به گزارش خبرنگار اجتماعی خبرگزاری تسنیم، وزارت آموزش‌وپرورش دستورالعمل اجرای زیست‌بوم جدید برنامه درسی دوره اول ابتدایی را برای سال تحصیلی 1405-1406 ابلاغ کرد. بر اساس این دستورالعمل، این طرح در مرحله الگوسازی در حدود 200 مدرسه منتخب از استان‌های مختلف کشور اجرا خواهد شد.

این برنامه با هدف تحول در شیوه طراحی و اجرای برنامه‌های آموزشی و تربیتی مدارس و در راستای تحقق اهداف سند تحول بنیادین آموزش‌وپرورش تدوین شده و یکی از محورهای اصلی آن، حرکت تدریجی از رویکرد کتاب‌محوری به برنامه‌محوری و تقویت نقش حرفه‌ای مدرسه در فرایند تعلیم و تربیت است.

سه رکن اصلی زیست‌بوم جدید برنامه درسی

زیست‌بوم جدید برنامه درسی بر سه رکن اساسی استوار است. نخست، راهنمای عمل برنامه درسی مدرسه‌ای که چارچوب انتظارات ملی از مدارس را به تفکیک دوره و پایه تحصیلی مشخص می‌کند.

رکن دوم، بسته‌های تربیت و یادگیری است که مجموعه‌ای از منابع و فرصت‌های یادگیری پیشنهادی شامل کتاب‌های درسی، راهنمای معلم، راهنمای والدین و سایر منابع نوشتاری و غیرنوشتاری را در اختیار مدارس قرار می‌دهد.

سومین رکن نیز نظام پشتیبانی علمی از مدارس است که با هدف توانمندسازی عوامل آموزشی، مراقبت از اجرای صحیح برنامه‌ها، شناسایی چالش‌ها و فراهم‌کردن زمینه اصلاح و بهبود مستمر برنامه درسی پیش‌بینی شده است.

اختیار بیشتر مدارس در طراحی برنامه‌های آموزشی و تربیتی

یکی از تغییرات مهم در الگوی جدید، افزایش نقش و مسئولیت حرفه‌ای مدارس، مناطق و استان‌ها در تصمیم‌گیری و اجرای برنامه‌های آموزشی و تربیتی است.

مدیر مدرسه با همکاری معلمان موظف است در ابتدای سال تحصیلی، تقویم سالانه مدرسه را متناسب با چارچوب برنامه درسی، شرایط فرهنگی و محیطی، ظرفیت نیروی انسانی و امکانات موجود تنظیم کند.

در این الگو، مدارس می‌توانند متناسب با ظرفیت و تجربه خود بسته‌های یادگیری را اجرا کنند یا در چارچوب ضوابط تعیین‌شده، موقعیت‌ها و فعالیت‌های یادگیری را با شرایط محلی و نیازهای دانش‌آموزان انطباق دهند. همچنین امکان انتخاب یا تولید فرصت‌های یادگیری برای فعالیت‌های مدرسه‌ای نیز پیش‌بینی شده است.

برای اجرای این برنامه، ساختار اجرایی در چهار سطح ستاد، استان، منطقه و مدرسه طراحی شده است.

در سطح ستاد، شورای راهبری تحول در برنامه درسی با ریاست وزیر آموزش‌وپرورش مسئول سیاست‌گذاری کلان، هماهنگی بین‌بخشی و نظارت عالی بر اجرای برنامه خواهد بود.

در سطح استان، شورای استانی پشتیبانی علمی با مسئولیت مدیرکل آموزش‌وپرورش استان تشکیل می‌شود و وظیفه آن هماهنگی میان واحدهای مختلف، برنامه‌ریزی برای توانمندسازی عوامل اجرایی و پشتیبانی از مدارس منتخب است.

در سطح منطقه نیز شورای منطقه‌ای پشتیبانی علمی با هدف حمایت نزدیک و مستمر از مدارس فعالیت می‌کند.

