خبرگزاری تسنیم ـ مطهره جهانی| برخورداری سیستان و بلوچستان از ظرفیت‌های گسترده تابش خورشید و وزش باد، فرصتی راهبردی برای توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر و بهره‌گیری از این منابع طبیعی در مسیر رونق اقتصادی استان فراهم کرده است ظرفیتی که با توسعه نیروگاه‌های خورشیدی خانگی و دهیاری‌محور به 120 مگاواتی می‌تواند علاوه بر کمک به تامین برق پاک، به ایجاد درآمد پایدار برای خانوارهای روستایی، تقویت منابع مالی دهیاری‌ها و افزایش مشارکت مردم در تولید انرژی منجر شود.

تابش گسترده خورشید روزهای آفتابی فراوان و ظرفیت قابل توجه وزش باد در بخش‌هایی از سیستان و بلوچستان، این استان را به یکی از مناطق مستعد کشور برای توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر تبدیل کرده است؛ ظرفیتی راهبردی که در صورت برنامه‌ریزی اصولی و سرمایه‌گذاری هدفمند می‌تواند علاوه بر کمک به تامین برق به ایجاد درآمد پایدار برای خانوارهای روستایی، تقویت منابع مالی دهیاری‌ها، گسترش اشتغال محلی و کاهش وابستگی اقتصادی روستاها کمک کند.

سیستان و بلوچستان به دلیل گستردگی جغرافیایی، تنوع شرایط اقلیمی و برخورداری از پهنه‌های مستعد تولید انرژی خورشیدی و بادی امکان توسعه طرح‌های متنوع انرژی پاک را دارد.

در بخش‌هایی از این استان فراوانی روزهای آفتابی و شدت تابش خورشید زمینه مناسبی برای استقرار نیروگاه‌های خورشیدی فراهم کرده و در منطقه سیستان نیز بادهای موسمی و بادهای 120 روزه، ظرفیت قابل توجهی برای بهره‌گیری از انرژی باد ایجاد کرده‌اند.

این ویژگی‌ها در شرایطی اهمیت بیشتری پیدا می‌کنند که تامین پایدار انرژی، کاهش فشار بر منابع فسیلی و استفاده از ظرفیت‌های بومی برای ایجاد فرصت‌های اقتصادی به یکی از ضرورت‌های توسعه منطقه‌ای تبدیل شده است.

بهره‌گیری از انرژی‌های تجدیدپذیر در سیستان و بلوچستان می‌تواند بخشی از پاسخ به این نیازها باشد به‌ویژه آنکه توسعه این بخش برخلاف برخی فعالیت‌های اقتصادی، امکان مشارکت خانوارها، نهادهای محلی و سرمایه‌گذاران کوچک را نیز فراهم می‌کند. در چنین شرایطی توسعه نیروگاه‌های خورشیدی کوچک‌مقیاس را نمی‌توان صرفا اقدامی برای افزایش تولید برق دانست بلکه این طرح‌ها می‌توانند به ابزاری برای تقویت اقتصاد روستایی، ایجاد منابع درآمدی جدید و استفاده اقتصادی از ظرفیت‌های طبیعی استان تبدیل شوند.

نیروگاه‌های خورشیدی خانگی پنج‌کیلوواتی به دلیل امکان مشارکت خانوارها با سرمایه‌گذاری در مقیاس محدود و فروش برق تولیدی به شبکه سراسری از جمله راهکارهای مورد توجه برای گسترش انرژی‌های پاک به شمار می‌روند.

این سامانه‌ها می‌توانند به خانوارهای روستایی کمک کنند تا در کنار فعالیت‌های معمول اقتصادی خود از محل تولید و فروش برق نیز درآمد کسب کنند. از سوی دیگر ساخت نیروگاه‌های خورشیدی در دهیاری‌ها رویکردی برای ایجاد درآمد پایدار در مدیریت روستایی است رویکردی که در صورت اجرای مناسب می‌تواند بخشی از منابع مالی مورد نیاز برای ارائه خدمات عمومی، نگهداری زیرساخت‌ها و اجرای طرح‌های عمرانی را تامین کند.

