به گزارش خبرنگار گروه حوزه و روحانیت خبرگزاری تسنیم، حجت‌الاسلام والمسلمین محمد قطبی، در حاشیه بازدید از مرکز مطالعات راهبردی تسنیم و سایت ویژه حوزه و روحانیت خبرگزاری تسنیم، با اشاره به ضرورت ارتقای سطح فعالیت‌های رسانه‌ای اظهار داشت: یکی از موضوعاتی که همواره در فضای رسانه و خبر ذهن مرا به خود مشغول می‌کند، غفلت از ظرفیت روزنامه‌نگاری تحلیلی و پرداختن به لایه‌های عمیق‌تر اخبار است.

وی افزود: امروزه وقتی از خبرگزاری‌ها و رسانه‌های خبری سخن می‌گوییم، عمده خروجی‌ها به انعکاس رویدادها و گزارش برگزاری جلسات و سخنان افراد محدود می‌شود. این نوع خبررسانی ارزشمند و ضروری است؛ چراکه اطلاعات باید به جامعه منتقل شود، اما رسانه نباید صرفاً به بیان اینکه چه اتفاقی افتاده و چه کسی چه سخنی گفته است، بسنده کند.

ضرورت احیای روزنامه‌نگاری تحلیلی در رسانه‌ها

مدیرعامل مرکز نوآوری و رشد اشراق دفتر تبلیغات اسلامی با تأکید بر ضرورت بازگشت به ظرفیت‌های اصیل روزنامه‌نگاری تصریح کرد: روزنامه‌نگاری حرفه‌ای اقتضا می‌کند که فردی در جایگاه سردبیر، سرمقاله‌نویس یا دبیر تحریریه، از منظری بالاتر به رویدادها نگاه کند، شرایط را پیش و پس از وقوع یک اتفاق بررسی کند، آن را با نمونه‌های مشابه مقایسه کند و در قالب متنی تحلیلی، پیام عمیق‌تری از اخبار موجود ارائه دهد.

وی ادامه داد: این تحلیل لزوماً نباید در قالب مقاله‌های طولانی یا کتاب باشد، بلکه می‌تواند متنی 200، 500 یا هزار کلمه‌ای باشد که فراتر از انعکاس یک خبر، پیام و معنای عمیق‌تری از مجموعه اخبار یک هفته یا رویدادهای جاری را به مخاطب منتقل کند.

حجت‌الاسلام والمسلمین قطبی با اشاره به تغییر تدریجی فضای رسانه‌ای کشور خاطرنشان کرد: در گذشته، به دلیل محدودتر بودن حجم اخبار، روزنامه‌نگاری جایگاه پررنگ‌تری داشت، اما به‌تدریج با افزایش حجم اخبار، خبرگزاری‌ها و جریان خبررسانی گسترش یافتند و آن بخش مهم از روزنامه‌نگاری که به تحلیل و تفسیر رویدادها می‌پرداخت، تا حدودی مورد غفلت قرار گرفت. از این رو، حرکت رسانه‌های حوزوی در مسیر تقویت این رویکرد، اقدامی ارزشمند و قابل تقدیر است.

پیشنهاد راه‌اندازی پلتفرم هوشمند برای ثبت و انتشار ایده‌های نخبگان

وی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به ظرفیت فناوری‌های نوین و هوش مصنوعی برای تسهیل تولید محتوای تحلیلی گفت: مدتی است ایده‌ای در ذهن دارم که بر اساس آن می‌توان با ترکیب ظرفیت رسانه و فناوری، به‌ویژه هوش مصنوعی، یک اپلیکیشن یا پلتفرم دوطرفه طراحی کرد که یک سوی آن طلاب، اندیشمندان و افرادی باشند که حرف و ایده‌ای برای بیان دارند و سوی دیگر آن رسانه‌های خبری قرار بگیرند.

مدیرعامل مرکز نوآوری و رشد اشراق دفتر تبلیغات اسلامی ادامه داد: گاهی یک استاد، عالم یا اندیشمند هنگام مشاهده اخبار و بررسی شرایط جامعه، به نکته‌ای عمیق و قابل تأمل می‌رسد، اما به دلیل دشواری فرایند نوشتن، تنظیم ادبیات و پیدا کردن رسانه مناسب برای انتشار، فرصت انتقال آن اندیشه را پیدا نمی‌کند.

