به گزارش خبرنگار تسنیم از شاهرود، تکمیل قطعه سوم محور شاهرود–آزادشهر در محدوده تقاطع کلاته‌خیج، یکی از طرح‌های زیرساختی مهم شرق استان سمنان است که اجرای آن با هدف بهبود تردد و ارتقای ایمنی جاده‌ای دنبال می‌شود.آنچه این پروژه را از یک طرح معمول راه‌سازی متمایز می‌کند، مطالبه مردم برای ساماندهی تقاطعی است که به گفته مدیرکل راه و شهرسازی شرق استان سمنان، وقوع حوادث متعدد در محدوده آن، ضرورت اصلاح شرایط تردد را به یکی از خواسته‌های جدی منطقه تبدیل کرده است. برای ساکنان این محدوده، ایمنی مسیر موضوعی روزمره است که با رفت‌وآمد خانوادگی، فعالیت‌های اقتصادی و دسترسی به خدمات ارتباط مستقیم دارد.

بنا بر گفته مدیرکل راه و شهرسازی شرق استان سمنان، درخواست اصلی مردم، احداث تقاطع غیرهمسطح است؛ راهکاری که می‌تواند با جداسازی جریان‌های ترافیکی متعارض، شرایط عبور خودروها را ساماندهی کند.

 با این حال، محدودیت منابع مالی موجب شده در مرحله فعلی، اجرای دو دوربرگردان در دستور کار قرار گیرد. این انتخاب، اقدامی برای بهبود وضعیت موجود است، اما به‌خودی‌خود به معنای تحقق مطالبه اصلی مردم برای احداث تقاطع غیرهمسطح نیست.

نکته مهم در این میان، تفاوت میان اجرای یک طرح اصلاحی و حل پایدار مسئله است. اجرای دوربرگردان‌ها می‌تواند بخشی از نیازهای ترافیکی را پاسخ دهد، اما ارزیابی نتیجه آن باید بر مبنای شاخص‌هایی مانند کاهش نقاط تعارض، بهبود دید رانندگان، ساماندهی دسترسی‌ها و وضعیت تصادفات پس از اجرا صورت گیرد. انتشار اطلاعات فنی طرح و توضیح درباره سطح ایمنی مورد انتظار نیز می‌تواند به روشن‌شدن ابعاد تصمیم برای مردم کمک کند.

 تجربه تلخ تصادفات و ضرورت پیشگیری

اهمیت ایمن‌سازی راه‌ها زمانی ملموس‌تر می‌شود که آمار حوادث از سطح اعداد و گزارش‌های اداری فراتر می‌رود و با زندگی مردم پیوند می‌خورد. در هفتم مهرماه 1405، واژگونی یک دستگاه نیسان حامل افراد در محدوده کلاته‌خیج به جان‌باختن یک زن 65 ساله و مصدومیت 17 نفر انجامید. 

عمیدی درباره تصادف اخیر در محدوده مورد بحث نیز گفته است که موضوع را پیگیری کرده و براساس گزارش پلیس راه، علت اعلام‌شده حادثه، عدم کنترل وسیله نقلیه بوده است.

این توضیح باید در کنار بررسی عوامل احتمالی دیگر، از جمله شرایط هندسی مسیر، وضعیت علائم، روشنایی، سرعت مجاز و کیفیت دسترسی‌ها، مورد توجه قرار گیرد؛ زیرا تعیین علت یک تصادف با ارزیابی ایمنی یک مسیر، دو موضوع مرتبط اما متفاوت هستند.

از نگاه حرفه‌ای، مسئولیت راننده و مسئولیت دستگاه‌های متولی راه نباید در برابر یکدیگر قرار گیرند. حتی اگر در یک سانحه، خطای راننده علت اعلام‌شده باشد، بررسی اینکه آیا طراحی مسیر، علائم هشداردهنده و تجهیزات ایمنی از شدت خطر می‌کاهند یا خیر، همچنان اهمیت دارد. هدف از این بررسی‌ها، پیشگیری از تکرار حوادث و کاهش پیامدهای انسانی آن‌هاست.