تولید بیش از 92 میلیون کیلووات ساعت برق؛ هدف‌گذاری برای احداث 10 هزار سامانه خانگی

بر اساس آمارهای ارائه‌شده از سال 1402 تا پایان مردادماه 1405، تعداد پنج هزار و 148 سامانه خورشیدی خانگی در استان به بهره‌برداری رسیده است. این سامانه‌ها تاکنون بیش از 92 میلیون کیلووات‌ساعت برق تولید کرده‌اند و فروش برق تولیدی آن‌ها بیش از 453 میلیارد تومان برای سرمایه‌گذاران درآمد به همراه داشته است. این آمار نشان می‌دهد که نیروگاه‌های خورشیدی کوچک‌مقیاس علاوه بر نقش‌آفرینی در تولید انرژی، از ظرفیت اقتصادی قابل توجهی نیز برخوردارند.

فروش برق تولیدی به شبکه امکان ایجاد جریان درآمدی برای خانوارهای مشارکت‌کننده را فراهم می‌کند و می‌تواند به تنوع‌بخشی به منابع درآمدی در مناطق روستایی کمک کند. هدف‌گذاری انجام‌شده برای توسعه این بخش احداث 10 هزار سامانه خورشیدی خانگی با ظرفیت مجموع 50 مگاوات است در همین راستا بر اساس تفاهم‌نامه‌های منعقدشده تاکنون تعداد سامانه‌های قابل تحویل به 6 هزار و 850 واحد رسیده است رقمی که معادل 68.5 درصد هدف تعیین‌شده از نظر تعداد سامانه‌هاست. تحقق این هدف به تکمیل مراحل اجرایی، تسهیل تامین مالی، فراهم‌کردن تجهیزات مورد نیاز و تسریع اتصال سامانه‌ها به شبکه برق وابسته است.

همچنین استمرار خرید برق و اطمینان از پرداخت درآمد حاصل از فروش آن از عوامل مهم در حفظ انگیزه متقاضیان و افزایش مشارکت خانوارهای روستایی به شمار می‌رود. توسعه نیروگاه‌های خانگی در استانی با ظرفیت مناسب انرژی خورشیدی می‌تواند علاوه بر افزایش تولید برق پاک، زمینه توزیع گسترده‌تر منافع اقتصادی این بخش را فراهم کند. در این الگو خانوارهای روستایی از مصرف‌کنندگان صرف انرژی به مشارکت‌کنندگان در تولید و فروش برق تبدیل می‌شوند و امکان بهره‌مندی از یک منبع درآمدی مکمل را به دست می‌آورند.

نیروگاه‌های خورشیدی دهیاری‌ها گامی برای تقویت درآمد پایدار روستاها

در کنار توسعه سامانه‌های خانگی ساخت نیروگاه‌های خورشیدی در دهیاری‌ها نیز به‌عنوان یکی از برنامه‌های گسترش انرژی‌های تجدیدپذیر و تقویت اقتصاد روستایی دنبال می‌شود. بر اساس برنامه‌ریزی انجام‌شده، 119 دهیاری برای احداث نیروگاه‌های خورشیدی 20 کیلوواتی در نظر گرفته شده‌اند که ظرفیت مجموع آن‌ها، طبق آمار اعلام‌شده حدود 2.38 مگاوات خواهد بود. سهم آورده هر دهیاری متقاضی برای اجرای این طرح 160 میلیون تومان تعیین شده است و قرار است با همکاری پست‌بانک و ارائه تسهیلات، تامین مالی سهم آورده متقاضیان تسهیل شود.

