روزنامهنگار آینده باید همکار و منتقد هوش مصنوعی باشد
- اخبار فرهنگی
- اخبار ادبیات و نشر
- 10 آبان 1405 - 09:05
به گزارش خبرگزاری تسنیم، نشست رونمایی و معرفی کتاب «تقاطع هوش مصنوعی و روزنامهنگاری؛ پیدایش پارادایم نوین»، نوشته سانتوش کومار بیسوال و آناند جی. کولکارنی، با ترجمه علی شاکر که به تازگی توسط انتشارات همشهری منتشر شده، با حضور محمدمهدی مولایی، عضو هیئت علمی دانشکده ارتباطات دانشگاه علامه طباطبایی و ستاره بنیادی، پژوهشگر ارتباطات علم به همراه علی شاکر، مترجم کتاب و جمعی از روزنامهنگاران، دانشجویان و پژوهشگران حوزه ارتباطات در محل روزنامه همشهری برگزار شد.
روزنامهنگار آینده، نیازمند مهارتهای تازه و نوین است
در ابتدای این نشست، علی شاکر، مترجم کتاب «تقاطع هوش مصنوعی و روزنامهنگاری؛ پیدایش پارادایم نوین» گفت: شاید مهمترین پیامی که این کتاب به خواننده، به ویژه به فعالان حوزه رسانه، منتقل می کند این است که در عصر هوش مصنوعی، نقش انسان نه تنها از میان نمی رود، بلکه حیاتی تر از همیشه می شود، اما به شکلی بنیادین«بازتعریف» هم میشود. روزنامهنگار آینده دیگر تنها نویسنده یا گزارشگر نیست، بلکه نیازمند مهارتهای تازه و نوین است، مهارتهایی مانند سواد داده و درک الگوریتمها. آموزش روزنامهنگاری باید متحول شود تا نیروهای تازه وارد بتوانند با این ابزارها کار و همزمان نگاه انتقادیشان را حفظ کنند.
شاکر در ادامه افزود: روزنامهنگار آینده باید همکار و منتقد هوش مصنوعی باشد. او باید بداند چه زمانی به ماشین اعتماد کند و چه زمانی آن را به چالش بکشد. او باید به عنوان یک داور اخلاقی، بر کار همکاران ماشینی خود نظارت کند و از انطباق خروجیها با استانداردهای حرفهای و ارزشهای اصلی روزنامهنگاری مثل دقت، حقیقتجویی و بیطرفی مطمئن شود. در جهانی که ماشینها می توانند اطلاعات تولید کنند نقش منحصر به فرد انسان در داستانسرایی، زمینهمند کردن، برقراری ارتباط انسانی و جستوجوی همدلانه شواهد و حقایق پررنگ تر از همیشه خواهد شد.
وقتی از هوش مصنوعی حرف میزنیم از کدام هوش مصنوعی حرف میزنیم؟
اولین سخنران نشست، ستاره بنیادی، پژوهشگر ارتباطات علم بود که در بخشی از صحبتهای خود گفت: وقتی داریم میگوییم هوش مصنوعی، اول باید بپرسیم دقیقا داریم از کدام هوش مصنوعی حرف میزنیم چون الان که با هم صحبت میکنیم تمایز ما یه لغت جنرال است؛ ای آی یا هوش مصنوعی ولی اینکه بدانیم که سوالی که داریم میپرسیم دقیقا در مورد کدام نوع هوش مصنوعی است، شرایط فرق میکند. چون اگر تاریخی به آن نگاه کنیم و برگردیم زمانی اصلا اسمش هوش مصنوعی نبود، پترن ها را از روی الگوریتم ها در میآوردند و به آن میگفتند ماشین لرنینگ. اگر برگردیم از آن زمان ماشین لرنینگ که نسل اول هوش مصنوعی محسوب میشود صحبت بکنیم، قضیه فرق میکند. حالا بیاییم جلو، همه این پدیده را میگوییم هوش مصنوعی و وقتی این سوال را میپرسیم که آیا هوش مصنوعی چیزی فراتر از هوش است؟
انسان در برابر هوش مصنوعی
بنیادی افزود: میتوانیم این سوال را مقدمه سوال بعدی بکنیم که سوال کلیشهای هم هست که همه میپرسند جایگاه انسان در برابر هوش مصنوعی کجاست؟ این لغتی که در طول تاریخ با آن روبرو شدیم و این لغتی که الان با این فراوانی داریم روبرو میشویم، پاسخش این است که الان دیگر فقط نسل ال ام و لنگویج مدل های بزرگ و چتر نیست الان دیگر ما به هوش مصنوعی ایجنتیک و مثلا عملگرا رسیدهایم. پس اول باید از خودمان بپرسیم که کدام هوش مصنوعی و بعد بیاییم در مورد آن صحبت بکنیم که آیا هوش مصنوعی در حالت کلی قرار است که در برابر انسان قرار بگیرد یا نگیرد که بعد تازه من معتقدم حتی این سوالِ انسان در برابر هوش را باید بشکنیم و بعد تبدیلش بکنیم که وقتی داریم میپرسیم هوش مصنوعی در اکوسیستم انسانی، داریم در مورد چه فرایندی صحبت میکنیم.
