هدف، تاوان سنگینی پرداخت.

به طور کلی روزنامه‌های ترکیه، سه عامل مهم ایران، غزه و سقوط اقتصادی را به عنوان مهمترین عوامل شکست ترامپ جمهوریخواهان در انتخابات اخیر، برشمرده‌اند. 

ضربه دیگری به ترکیه

مراد مراد اوغلو از تحلیلگران مشهور ترکیه به شکلی کنایی عبارت مشهور اردوغان را مورد انتقاد قرار داده است. اردوغان به طور معمول در سخنان خود، از عبارت «دوست من ترامپ» استفاده می‌کند.

مراد اوغلو می‌نویسد: «اگر چه دوست او هنوز روی صندلی کاخ سفید نشسته، ولی صندلی زیر او جیرجیر می‌کند! رأی‌دهندگان آمریکایی، خسته از هزینه‌های بالای زندگی و معترض به هزینه جنگ ایران، ترامپ را تنبیه کردند. همانطور که آمریکایی‌ها می‌گویند، ترامپ اکنون یک اردک لنگ است و تبدیل به رئیس‌جمهوری شده که حرفی برای گفتن ندارد».

مراد اوغلو درباره تاثیر شکست ترامپ بر روابط ترکیه و آمریکا به این اشاره کرده که «حالا آنکارا برای خرید جنگنده‌های اف 35 و همچنین جنگنده‌های اف 16 و موتور هواپیماهای کاآن، با درِ بسته و با یک کنگره ضد ترکیه مواجه است.

گرگوری میکس، که در ماه ژوئن با فروش موتورهای KAAN به ترکیه مخالفت کرده بود، اکنون ریاست کمیته روابط خارجی مجلس نمایندگان را بر عهده دارد.

همچنین کریس پاپاس یونانی‌الاصل که سال‌هاست می‌گوید حتی یک پیچ هم نباید به ترکیه فروخته شود، با رای بالا وارد سنا شده است.

علاوه بر این، سناتورهای دموکرات می‌خواهند قرارداد هالک‌بانک را بررسی کنند تا مشخص شود که آیا فشار سیاسی وجود داشته است یا خیر.

کل نقشه آنکارا بر اساس یک ترامپ قدرتمند بود که در واشنگتن نفوذ داشت. با آن که ده‌ها هواپیمای بوئینگ و گاز ال.ان.جی خریدیم، حالا در موقعیتی هستیم که فقط امضای ترامپ به درد ما نمی‌خورد و باید رضایت کنگره را به دست بیاوریم. اگر سیاست خارجی را به زندگی سیاسی یک مرد گره بزنید، وقتی آن مرد در صندوق رأی گیر کند، هزینه آن را خواهید پرداخت.»

یک کندیِ جدید ظهور کرد؟

ممدوح بایراکتار اوغلو از تحلیلگران روزنامه نفس چاپ آنکارا معتقد است که حالا این فقط شکست ترامپ و جمهوریخواهان نیست که اهمیت دارد و ورود برخی چهره‌های جدید به سنا، به مراتب مهمتر است.

او می‌گوید: «ترجیح می‌دهم به جای ترامپ، درباره جان آساف سناتور 39 ساله جورجیا صحبت کنم. پیروزی مجدد او در جورجیا سیگنال مهمی در مورد آینده سیاست آمریکا داد».

ممدوح بایراکتار اوغلو به واقعه تاریخی ظهور کندی در سیاست آمریکا نقب زده و می‌گوید: «کندی در سال 1960 در سن 43 سالگی به عنوان رئیس جمهور انتخاب شد. این فقط به خاطر جوانی، ظاهر خوب و فن بیان او نبود، دلیل اصلی، توانایی او در متقاعد کردن آمریکایی‌ها برای رسیدن به آینده‌ای بهتر بود.

حالا به وضوح می‌توان دید که آساف، تقریباً تمام این ویژگی‌های کندی را دارد. آیا او می‌تواند رئیس بعدی باشد؟ آساف قبل از ورود به سیاست، به عنوان روزنامه‌نگار تحقیقی کار می‌کرد؛ او در حال تحقیق در مورد فساد، جرایم سازمان‌یافته و نقض حقوق بشر بود. به عبارت دیگر، او نه با استفاده از قدرت دولت، بلکه با زیر سوال بردن کسانی که از قدرت دولت استفاده می‌کردند، وارد سیاست شد.

وقتی سناتور شد، از ممنوعیت معاملات سهام انفرادی توسط اعضای کنگره حمایت کرد. او ما را یاد فساد مالی اخیر ترکیه می‌اندازد. همین دو روز پیش، بلنت آرنچ از موسسین حزب عدالت و توسعه گفت: سیاست، نباید تبدیل به شغلی برای ثروت اندوزی شود.

آساف نیز همین حرف را زد و مردم از او حمایت کردند. آساف، فقط به انتقاد از ترامپ اکتفا نمی‌کند. از هزینه‌های زندگی، هزینه‌های مراقبت‌های بهداشتی، مشکلات کارگران و منافع شخصی در سیاست، حرف می‌زند.