بر اساس اطلاعات ارائه‌شده تاکنون 40 سامانه خورشیدی دهیاری‌ها به شبکه برق متصل شده‌اند این روند آغاز بهره‌برداری از بخشی از ظرفیت پیش‌بینی‌شده را نشان می‌دهد با این حال تکمیل طرح و اتصال سایر سامانه‌ها همچنان به پیگیری اجرایی و تأمین مالی مناسب نیاز دارد. اهمیت این طرح در آن است که دهیاری‌ها برای ارائه خدمات عمومی اجرای طرح‌های عمرانی و نگهداری زیرساخت‌های روستایی به منابع مالی مستمر نیاز دارند.

نیروگاه‌های خورشیدی در صورت برخورداری از سازوکار مناسب فروش برق و مدیریت صحیح درآمدها می‌توانند بخشی از منابع مورد نیاز مدیریت روستاها را تامین کنند. در مجموع توسعه نیروگاه‌های خورشیدی خانگی و دهیاری‌محور در کنار بهره‌گیری از ظرفیت‌های انرژی بادی می‌تواند زمینه استفاده اقتصادی از توان اقلیمی سیستان و بلوچستان را فراهم کند. با این حال تحقق اهداف پیش‌بینی‌شده به تکمیل طرح‌ها، تسهیل دسترسی به تسهیلات، رفع موانع اتصال به شبکه و استمرار درآمد حاصل از فروش برق وابسته است.

توسعه نیروگاه‌های خورشیدی زمینه‌ساز درآمد پایدار در روستاها

معاون هماهنگی امور عمرانی استاندار سیستان و بلوچستان با اشاره به ظرفیت‌های اقلیمی این استان در حوزه انرژی‌های تجدیدپذیر گفت: توسعه نیروگاه‌های خورشیدی خانگی و دهیاری‌محور، علاوه بر کمک به تولید برق پاک، فرصت مناسبی برای ایجاد درآمد پایدار، تقویت اقتصاد روستایی و بهره‌گیری از ظرفیت‌های بومی استان فراهم می‌کند.

وی اظهار کرد: سیستان و بلوچستان به دلیل برخورداری از تابش مناسب خورشید و ظرفیت‌های قابل توجه انرژی بادی، از قابلیت‌های ارزشمندی برای توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر برخوردار است و استفاده هدفمند از این ظرفیت‌ها می‌تواند نقش مؤثری در توسعه اقتصادی مناطق روستایی داشته باشد.

معاون هماهنگی امور عمرانی استاندار افزود: یکی از رویکردهای مهم در این زمینه فراهم‌کردن امکان مشارکت خانوارهای روستایی و دهیاری‌ها در تولید برق و بهره‌مندی آنان از منافع اقتصادی حاصل از فروش انرژی است موضوعی که می‌تواند در کنار کمک به تامین انرژی پاک، به تقویت منابع درآمدی جامعه روستایی منجر شود.

وی با اشاره به عملکرد طرح نیروگاه‌های خورشیدی خانگی در استان بیان کرد: از سال 1402 تا پایان مردادماه 1405، تعداد پنج هزار و 148 سامانه خورشیدی خانگی به بهره‌برداری رسیده است که این سامانه‌ها تاکنون بیش از 92 میلیون کیلووات‌ساعت برق تولید کرده‌اند.

معاون عمرانی استاندار سیستان و بلوچستان ادامه داد: فروش برق تولیدی این سامانه‌ها بیش از 453 میلیارد تومان برای سرمایه‌گذاران درآمد به همراه داشته است که این موضوع نشان‌دهنده ظرفیت اقتصادی نیروگاه‌های کوچک‌مقیاس و امکان استفاده از انرژی خورشیدی برای ایجاد منابع درآمدی مکمل در مناطق روستایی است.

وی با اشاره به هدف‌گذاری احداث 10 هزار سامانه خورشیدی خانگی با ظرفیت مجموع 50 مگاوات در استان گفت: بر اساس تفاهم‌نامه‌های منعقدشده تاکنون، تعداد سامانه‌های قابل تحویل به 6 هزار و 850 واحد رسیده است و تکمیل این طرح‌ها می‌تواند زمینه مشارکت خانوارهای بیشتری را در تولید انرژی پاک فراهم کند.