  از تعریض جاده تا مطالبات باقی‌مانده

در کنار قطعه سوم محور شاهرود–آزادشهر، پروژه تعریض محور خیج به کلاته‌خیج نیز از طرح‌های عمرانی اجراشده در این منطقه است. به گفته مدیرکل راه و شهرسازی شرق استان سمنان، این پروژه که از مطالبات مردم بود، تکمیل و بهره‌برداری شده است؛ با این حال، حدود 12 میلیارد تومان از مطالبات مربوط به آن همچنان باقی مانده است. تعیین تکلیف این بدهی می‌تواند در ارزیابی وضعیت مالی پروژه و تعامل با پیمانکاران اهمیت داشته باشد.

یکی دیگر از طرح‌های به نتیجه رسیده در کلاته‌خیج، تکمیل مدرسه 12 کلاسه مسکن مهر این شهر است.

عمیدی در این باره گفت: که اعتبار باقی‌مانده پروژه از محل منابع سازمان ملی زمین و مسکن برای نوسازی مدارس تأمین شد و در مجموع، حدود 19 میلیارد و 600 میلیون تومان از محل اعتبارات این سازمان به آن اختصاص یافت. بهره‌برداری از مدرسه، نمونه‌ای از پیوند برنامه‌ریزی عمرانی با نیازهای مستقیم خانواده‌ها و دانش‌آموزان منطقه است.

در حوزه بهسازی معابر نیز حدود 10 هکتار بافت فرسوده در کلاته‌خیج شناسایی شده که به گفته مدیرکل راه و شهرسازی شرق استان سمنان، با تأمین قیر و مشارکت شهرداری، عملیات روکش آسفالت معابر این محدوده انجام شده است.

 وی همچنین آمادگی این اداره کل برای همکاری در تأمین قیر مورد نیاز بخش‌های باقی‌مانده را اعلام کرده است. با این حال، استمرار چنین اقداماتی به مشخص‌شدن نیازهای اولویت‌دار، میزان مشارکت شهرداری و تأمین به‌موقع مصالح وابسته است.

زمین برای جوانی جمعیت و استقرار دستگاه‌های اداری

در بخش تأمین زمین برای استقرار دستگاه‌های اداری، الحاق هفت‌ونیم هکتار زمین در کارگروه مربوط تصویب شده و این اراضی، به گفته مدیرکل راه و شهرسازی شرق استان سمنان، آماده بارگذاری است. دستگاه‌هایی که پیش‌تر درخواست خود را ارائه کرده‌اند، باید طرح اجرایی و اعتبار مورد نیاز پروژه‌هایشان را مشخص کنند تا پس از بررسی و تأیید، واگذاری زمین انجام شود. در این مرحله، آمادگی زمین به‌تنهایی به معنای آغاز ساخت‌وساز نیست و تحقق هدف به تأمین اعتبار و پیشرفت فرایندهای اداری وابسته خواهد بود.

در چارچوب طرح جوانی جمعیت نیز شش‌ونیم هکتار زمین در محدوده شهر کلاته‌خیج در نظر گرفته شده است.

بر اساس توضیحات عمیدی، طرح تفکیکی و معابر این اراضی در کمیسیون ماده 5 با حضور شهردار و اعضای شورای شهر به تصویب رسیده و پس از برگزاری مناقصه، عملیات مربوط به معابر تا مرحله آماده‌سازی پیش رفته است. این اقدامات بخشی از فرایند آماده‌سازی زمین برای پاسخ‌گویی به تقاضای مسکن در قالب سیاست‌های جمعیتی محسوب می‌شود.

با این حال، شرایط طبیعی زمین از جمله شیب و توپوگرافی، اجرای عملیات آماده‌سازی را با محدودیت‌هایی روبه‌رو کرده است.

مدیرکل راه شهرسازی شرق استان سمنان بیان کرد: که برخلاف برخی محدوده‌ها که به خاک‌برداری نیاز دارند، در این اراضی خاک‌ریزی ضرورت دارد. بررسی راهکارهای تکمیلی با همکاری بنیاد مسکن می‌تواند به تعیین روش مناسب اجرا و برآورد دقیق‌تر هزینه‌ها کمک کند؛ موضوعی که پیش از واگذاری نهایی و آغاز مراحل بعدی، اهمیت فنی و اقتصادی دارد.