او نه تنها به رأی‌دهندگان می‌گوید که با چه کسی مخالف است، بلکه به آنچه می‌خواهد تغییر دهد نیز اشاره می‌کند. این یکی از درس‌های مهمی است که مخالفان ترکیه باید بیاموزند».

شوک بزرگ

خانم فیگن چالی کوشو می‌گوید: «حزب حاکم بر کاخ سفید معمولاً در طول انتخابات میان‌دوره‌ای، که اغلب به عنوان همه‌پرسی در مورد رئیس‌جمهور ایالات متحده تلقی می‌شود، در کنگره جایگاه خود را از دست می‌دهد. اما صادقانه بگویم، این شکست سنگین، غیرمنتظره بود. عملاً یک سونامی رخ داد.

کن پکستون نامزد جمهوری‌خواه سنا دو روز قبل گفته بود: وقتی می‌گویم اگر تگزاس را از دست بدهیم، آمریکا را از دست می‌دهیم، اغراق نمی‌کنم. دیدیم که پیش‌بینی او درست از آب درآمد. آنها هم تگزاس و هم آمریکا را از دست دادند».

چالی کوشو در ادامه می‌گوید: «اهمیت این انتخابات، هم برای جهان و هم برای ترکیه، غیرقابل انکار است. رژیم‌هایی که جهان را خفه و خشمگین کرده‌اند، به آرامی در حال سقوط هستند... این روند با مجارستان آغاز شد و با صربستان ادامه یافت.

اکنون، رئیس جمهور کشوری که به آن رژیم‌ها قدرت بخشیده و از آنها حمایت کرده، به یک اردک لنگ تبدیل شده است. کسانی که با گرفتن قدرت و تشویق از او، مهار خود را از دست داده‌اند، باید در موضع خود تجدید نظر کنند. آنها یا به حاکمیت قانون، دموکراسی، حقوق اساسی و آزادی‌ها بازخواهند گشت، یا توسط مردمشان به اسلاف خود ملحق خواهند شد».

ترکیه عبرت بگیرد

عثمان سرت از تحلیلگران مشهور ترکیه، در ارزیابی دلایل شکست ترامپ، این موضوع را پیش کشیده که تیم اردوغان نیز باید از برخی خطاها و تصمیمات غلط ترامپ، درس عبرت بگیرد.

سرت می‌گوید: «برای اولین بار در تاریخ ایالات متحده، برخی از کرسی‌ها توسط افرادی با هویت‌های متنوع پر شده‌اند. عبدال سید اولین مسلمان منتخب سنا، کریس پاپاس، پگی فلانگان اولین زن بومی آمریکایی منتخب سنا، دب هالند اولین فرماندار زن بومی آمریکایی و کیشا لنس باتم اولین فرماندار زن سیاه‌پوست.

فقط اعضای کنگره نیستند که در حال تغییر هستند؛ چهره، زبان و اولویت‌های سیاست آمریکا در حال تغییر است. اسرائیل شکست بی‌سابقه‌ای را در آمریکا متحمل شده است. حمایت اسرائیل و آیپک به جای یک اهرم، به یک مانع تبدیل شده است. قدرت صندوق رأی، خشم مردم، تغییر قدرت از طریق ابزارهای دموکراتیک - وجود چنین امکانی بسیار ارزشمند است و از همه اینها فراتر می‌رود».

عثمان سرت در ادامه می‌گوید: «انتخابات میان‌دوره‌ای فرصت عظیمی را که مهاجرت، درونی‌سازی تنوع و نوسازی اجتماعی ارائه می‌دهد، آشکار کرد. نخبگان سفیدپوست برتری‌طلب، که تا همین اواخر اقلیت‌ها را صرفاً برای تکمیل تشریفات تحمل می‌کردند، در برابر ظهور این گروه‌ها در حال از دست دادن میدان هستند. نه تنها جمهوری‌خواهان، بلکه نخبگان دموکرات نیز در میان بازندگان هستند.

این وضعیت در مورد اروپا و ترکیه نیز صادق است. اما حفظ همان خوش‌بینی دشوارتر است. یک جریان سیاسی وجود دارد که به جای اجازه دادن به فرزندان مهاجر برای رسیدن به بالاترین مناصب، هر کسی را که متفاوت از جامعه خود فکر می‌کند، خائن اعلام می‌کند.

ما در مورد کشوری صحبت می‌کنیم که حتی یک سلام ساده به دلیل اینکه به زبان ترکی نیست، توهین تلقی می‌شود و یک تابلوی کُردی منجر به بحث و تنش می‌شود. فرهنگی که نمی‌تواند اختلافات داخلی خود را تحمل کند، بعید است که مهاجران را بپذیرد.

نتایج انتخابات در آمریکا در واقع نشان داد که استراتژی تسلط رسانه‌ای که دولت ترکیه برای نجات خود به آن متوسل شده بود، بی‌اثر بوده است. اگر حرف جدیدی برای گفتن دارید، رأی‌دهندگان حرف شما را می‌شنوند. در ترکیه، دولت نمی‌تواند با بستن وب‌سایت‌ها و تصرف ایستگاه‌های تلویزیونی از خود محافظت کند».
انتهای پیام/