اکبری افزود: برای تحقق اهداف تعیین‌شده تسهیل فرایندهای اجرایی تامین مالی متقاضیان، هماهنگی میان دستگاه‌های مسئول و فراهم‌کردن زیرساخت‌های مورد نیاز برای اتصال سامانه‌ها به شبکه برق اهمیت دارد.

معاون هماهنگی امور عمرانی استاندار سیستان و بلوچستان با اشاره به برنامه توسعه نیروگاه‌های خورشیدی در دهیاری‌ها اظهار کرد: در این طرح 119 دهیاری برای احداث نیروگاه‌های خورشیدی 20 کیلوواتی پیش‌بینی شده‌اند که ظرفیت مجموع آن‌ها حدود 2.38 مگاوات خواهد بود.

وی ادامه داد: سهم آورده هر دهیاری متقاضی 160 میلیون تومان تعیین شده است و با همکاری پست‌بانک و پیش‌بینی تسهیلات، زمینه تأمین مالی سهم آورده متقاضیان فراهم می‌شود.

اکبری با بیان اینکه تاکنون 40 سامانه خورشیدی دهیاری‌ها به شبکه برق متصل شده‌اند، افزود: توسعه این طرح می‌تواند به ایجاد منابع درآمدی جدید برای دهیاری‌ها کمک کند و زمینه تأمین بخشی از هزینه‌های مربوط به خدمات عمومی، نگهداری زیرساخت‌ها و اجرای طرح‌های عمرانی در روستاها را فراهم آورد.

وی تأکید کرد: ایجاد درآمد پایدار برای دهیاری‌ها یکی از الزامات تقویت مدیریت روستایی است و استفاده از ظرفیت انرژی‌های تجدیدپذیر می‌تواند در کنار سایر برنامه‌های توسعه‌ای، به افزایش توان مالی دهیاری‌ها و بهبود خدمات‌رسانی به روستاییان کمک کند.

معاون هماهنگی امور عمرانی استاندار سیستان و بلوچستان با اشاره به شرایط اقلیمی استان خاطرنشان کرد: برخورداری از روزهای آفتابی فراوان و ظرفیت وزش باد در بخش‌هایی از استان، فرصت مناسبی برای گسترش سرمایه‌گذاری در حوزه انرژی‌های تجدیدپذیر ایجاد کرده است.

وی افزود: بهره‌گیری از این ظرفیت‌ها باید به‌گونه‌ای دنبال شود که منافع آن علاوه بر بخش تولید انرژی، به جامعه محلی نیز برسد و زمینه ایجاد فرصت‌های اقتصادی برای خانوارها و نهادهای روستایی فراهم شود.

وی با تاکید بر اهمیت مشارکت مردم در اجرای طرح‌های انرژی پاک اظهار کرد: نیروگاه‌های خورشیدی خانگی و دهیاری‌محور می‌توانند الگویی برای پیوند تولید برق با توانمندسازی اقتصادی مناطق روستایی باشند؛ به‌شرط آنکه فرایند اجرا، تأمین مالی، اتصال به شبکه و فروش برق با هماهنگی و پایداری لازم دنبال شود.

معاون استاندار سیستان و بلوچستان بر ضرورت تداوم اجرای طرح‌های انرژی تجدیدپذیر و تسهیل مشارکت متقاضیان تاکید کرد و گفت: استفاده از ظرفیت‌های خورشیدی و بادی استان می‌تواند در کنار کمک به تولید انرژی پاک، زمینه تقویت اقتصاد روستاها، ایجاد درآمدهای جدید و بهره‌گیری موثرتر از ظرفیت‌های طبیعی استان را فراهم کند.

انتهای پیام/