کتاب در خانه‌ها خاک می‌خورد؛ پیشنهاد اجرای طرح نذر کتاب در گلستان

به گزارش خبرگزاری تسنیم از گرگان، مهدی بیدلی امروز در نشست هماهنگی برنامه‌های هفته کتاب و کتابخوانی با تأکید بر ضرورت گسترش فرهنگ مطالعه در جامعه اظهارکرد: ترویج کتابخوانی نباید به مناسبت‌هایی مانند هفته کتاب محدود شود، بلکه باید با برنامه‌ریزی مستمر، کتاب را به مدارس، محلات، پارک‌ها، ادارات و زندگی روزمره مردم وارد کرد.

مدیرکل امور اجتماعی و فرهنگی استانداری گلستان بیان کرد: حوزه کتاب ابعاد مختلفی از محتوای آثار و وضعیت نشر تا نویسندگان، ناشران، کتابداران و مخاطبان را در بر می‌گیرد و برای توسعه این حوزه باید به همه این بخش‌ها توجه داشت.

وی با اشاره به چالش‌های حوزه کتاب افزود: هزینه‌های بالای خرید کتاب و تغییر الگوهای مطالعه از جمله موضوعاتی است که باید مورد توجه قرار گیرد. امروز در کنار کتاب‌های چاپی، قالب‌هایی مانند کتاب‌های الکترونیکی، فایل‌های پی‌دی‌اف و پادکست‌ها نیز مورد استفاده قرار می‌گیرند و شیوه مطالعه در جامعه نسبت به گذشته تغییر کرده است.

بیدلی با بیان اینکه مطالعه در جامعه همچنان ظرفیت قابل توجهی دارد، تصریح کرد: ذائقه مخاطبان تغییر کرده و در برخی موارد مطالعه به سمت کتابخوانی گزینشی و خلاصه‌خوانی رفته است؛ بنابراین برنامه‌های ترویجی نیز باید متناسب با این تغییرات طراحی شوند.

وی با اشاره به شعار امسال هفته کتاب با عنوان «با کتاب گفت‌وگو کنیم» گفت: یکی از چالش‌های جامعه، ضعف در شکل‌گیری گفتمان مناسب و ناتوانی در برقراری گفت‌وگوی سازنده است؛ موضوعی که گاهی به دلیل تفاوت سطح آگاهی و درک افراد، به اختلاف و تنش منجر می‌شود.

مدیرکل امور اجتماعی و فرهنگی استانداری گلستان ادامه داد: می‌توان فرهنگ گفت‌وگو را از کتاب آغاز کرد؛ چراکه حتی اگر مخاطب با بخشی از محتوای یک کتاب موافق نباشد، می‌تواند به شکل مسالمت‌آمیز و محترمانه با آن مواجه شود، دیدگاه نویسنده را نقد کند و برای یافتن پاسخ پرسش‌های خود به کتاب‌های دیگر مراجعه کند.

بیدلی با تأکید بر ضرورت تبدیل کتابخوانی به یک جریان اجتماعی مستمر، کتابخوانی محله‌محور را یکی از رویکردهای مهم در این زمینه دانست و اظهار کرد: برنامه‌های مرتبط با کتاب باید از محیط کتابخانه‌ها فراتر برود و در کوچه‌ها، محلات، پارک‌ها و فضاهای عمومی شهری دنبال شود.

وی با اشاره به ظرفیت شهرداری‌ها در این زمینه افزود: یکی از برنامه‌هایی که می‌توان در هفته کتاب و در طول سال دنبال کرد، اجرای طرح «نذر کتاب» است. در بسیاری از خانه‌ها کتاب‌هایی وجود دارد که افراد یک یا چند بار مطالعه کرده‌اند یا دیگر از آنها استفاده نمی‌کنند؛ این کتاب‌ها می‌توانند با سازوکاری مشخص در اختیار مراکز فرهنگی و افرادی قرار گیرند که به منابع مطالعاتی دسترسی کمتری دارند.

مدیرکل امور اجتماعی و فرهنگی استانداری گلستان، برگزاری زنگ کتابخوانی در مدارس را از دیگر پیشنهادهای خود عنوان کرد و گفت: آموزش و پرورش می‌تواند با اختصاص زمانی مشخص، زمینه معرفی و مطالعه کتاب را در مدارس فراهم کند. حتی معلمان می‌توانند کتابی را که مطالعه کرده‌اند برای دانش‌آموزان معرفی کنند و در جلسات بعدی، دانش‌آموزان نیز آثار خوانده‌شده را به همکلاسی‌های خود ارائه دهند.

بیدلی با بیان اینکه چنین برنامه‌هایی نباید صرفاً به هفته کتاب محدود شوند، افزود: اگر زنگ کتابخوانی به یک برنامه مستمر تبدیل شود، می‌تواند به تدریج علاقه به مطالعه را در میان دانش‌آموزان تقویت کند و کتابخوانی را به بخشی از فعالیت‌های آموزشی و فرهنگی مدارس تبدیل سازد.