داریم در مورد چه شواهدی صحبت میکنیم، داریم در مورد اتفاقی که هوش مصنوعی رقم میزند تحت چه نظارتی صحبت میکنیم و در برابر چه کسی یعنی با مسئولیت چه کسی داریم صحبت میکنیم. خب اگر داریم در مورد لنگویج مدلهای خیلی بزرگ صحبت میکنیم که کلاً فراوری شان میآید در حوزه متن و گفتگو و نهایتا خلق تصویر، ما باید یک اتفاق روبرو هستیم، وقتی که داریم در مورد هوش مصنوعی صحبت میکنیم که تصمیماتش به عمل میرسد مثلاً فرض کنید هوش مصنوعی که در اتاق عمل جراحی میکند و تصمیم میگیرد که الان این را باز کند یا مثلاً قرنیه چشم را باز کند یا باز نکند، داریم درباره یک هوش مصنوعی دیگر صحبت میکنیم.
هوش مصنوعی فراتر از یک ابزار
سخنران بعدی نشست، محمدمهدی مولایی، عضو هیئت علمی دانشکده ارتباطات دانشگاه علامه طباطبایی بود که به این که باید به موضوع هوش مصنوعی باید فراتر از یک ابزار نگاه کرد، اظهار کرد: فارغ از اینکه اصلا راجع به کدام هوش مصنوعی صحبت کنیم من موافقم که این جزو نقاط قوت هم نویسنده و هم مترجم است. بخاطر اینکه اگر به عنوان کتاب دقت کنیم، از ظهور پارادایم جدید صحبت میکند که مترجم هم به تعبیر دیگر در مقدمه کتاب به این مسئله پرداخته است. با این حال، به موضوع هوش مصنوعی باید فراتر از یک ابزار نگاه کرد. یکی اینکه اساسا هوش مصنوعی دارد همه مناسبات را تغییر میدهد. یعنی این تغییر پارادایم بزرگ همه حوزه های شغلی و حرفه ای را دارد دگرگون میکند.
طبعا روزنامه نگاری هم جزو این مشاغل است. اگر بخواهیم به طور خاص در این مورد صحبت کنیم، حالا چون جلسه راجع به روزنامه نگاری است، ابزارهایی داشتیم در طی مثلاً سال گذشته که آمدن در مسیر روزنامهنگاری تغییراتی ایجاد کردند در خدمت روزنامه نگاران؛ وبلاگ بوده، پادکست بوده، سوشیال مدیا بوده، بلاکچین بوده متاورث بوده، خب هوش مصنوعی از این جنس متفاوت بوده. یعنی هوش مصنوعی را کنار اینها ما نمیذاریم که بگوییم یک ابزار جدید است و در واقع تغییر پایداری است. باز اگر از منظر دیگر بخواهیم نگاه کنم، یک اصطلاحی داریم توی حوزه های علوم از چرخشها صحبت میکند. مثلاً حالا در حوزه علوم اجتماعی میگویند یک اتفاق مهم بود در حوزه علوم اجتماعی و علوم ارتباطات.
تقاطع هوش مصنوعی و روزنامهنگاری
کتاب«تقاطع هوش مصنوعی و روزنامهنگاری؛ پیدایش پارادایم نوین» نوشته سانتوش کومار بیسوال و آناند جی. کولکارنی با ترجمه علی شاکر، پژوهشگر روزنامهنگاری و هوش مصنوعی از سوی انتشارات همشهری چاپ و منتشر شده است. این کتاب که تحولات پیش روی تحریریههای رسانهها را به شکلی عمیق تحلیل میکند، تلاشی برای ارائه یک «نقشه راه مفهومی» جهت مواجهه با هوش مصنوعی در عصر کنونی است؛ فناوریای که شاید تأثیر آن را از انقلاب گوتنبرگ نیز بنیادینتر باشد. تاکید کتاب بر این است که هوش مصنوعی صرفاً یک «ابزار» برای تسریع کارها نیست، بلکه در حال تبدیل شدن به یک «عامل» (همکار، رقیب یا دروازهبان) در تحریریههاست؛ عاملی که قواعد بازی رسانه را از اساس تغییر میدهد.
کتاب حاضر، از تجلیل صرف فناوری یا وحشتپراکنی درباره آن پرهیز میکند و رویکردی متوازن و انتقادی را برای بررسی «شمشیر دولبه» هوش مصنوعی در پیش میگیرد. این اثر در فصلهای مختلف خود، خواننده را به سفری مفهومی برای درک افقهای نوین و چالشهای عمیق این حوزه میبرد. نویسندگان، بحث را با قرار دادن هوش مصنوعی در یک بستر تاریخی گسترده آغاز میکنند و مسیری را از کتیبههای سنگی و انقلاب چاپ تا تلگراف، اینترنت و متاورس ترسیم میکنند.
انتهای پیام/