به گزارش گروه بین الملل خبرگزاری تسنیم، انتشار نتایج یک نظرسنجی میدانی گسترده که در 58 استان ترکیه انجام شده، رسانه‌ها و فعالان سیاسی را متعجب کرده است. چرا که بر اساس این نظرسنجی، مشخص شده که تعداد قابل توجهی از شهروندان ترکیه، با ورود یک چهره مافیایی مشهور به دنیای سیاست موافق بوده و حاضرند از او حمایت کنند.

این اتفاق در حالی روی داده که این روزها در ترکیه، دامنه انتقادات شهروندان و احزاب سیاسی از رجب طیب اردوغان رئیس جمهور ترکیه و آکپارتی، گسترده‌تر شده است.

چرا که تورم روز افزون و ناکارآمدی تیم‌های سیاسی و اقتصادی، بخش کثیری از جمعیت ترکیه را با معضل و تنگنای معیشتی بی سابقه روبرو کرده و به همین خاطر، سران احزاب مختلف، خواهان برگزاری انتخابات پیش از موعد هستند و این وضعیت باعث شده که بازار کار برای شرکت‌های نظرسنجی میدانی، داغ شود و چندین شرکت، مداوماً با انجام تحقیقات میدانی، به دنبال پاسخ‌های روشنی برای این سوال باشند: در انتخابات آتی ریاست جمهوری در ترکیه، از بین سیاستمدارانی همچون رجب طیب اردوغان، اوزگور اوزل رهبر حزب نو و منصور یواش شهردار فعلی آنکارا، چه کسی شانس بیشتری برای کسب رای دارد و علاوه بر این، کدامیک از احزاب سیاسی کشور، رای بالاتری دارد؟

اما یک موسسه نظرسنجی دیگر، تحقیق متفاوتی انجام داده و به جای اسامی شناخته شده دنیای سیاست، شهروندان را با لیستی از چهره‌های متفاوت روبرو کرده و از آنها پرسیده: اگر این افراد وارد دنیای سیاست شوند، حاضرید از کدامیک حمایت کنید؟ اسامی افراد لیست مزبور در موسسه نظرسنجی ماک ترکیه از این قرار است:
1. پروفسور دارون عجم اوغلو اقتصاددان ارمنی تبار ترکیه‌ای مقیم آمریکا و برنده جایزه نوبل.
2. آجون ایلیجالی گوینده مشهور تلویزیونی که ثروت چند میلیارد دلاری دارد.
3.سلجوق بیرقدار طراح و تولید‌کننده پهپادهای بایکار و داماد رئیس جمهور.
4.سدات پکر یک شخصیت مافیایی و فراری مشهور که یک سال پیش، افشاگریهای او در یوتیوب علیه برخی از مقامات سیاسی آنکارا، بازدیدهای چند میلیون نفری داشت.
5. اوزگور دمیرتاش تحلیلگر مشهور و اقتصادان.
6.علی کوچ از افراد ثروتمند و از مدیران مشهور باشگاه‌های فوتبالی در ترکیه.

شرکت تحقیقاتی و نظرسنجی ماک اعلام کرده که این پژوهش از 15 تا 25 اکتبر، در 58 استان ترکیه و با مشارکت 6 هزار و 400 نفر انجام شده و هدف آن، بررسی جامعه‌شناسی رأی‌دهندگان در ترکیه است. 

«ولی توپراک» تحلیلگر پرتیراژترین روزنامه ترکیه یعنی سوزجو، درباره گزارش ماک نوشته: «نتایج این گزارش، حتی صاحبان موسسه تحقیقاتی ماک را متحیر کرد و کسی فکرش را نمی‌کرد که سدات پکر در ترکیه تا این اندازه محبوب باشد».

بر اساس پیشبینی و ایده اولیه طراحان نظرسنجی موسسه ماک، آنان تصور می‌کردند که به خاطر گستردگی بحران اقتصادی و تنگنای معیشت در ترکیه و شهرت عجم اوغلو پس از کسب نوبل اقتصاد، شهروندان بالاترین رای را به او می‌دهند و محافظه کاران هوادار اردوغان نیز از سلجوق بیرقدار داماد رئیس جمهور حمایت خواهند کرد.

ولی این پیشینی غلط از آب در آمد و نتایج نهایی به این شکل است:
سدات پکر:
از ورود او به دنیای سیاست حمایت می‌کنم: 67.6 درصد.
حتماً به او رای می‌دهم: 52.6 درصد.
نسبت به او حس همدلی و همراهی دارم: 76 درصد.
او یک چهره‌ی ایدئولوژیک و ضداجتماعی است: 36٫8 درصد.
 نفوذ اجتماعی و سیاسی او را بالاتر از بازیگران سیاسی می‌دانم: 54.2 درصد.