وی افزود: در چنین پلتفرمی می‌توان این فرایند را بسیار ساده کرد؛ به این صورت که فرد با فشردن یک دکمه در تلفن همراه، بدون نیاز به معرفی مجدد خود، ایده و دیدگاهش را در مدت یک تا پنج دقیقه به‌صورت صوتی ضبط و ارسال کند. این فایل‌ها در یک مخزن محتوایی قرار بگیرند و رسانه‌های خبری بتوانند به آن‌ها دسترسی داشته باشند.

حجت‌الاسلام والمسلمین قطبی با بیان اینکه رسانه‌ها می‌توانند بر اساس محتوای این فایل‌های صوتی، قالب مناسب انتشار را انتخاب کنند، اظهار داشت: خبرگزاری‌ها می‌توانند یک فایل صوتی را به یادداشت، گفت‌وگو یا قالب‌های دیگر رسانه‌ای تبدیل کنند و به این ترتیب، ایده‌هایی که ممکن است در شرایط عادی به دلیل مشغله‌های روزمره فراموش شوند، ثبت و منتشر شوند.

وی خاطرنشان کرد: گاهی ممکن است فردی نیمه‌شب به نکته‌ای ارزشمند برسد، اما صبح روز بعد به دلیل گرفتاری‌های متعدد، حتی به یاد نیاورد که شب گذشته به چه موضوعی فکر می‌کرده است. اگر امکان ضبط و ارسال فوری آن ایده وجود داشته باشد، می‌توان از هدررفت بسیاری از اندیشه‌های ارزشمند جلوگیری کرد. حتی در صورت نبود اپلیکیشن اختصاصی نیز می‌توان از طریق یک کانال یا گروه، چنین بستری را فراهم کرد.

تصویرسازی نادرست از حوزه و روحانیت، نتیجه ضعف در معرفی ظرفیت‌های علمی است

دبیر ستاد راهبری کار و اشتغال حوزه‌های علمیه کشور در ادامه با انتقاد از تصویرسازی نادرست برخی بخش‌های جامعه از حوزه‌های علمیه تصریح کرد: چرا باید در فضای عمومی جامعه چنین تصوری شکل بگیرد که طلاب صرفاً به تحصیل دروس حوزوی مشغول‌اند و از علم، دانش، فناوری و ظرفیت‌های تخصصی برخوردار نیستند؟ این تصویر با واقعیت ظرفیت‌های علمی و فکری حوزه فاصله دارد.

وی با اشاره به تجربه خود در دوران مسئولیت در دفتر تبلیغات اسلامی اصفهان گفت: زمانی که مدیرکل وقت صداوسیمای اصفهان منصوب شده بود، برای عرض خیرمقدم و معرفی ظرفیت‌های استان به دیدار ایشان رفتم. در آن جلسه، به وجود حدود 20 درس خارج فقه در اصفهان، حضور علمای برجسته و ظرفیت‌های گسترده حوزه علمیه این شهر اشاره کردم و خواستم که رسانه استانی به این ظرفیت‌ها توجه بیشتری داشته باشد.

حجت‌الاسلام والمسلمین قطبی افزود: در ادامه، ظرفیت‌های شهرک علمی و تحقیقاتی اصفهان و مجموعه‌های دانش‌بنیان استان را نیز مطرح کردم و در بخش دیگری از سخنانم به سنت‌ها و داشته‌های فرهنگی اصفهان، از بازی‌های بومی و محلی همچون چوگان تا تعزیه، اشاره کردم و خواستار بازتاب پررنگ‌تر این سرمایه‌ها در رسانه استانی شدم؛ چراکه یکی از فلسفه‌های شکل‌گیری شبکه‌های استانی، معرفی داشته‌ها، ظرفیت‌ها و سرمایه‌های فرهنگی و علمی هر استان است.

وی با اشاره به پاسخ مدیرکل وقت صداوسیما اظهار داشت: پس از بیان این مطالب، ایشان در نهایت گفتند: «حاج‌آقا، شما به احکام بپردازید.» این پاسخ نشان‌دهنده نوعی نگاه محدود به جایگاه روحانیت بود؛ هرچند پرداختن به احکام وظیفه مهمی است، اما تقلیل نقش حوزه و روحانیت به این حوزه، به معنای نادیده گرفتن ظرفیت‌های گسترده علمی، فناوری و اندیشه‌ای آن است.

