به گزارش گروه سیاست خارجی خبرگزاری تسنیم، علیرضا عنایتی، سفیر جمهوری اسلامی ایران در عربستان سعودی در مقاله‌ای با عنوان «نظم منطقه‌ای: واقعیات و آرمان‌ها» درباره امنیت منطقه و چشم‌انداز آن مطالبی را مطرح کرده است.

یک هفته پیش، چهار قدرت بزرگ منطقه‌ای در تهران گرد هم آمدند تا پیرامون چشم‌اندازی مهم گفتگو کنند؛ چشم‌اندازی که نیروی خود را از درون منطقه می‌گیرد تا ضامن امنیت و ثبات آن باشد. با توجه به اظهارات اخیر وزیر امور خارجه ایران در خصوص منطقه، عنایتی اشاره به چند نکته کلیدی کرده است:

1. ایران، عربستان سعودی، پاکستان و ترکیه می‌توانند با بهره‌گیری از منابع مشترک طبیعی، جمعیتی، اقتصادی، سیاسی و امنیتی خود، نقشی پیشرو در منطقه ایفا کنند. این نقش که ریشه در توانمندی‌های بومی دارد، ظرفیت آن را دارد که به تقویت صلح، ثبات، امنیت و توسعه کمک کند.

2. امنیت منطقه‌ای تلاشی جامع است که نمی‌توان آن را جدا از شرایط و ویژگی‌های خاص هر یک از کشورها تعریف کرد. به‌علاوه، رویکردی که صرفاً بر نظامی‌گری استوار باشد، نمی‌تواند به‌طور مؤثر به امنیت دست یابد.

3. یکی از ویژگی‌های بارز این نظم منطقه‌ای جدید، تأکید بر «اتکا به خود» است؛ رویکردی که اذعان دارد امنیتِ «وارداتی» یا تحمیل‌شده از خارج، نمی‌تواند به ثباتی پایدار منجر شود. تاریخ اخیر منطقه، تاریخی رضایت‌بخش نبوده است؛ تحولات دو سال گذشته به‌خوبی «معمای امنیت» را آشکار ساخته و نشان داده‌اند که حضور قدرت‌های خارجی نه‌تنها کمکی به تأمین امنیت منطقه نکرده، بلکه در بسیاری از موارد، موجب تشدید بی‌ثباتی شده است.

4. بر اساس «بیانیه تهران»، شرکت‌کنندگان توافق کردند که گفتگوهای خود را با هدف «تقویت همکاری میان چهار کشور منطقه‌ای - از جمله در حوزه‌های صلح و امنیت منطقه‌ای» ادامه دهند. نشست تهران نشان‌دهنده فاصله گرفتن از رویکردی انحصارطلبانه بود که بازیگران کلیدی را به حاشیه می‌راند؛ رویکردی که بر این واقعیت استوار است که حذف هر بازیگر مهمی از ساختار امنیت منطقه‌ای، موجب دوقطبی‌سازی شده و زمینه را برای بیگانگی، بی‌اعتمادی و ازهم‌گسیختگی فراهم می‌کند. در مقابل، کشورهای منطقه باید از طریق مشارکت فعال تمامی قدرت‌های تأثیرگذارِ بومی، نظمی منطقه‌ای را پایه‌ریزی کنند. این چهار کشور بزرگ اکنون، پس از دهه‌ها بی‌ثباتی، گام‌هایی را برای پی‌ریزیِ یک نظم منطقه‌ای جدید برمی‌دارند.

5. در این چارچوب، نقش ایران و عربستان سعودی — به‌عنوان دو قدرت اصلی منطقه‌ای و بازیگران کلیدی — از اهمیتی بنیادین برخوردار است. از آن‌ها انتظار می‌رود که با تکیه بر احترام متقابل و منافع مشترک، به مسئولیت ذاتی خود در راستای کمک به برقراری صلح و ثبات در منطقه عمل کنند.

6. توافق پکن نمونه‌ای ارزشمند از پیشرفت‌های حاصل‌شده در مسیر گفتگو و دیپلماسی میان این دو قدرت بزرگ منطقه‌ای است و نشان می‌دهد که روابط ایران و عربستان سعودی می‌تواند زمینه‌ساز تحولات مثبت در سراسر منطقه باشد.

7. نشست تهران بیانگر ناکامی رژیم صهیونیستی به‌عنوان کنشگری مخرب و بی‌ثبات‌کننده است و به‌وضوح نشان می‌دهد که این رژیم هیچ جایگاهی در آینده‌ی چارچوب امنیتی منطقه ندارد.

انتهای پیام/