در نهایت، در هر مدرسه مجری طرح، شورای علمی برنامه درسی مدرسه‌ای تشکیل می‌شود که کانون اصلی تصمیم‌گیری‌های تخصصی، مشارکت حرفه‌ای مدیر و معلمان، طراحی برنامه‌ها و بررسی چالش‌های آموزشی و تربیتی خواهد بود.

این شورا با حضور مدیر مدرسه، معلمان پایه اول، نماینده شورای معلمان و عوامل پرورشی و سایر اعضای پیش‌بینی‌شده تشکیل می‌شود.

نظارت بر مدارس با رویکرد حمایتی نه تنبیهی

در بخش دیگری از دستورالعمل بر ضرورت نظارت و پایش مستمر اجرای برنامه تأکید شده است با این تفاوت که نظارت در الگوی جدید نباید صرفاً به کنترل عملکرد اداری یا بررسی انطباق شکلی فعالیت‌ها محدود شود.

بر این اساس، پایش برنامه در سه سطح خودپایشی مدرسه، پایش حمایتی منطقه و پایش در سطح استان و ستاد انجام خواهد شد.

در این فرایند، مدارس موظف‌اند نقاط قوت، چالش‌ها، نیازهای پشتیبانی و زمینه‌های بهبود عملکرد خود را بررسی و مستند کنند. مناطق نیز باید با توجه به شرایط و توانمندی هر مدرسه، برای رفع موانع و ارائه حمایت‌های علمی و اجرایی اقدام کنند.

در دستورالعمل تأکید شده است که گزارش صادقانه مشکلات و کاستی‌های اجرای برنامه نباید به‌خودی‌خود پیامدهای تنبیهی برای مدرسه داشته باشد، بلکه باید مبنایی برای شناسایی مسائل و ارائه راهکارهای اصلاحی قرار گیرد.

ممنوعیت برگزاری دوره‌های غیررسمی و فاقد مجوز

ممنوعیت همکاری در برگزاری یا شرکت در دوره‌ها و کارگاه‌های غیررسمی و فاقد مجوز اعلام شده است بر این اساس، همکاری در دوره‌های ارائه‌شده از سوی مؤسسات، نهادها و افراد فاقد صلاحیت که خارج از چارچوب دوره‌های رسمی وزارت آموزش‌وپرورش و بدون مجوز سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی و معاونت آموزش ابتدایی برگزار شوند، ممنوع اعلام شده است.

همچنین شوراهای پیش‌بینی‌شده در سطوح مختلف موظف‌اند جلسات خود را به‌صورت منظم و مسئله‌محور برگزار کنند و خروجی جلسات شامل تصمیم‌ها، مسئول پیگیری و زمان‌بندی اجرای مصوبات باشد.

تداوم آموزش در شرایط اضطراری نیز پیش‌بینی شد

در بخش الزامات اجرای سال نخست، بر ضرورت آماده‌سازی تدریجی مدارس، توانمندسازی مدیران و معلمان، استفاده از ظرفیت‌های محلی و مشارکت خانواده‌ها تأکید شده است.

همچنین استان‌ها و مناطق باید برای تداوم فرایند تعلیم و تربیت در شرایط اضطراری از جمله تعطیلی موقت مدارس یا غیرحضوری شدن آموزش، برنامه‌ریزی کنند.

آمادگی برای استفاده از کلاس‌ها و محیط‌های مجازی، حفظ ارتباط مستمر معلم و دانش‌آموز، دسترسی به محتوای آموزشی و استمرار سنجش و بازخورد یادگیری از جمله تمهیدات مورد تأکید در این بخش است.

سال تحصیلی 1405-1406 نخستین سال استقرار زیست‌بوم جدید برنامه درسی دوره اول ابتدایی و مرحله‌ای برای الگوسازی، شناسایی نقاط قوت و ضعف، یادگیری از تجربه مدارس و اصلاح و تکمیل شیوه‌های اجرا و پشتیبانی در سال‌های آینده خواهد بود.

انتهای پیام/