مدیرعامل مرکز نوآوری و رشد اشراق دفتر تبلیغات اسلامی تأکید کرد: چنین نگاهی که گویی حوزه و روحانیت باید صرفاً به فعالیت‌های سنتی خود بپردازند و عرصه علم، فناوری و مسائل اجتماعی به دیگران واگذار شود، نوعی اندیشه سکولار و بسیار آسیب‌زاست.

رسانه‌ها باید تریبونی برای معرفی ظرفیت‌های مغفول‌مانده حوزه باشند

وی با تقدیر از فعالیت‌های رسانه‌ای انجام‌شده در حوزه و روحانیت خاطرنشان کرد: مسیری که آغاز کرده‌اید، هرچند دشوار و نیازمند تلاش مستمر است، اما ارزش پیگیری و توسعه دارد؛ چراکه علاوه بر گسترش اندیشه‌ها در فضای عمومی، زمینه معرفی شخصیت‌هایی را فراهم می‌کند که با وجود برخورداری از دانش و اندیشه ارزشمند، به دلیل نداشتن تریبون و رسانه، کمتر شناخته شده‌اند.

حجت‌الاسلام والمسلمین قطبی ادامه داد: ما در حوزه علمیه اساتید و طلاب توانمندی داریم که به دلایل مختلف، از جمله فراهم نبودن فرصت سخنرانی، دعوت نشدن به برنامه‌های تلویزیونی یا نداشتن رسانه مناسب، نتوانسته‌اند ظرفیت‌های فکری خود را به جامعه معرفی کنند. این افراد در واقع از امکان دیده‌شدن و اثرگذاری محروم مانده‌اند.

وی با تأکید بر اینکه رسانه‌ها باید صدای این افراد باشند، گفت: می‌توان با این اساتید گفت‌وگو کرد، از آن‌ها گزارش و یادداشت گرفت و حتی از آن‌ها خواست در ساعات پایانی شب، فایل صوتی دیدگاه‌های خود را ضبط و ارسال کنند تا رسانه در فرصت مناسب آن را به خبر و محتوای قابل انتشار تبدیل کند.

انتشار یک یادداشت می‌تواند به اندازه چندین جلسه سخنرانی مخاطب داشته باشد

دبیر ستاد راهبری کار و اشتغال حوزه‌های علمیه کشور با اشاره به ظرفیت گسترده فضای مجازی برای انتقال اندیشه‌ها اظهار داشت: گاهی یک متن و یادداشت منتشرشده در فضای رسانه‌ای، 20 هزار، 30 هزار، 50 هزار یا حتی 100 هزار بازدید دریافت می‌کند. این میزان مخاطب، ظرفیت بسیار ارزشمندی است که نباید به‌سادگی از کنار آن گذشت.

وی افزود: ما در جلسات سخنرانی و منبرهای خود معمولاً با چنین حجم مخاطبی مواجه نیستیم؛ حتی در جلسات پرمخاطب نیز تعداد حاضران ممکن است به چند هزار نفر یا کمتر محدود شود، اما گاهی یک استاد با بیان یک نکته عمیق در قالب یادداشت، به‌راحتی به 20 هزار بازدید دست پیدا می‌کند.

حجت‌الاسلام والمسلمین قطبی ادامه داد: حتی اگر از میان این تعداد مخاطب، دو هزار نفر یا نیمی از آن‌ها محتوای منتشرشده را مطالعه کنند، بخش مهمی از یک اندیشه و پیام علمی به جامعه منتقل شده است. این ظرفیت، اهمیت حضور فعال اندیشمندان حوزوی در رسانه‌ها و ضرورت تسهیل فرایند تولید و انتشار محتوا را نشان می‌دهد.

وی در پایان ضمن قدردانی از تلاش‌های مجموعه رسانه‌ای تسنیم در حیطه حوزه و روحانیت، بر ضرورت توسعه این مسیر و فراهم‌کردن زمینه حضور و معرفی بیشتر اندیشه‌های علما، اساتید و نخبگان حوزوی تأکید کرد.

خاطرنشان می‌شود، در این دیدار، علی اسفندیار، سر‌دبیر گروه حوزه و روحانیت خبرگزاری تسنیم، گزارشی از روند فعالیت‌ها و اقدامات انجام‌شده در مرکز مطالعات راهبردی تسنیم ارائه کرد.

خبرنگار: علیرضا سهلانی

انتهای پیام/