به این ترتیب، رای نهایی «حتماً به او رای می‌دهم» در میان 6 شخصیت مشهور به این شکل رتبه بندی شده است:
1.سدات پکر 39٫4 درصد.
2.سلجوق بیرقدار 24٫2 درصد
3.آجون ایلیجالی 11٫2 درصد.
4. دارون عجم‌اوغلو 9٫5 درصد.
5.اوزگور دمیرتاش 6٫8 درصد.
6.علی کوچ 3٫8 درصد.

به باور تحلیلگران سیاسی ترکیه، این نظرسنجی از بسیاری جهات، شایان تأمل است. در برابر سوالِ «چگونه ممکن است محبوبیت یک چهره مافیایی از محبوبیت یک اقتصاددان برنده نوبل جلو بزند؟»، کارشناسان ترکیه به این موضوع اشاره کرده‌اند که در سیاست توده‌ای، شهرت و توانایی بسیج عاطفی الزاماً با دانش، تخصص و صلاحیت حکمرانی رابطه‌ مستقیم ندارد.

دارون عجم‌اوغلو اقتصاددان برجسته‌ای است که به‌خاطر پژوهش‌هایش درباره‌ نهادها، توسعه و علل کامیابی و ناکامی اقتصادی کشورها شهرت جهانی دارد و جایزه نوبل اقتصاد را دریافت کرده اما او برای بخش بزرگی از جامعه‌ ترکیه، یک چهره‌ روزمره، رسانه‌ای و عاطفی نیست.

مردم ممکن است نامش را شنیده باشند، اما با زندگی، زبان، مواضع و شخصیت عمومی او ارتباطی برقرار نکرده باشند. اما سدات پکر در سال‌های اخیر به یک شخصیت رسانه‌ای بسیار پرحضور تبدیل شده است.

او در حافظه‌ عمومی ترکیه صرفاً یک چهره‌ مرتبط با جهان جرائم سازمان‌یافته نیست؛ برای بخشی از مخاطبان، به نماد افشاگری علیه فساد، مناسبات پنهان قدرت، شبکه‌های غیرشفاف و پیوندهای سیاست و اقتصاد تبدیل شده است.

ویدئوهای افشاگرانه‌ او، زبان صریح و تهاجمی، روایت‌های شخصی و نمایش نوعی قدرت در برابر صاحبان قدرت، برای مخاطبی که از نهادهای رسمی و سیاستمداران ناامید شده، جذابیت خاصی دارد.

در این مثال، با پدیده‌ای مواجهیم که می‌توان آن را تبدیل اعتبار ضدسیستمی به سرمایه‌ سیاسی نامید. فردی که خود از بیرون ساختارهای متعارف سیاست و در پیوند با جهان تاریک قدرت شناخته می‌شود، می‌تواند در موقعیتی قرار بگیرد که بخشی از جامعه او را علیه همان ساختارها تصور کند.

این تناقض ظاهری، از تناقض‌های مهم سیاست معاصر ترکیه است. در بخشی از جامعه، معیار ارزیابی کنشگر سیاسی از موضوعی به نام توانایی اداره‌ کشور و فهم سازوکارهای قدرت، به توانایی ضربه زدن به دشمنان، افشاگری، نمایش اقتدار و سخن گفتن با زبان خشم عمومی تغییر کرده است.

وقتی اعتماد به احزاب، پارلمان، دستگاه قضایی، رسانه‌ها و نهادهای نظارتی فرسوده می‌شود، جامعه ممکن است به دنبال قهرمانانی برود که وعده‌ انجام کارهایی را می‌دهند که نهادهای رسمی از انجام آن ناتوان به نظر می‌رسند.

کما این که در روزهای اخیر در فضای مجازی و شبکه های مجازی ترکیه، ویدئویی دست به دست می‌شد که نشان می‌داد یک خانم محجبه 50 ساله در برابر دوربین گریه می‌کند و می‌گوید: «یک شرکت کلاهبردار، با وجود دریافت پول برای تحویل خودرو، به درخواست و شکایات من پاسخگو نیست و پلیس و محکمه هم جواب سربالا می‌دهند. از برادرم سدات پکر می‌خواهم به این مشکل من رسیدگی کند».

پس از چند ساعت، پکر با انتشار یک فایل ویدیویی، اعلام کرد که روزانه چنین مواردی زیاد دیده و به مشکلات همه آنها رسیدگی کرده و اجازه نمی‌دهد «این خواهر شریف، در برابر ظالمان، تنها بماند».

در چنین شرایطی، کسی که زبان تهدید و افشاگری را خوب می‌شناسد، می‌تواند از کسی که زبان اقتصاد نهادی و توسعه را می‌فهمد، محبوب‌تر شود. جامعه‌ ترکیه در سال‌های اخیر با قطبی‌شدن سیاسی، فشار اقتصادی، احساس بی‌عدالتی و فرسایش اعتماد عمومی روبه‌رو بوده و در چنین فضایی، سیاست به‌تدریج از رقابت برنامه‌ها و راه‌حل‌ها به رقابت شخصیت‌ها، نمادها و روایت‌های هیجانی تبدیل می‌شود.
انتهای پیام/