وی همچنین به ظرفیت خانه‌های فرهنگ شهرداری گرگان اشاره کرد و گفت: در حال حاضر 21 خانه فرهنگ در گرگان فعالیت دارند که می‌توانند بستر مناسبی برای برگزاری نشست‌های کتابخوانی، مسابقات فرهنگی و برنامه‌های معرفی کتاب باشند. این مراکز در ماه‌های مختلف برنامه‌هایی اجرا می‌کنند و می‌توان از ظرفیت آنها برای تقویت فعالیت‌های هفته کتاب و استمرار برنامه‌ها در طول سال استفاده کرد.

مدیرکل امور اجتماعی و فرهنگی استانداری گلستان با تأکید بر ضرورت توسعه کافه‌کتاب‌ها در فضاهای عمومی خاطرنشان کرد: ایجاد کافه‌کتاب در پارک‌هایی که ظرفیت لازم را دارند، می‌تواند هم زمینه حضور بیشتر مردم در فعالیت‌های فرهنگی را فراهم کند و هم به ارتقای کیفیت استفاده از فضاهای عمومی کمک کند. برای این موضوع نیز طرح و الگوهای اولیه‌ای در شهرداری مطرح شده که می‌توان آنها را پیگیری کرد.

بیدلی، برگزاری نشست‌های کتابخوانی در دستگاه‌های اجرایی را نیز یکی از راهکارهای مؤثر در ترویج مطالعه دانست و گفت: این نشست‌ها می‌توانند در قالب برنامه‌های کوتاه و حتی جلسات صبحگاهی ادارات برگزار شوند تا کارکنانی که اهل مطالعه هستند، کتاب‌های خوانده‌شده خود را به همکاران معرفی کنند.

وی افزود: چنین برنامه‌هایی علاوه بر افزایش سرانه مطالعه، می‌توانند به الگوسازی در محیط‌های اداری کمک کنند و زمینه مشارکت بیشتر کارکنان در فعالیت‌های فرهنگی را فراهم آورند.

مدیرکل امور اجتماعی و فرهنگی استانداری گلستان با اشاره به ضرورت توسعه کتابخانه‌های سیار گفت: باید برای مناطق کمترتوسعه‌یافته و روستاهایی که فاقد کتابخانه مستقل هستند یا از امکانات کتابخانه‌ای کافی برخوردار نیستند، برنامه ویژه‌ای داشته باشیم. کتابخانه‌های سیار می‌توانند بخشی از این خلأ را جبران کنند و دسترسی مردم این مناطق به منابع مطالعاتی را افزایش دهند.

بیدلی همچنین اجرای پویش‌های عمومی کتابخوانی را مورد تأکید قرار داد و اظهار کرد: پویش‌هایی مانند «هر روز 10 دقیقه کتاب» یا «هر روز 20 دقیقه کتاب» می‌توانند با جلب توجه عمومی، اهمیت مطالعه را به یک موضوع روزمره تبدیل کنند و افراد را به اختصاص زمانی مشخص برای کتابخوانی ترغیب سازند.

وی با اشاره به ضرورت معرفی چهره‌های شاخص ادبی و فرهنگی استان گفت: گلستان نویسندگان و مؤلفان برجسته‌ای در میان شخصیت‌های تاریخی و معاصر خود دارد که باید بیشتر به جامعه معرفی شوند. هفته کتاب فرصت مناسبی است تا آثار و فعالیت‌های این افراد مورد توجه قرار گیرد و از نویسندگان، مؤلفان و فعالان حوزه نشر تجلیل شود.

مدیرکل امور اجتماعی و فرهنگی استانداری گلستان، فضاسازی شهری را نیز از الزامات ترویج فرهنگ مطالعه برشمرد و افزود: شهرداری‌ها می‌توانند با نصب المان‌های مرتبط با کتاب، استفاده از ظرفیت نمادهای فرهنگی و اجرای برنامه‌های محیطی، فضای شهر را با موضوع کتاب و کتابخوانی همراه کنند.

وی در پایان با اشاره به ظرفیت دانشگاه‌ها و آموزش و پرورش در توسعه فرهنگ مطالعه خاطرنشان کرد: این دو مجموعه به دلیل ارتباط مستقیم با دانش‌آموزان، دانشجویان، معلمان و استادان، از مهم‌ترین بسترهای ترویج کتابخوانی هستند و علاوه بر تقویت مطالعه کتاب‌های علمی و تخصصی، می‌توانند با اجرای برنامه‌های فرهنگی و اطلاع‌رسانی، نقش مؤثری در نهادینه‌سازی فرهنگ مطالعه در جامعه ایفا کنند.

انتهای پیام/