مسیر ورودی شهر؛ پروژه‌ای وابسته به تأمین اعتبار

یکی دیگر از مطالبات مطرح‌شده، تعریض و روکش آسفالت مسیر ورودی کلاته‌خیج از سمت سه‌راهی این شهر است.

عمیدی در این رابطه اظهار کرد: مسیر مورد نظر در گذشته به‌صورت دوطرفه استفاده می‌شد، اما اکنون تردد در آن به شکل یک‌طرفه انجام می‌شود. وی با اشاره به نیاز مسیر به تعریض، روکش آسفالت و اصلاح خط پروژه، هزینه اولیه اجرای طرح را حدود 20 میلیارد تومان برآورد کرده است.

طول این مسیر حدود سه کیلومتر اعلام شده و هزینه اجرای هر کیلومتر نیز نزدیک به شش میلیارد تومان برآورد شده است. مدیرکل راه و شهرسازی شرق استان سمنان تأکید کرده که اجرای پروژه به تأمین منابع مالی نیاز دارد و در صورت فراهم‌شدن اعتبار، امکان پیش‌بینی آن در برنامه پروژه‌های سال آینده وجود خواهد داشت. این اظهارنظر نشان می‌دهد که طرح هنوز در مرحله‌ای نیست که بتوان زمان قطعی اجرای آن را اعلام کرد.

از نگاه برنامه‌ریزی عمرانی، تعیین اولویت این مسیر باید بر اساس مجموعه‌ای از عوامل انجام شود؛ از جمله میزان تردد، وضعیت آسفالت، دسترسی ساکنان، احتمال وقوع تصادف و ارتباط آن با شبکه معابر شهری. انتشار گزارش فنی و اعلام وضعیت تأمین اعتبار می‌تواند مشخص کند که آیا این طرح در برنامه سال آینده قرار می‌گیرد یا همچنان به مرحله تأمین منابع مالی وابسته خواهد ماند.

معیار موفقیت؛ نتیجه‌ای که مردم باید احساس کنند

کارنامه طرح‌های عمرانی کلاته‌خیج را نمی‌توان فقط با تعداد قراردادها، مساحت اراضی یا مبالغ تخصیص‌یافته سنجید. آنچه برای مردم اهمیت دارد، نتیجه نهایی این اقدامات در زندگی روزمره است: عبور ایمن‌تر از تقاطع، دسترسی مناسب به شهر، مدرسه‌ای آماده استفاده، معابری قابل تردد و زمین‌هایی که فرایند قانونی و اجرایی آماده‌سازی آن‌ها به نتیجه برسد.

بر همین اساس، انتظار می‌رود دستگاه متولی درباره برنامه زمان‌بندی اجرای قطعه 4.5 کیلومتری محور شاهرود–آزادشهر، پیشرفت فیزیکی پروژه، نحوه اجرای دو دوربرگردان و شرایط پیگیری تقاطع غیرهمسطح اطلاع‌رسانی مستمر داشته باشد. تعیین شاخص‌های قابل سنجش برای ارزیابی ایمنی پیش و پس از اجرای طرح نیز می‌تواند امکان قضاوت دقیق‌تر درباره میزان اثربخشی پروژه را فراهم کند.

در مجموع، اختصاص اعتبار حدود 720 میلیارد ریالی برای تکمیل قطعه سوم محور شاهرود–آزادشهر، گامی در مسیر توسعه زیرساخت‌های منطقه است؛ اما مسئله کلاته‌خیج با انعقاد قرارداد یا اجرای چند اقدام عمرانی به‌تنهایی پایان نمی‌یابد. تکمیل پروژه راه، تعیین تکلیف مطالبات مالی، تأمین اعتبار مسیر ورودی و بررسی امکان احداث تقاطع غیرهمسطح باید در قالب برنامه‌ای منسجم دنبال شود تا فاصله میان وعده‌های عمرانی و نیازهای واقعی مردم کاهش یابد.

انتهای پیام/363/