به گزارش خبرگزاری تسنیم از مشهد،سیزدهم آبان‌ماه در تقویم سیاسی و تاریخی ایران، فراتر از یک یادبود مناسبتی است ، 13 آبانماه تداعی‌گر نقطه‌عطفی بنیادین در تکامل شعور سیاسی و حقوقی ملت ایران است؛ روزی که در آن سه واقعه‌ سترگ  ابتدا تبعید رهبر کبیر انقلاب اسلامی حضرت امام خمینی رضوان الله تعالی علیه در سال 1343، دوم ،کشتار دانش‌آموزان توسط رژیم جنایتکار شاهنشاهی در سال 1357 و در نهایت تسخیر لانه‌ جاسوسی در سال 1358 ، به نقطه‌ی اتصال مبارزات ضداستبدادی و ضداستعماری این مرز و بوم بدل شد.

از منظر دانش «حقوق عمومی» و فلسفه‌ سیاسی، ماهیت سیزدهم آبان را می‌توان در یک مفهوم بنیادین خلاصه کرد: «صیانت از حاکمیت ملی و حق تعیین سرنوشت».

در ادبیات حقوق اساسی مدرن، استقلال سیاسی و نفی سلطه، پیش‌شرط تحقق هرگونه نظام حقوقی عادلانه و مردم‌سالار است. رویدادهای این روز، تجلی عینی اراده‌ی یک ملت برای بازپس‌گیری حاکمیت خود از چنگال استکبار و مداخله‌گری خارجی و استبداد داخلی بود.

تبعید سال 1343، اعتراض حقوقی و مشروع به قانون استعماری و اهانت‌بار کاپیتولاسیون (مصونیت قضایی مستشاران آمریکایی) بود؛ رویدادی که نشان داد چگونه نظام حقوقی وقت، تحت فشار قدرت‌های خارجی، از تأمین عدالت و حفظ کرامت ملی تهی و خالی شده بود.

ملت ایران در سیزدهم آبان، فریاد برآورد که قانون و نظمی که استقلال و تمامیت ارضی کشور را به مخاطره اندازد، مشروعیت حقوقی و اخلاقی ندارد. همچنین، تسخیر سفارت ایالات متحده در سال 1358 را باید در چارچوب حقوق بین‌الملل و دکترین مبارزه با مداخلات غیرقانونی دولت‌ها تحلیل کرد سفارتی که تبدیل به کانون جاسوسی علیه حاکمیت سیاسی و حقوق ملت ایران شده بود.

از منظر حقوق عمومی، هرگاه یک نمایندگی دیپلماتیک از رسالت حقوقی و متعارف خود خارج شده و به کانون طراحی کودتا، براندازی و تهدید امنیت ملی کشور میزبان بدل شود، اقدام قاطع در برابر آن، تجلی صیانت از نظم عمومی و امنیت ملی است. این اقدام، پیامی روشن به نظام سلطه جهانی بود که حاکمیت ملی ایران، خط قرمزی است که هیچ قدرتی توان عبور از آن را ندارد.

امروز، در گرامیداشت این روز رسالت ما دانشگاهیان و مدافعان حقوق عمومی، بازخوانی دقیق این مفاهیم در بستر چالش‌های نوین جهانی است. استقلال امروز تنها در مرزهای جغرافیایی خلاصه نمی‌شود؛ بلکه در گرو تقویت ارکان حاکمیت قانون، کارآمدی نهادهای مدنی، توسعه‌ی علمی و پافشاری بر حقوق اساسی ملت در عرصه‌های بین‌المللی است.

سیزدهم آبان به ما یادآوری می‌کند که پاسداری از «جمهوری اسلامی» به‌عنوان ساختاری متکی بر آرای عمومی و ارزش‌های دینی، مستلزم هوشیاری مستمر در برابر هرگونه تهدید علیه استقلال کشور و حاکمیت قانون است. راه این روز، راه پویایی، قانون‌گرایی و عزت ملی است؛ راهی که دانشگاه و جامعه باید با خردورزی و تعهد آن را استمرار بخشند.

یادداشت از محمدحسین عظیمی مدرس دانشگاه 

انتهای پیام/282