به گزارش گروه بین‌الملل خبرگزاری تسنیم، پس از اشغال فلسطین در سال 1948، با وجود آوارگی بخش اعظم فلسطینی‌ها از مناطق اشغالی، بخش کوچکی از فلسطینی‌ها در آنجا باقی ماندند، این جمعیت کم، با گذشت زمان به‌عنوان شهروندان رژیم صهیونیستی به‌رسمیت شناخته شدند. رژیم صهیونیستی این جمعیت را ـ که اکنون رشد قابل‌توجهی دارد ـ به‌عنوان شهروندان عرب معرفی می‌کند، اگرچه آنها از همان حقوق شهروندی که صهیونیست‌ها برخوردارند، برخوردار نبوده و نیستند، اما به‌عنوان شهروندان عرب اقلیت امکان داشتن نمایندۀ در پارلمان یا همان کنست رژیم صهیونیستی را دارند. این جمعیت فلسطینی در حال رشد ـ که به فلسطینی‌های 1948 یا اعراب 1948 مشهورند ـ در عرصۀ سیاسی رژیم صهیونیستی با 4 حزب حضور دارند.

احزاب فلسطینی 1948

فلسطینی‌های ساکن سرزمین‌های 1948، به‌عنوان شهروندان رسمی رژیم صهیونیستی، برای حضور در فضای سیاسی داخلی، بیش از 13 حزب و جریان سیاسی تأسیس کرده‌اند، از این تعداد، 4 حزب بزرگ فلسطینی در انتخابات حضور داشته و طی دوره‌های مختلف، نمایندگانی را در کنست رژیم صهیونیستی داشته‌اند.

1. جبهۀ دموکراتیک برای صلح و برابری (الجبهة الدیمقراطیة للسلام والمساواة)

این حزب ـ که به‌مخفف «حَدَش» نامیده می‌شود ـ در سال 1977 از ائتلاف حزب کمونیست اسرائیل (ماکی) و چندین گروه چپگرا و جنبش‌‌های عربی مستقل تأسیس شد. ریشه‌های ایدئولوژیک این حزب به حزب کمونیست فلسطین در دوران قیمومیت بریتانیا بازمی‌گردد. به‌خلاف برخی احزاب صرفاً عربی، حدش خود را یک حزب مشترک عربی ـ یهودی می ‌داند و همواره تلاش کرده است نمایندگان و اعضای فعال یهودی نیز داشته باشد. نفر اول این حزب «ایمن عوده» است، در زمان حاضر «اوفر کاسیو» ـ که زمانی نمایندۀ کنست رژیم صهیونیستی بود ـ به‌عنوان یک عضو یهودی، نفر دوم این حزب است.

حدش دارای گرایش‌های قوی سوسیالیستی و چپ اقتصادی است؛ از حقوق کارگران، رفاه اجتماعی و کاهش فاصله‌های طبقاتی حمایت می‌کند. حدش خواهان پایان اشغالگری اسرائیل، عقب‌نشینی به مرزهای 1967 و تشکیل یک دولت مستقل فلسطینی در کرانه باختری و نوار غزه به‌پایتختی قدس شرقی است. مبارزه با تبعیض علیه اقلیت عرب در رژیم صهیونیستی و دفاع از حقوق مدنی و لغو قوانین تبعیض‌‌آمیز (مانند قانون کشور ـ ملت) از محورهای اصلی فعالیت آن است.

2. جنبش عربی برای تغییر (الحرکة العربیة للتغییر)

این حزب به‌طور مخفف «تعال» نامیده می‌شود و به‌طور کامل با نام و شخصیت دکتر احمد طیبی، پزشک و سیاستمدار برجسته فلسطینی ساکن سرزمین‌های 1948، گره خورده است. او در سال 1996 این حزب را تأسیس کرد و از آن زمان تاکنون رهبری آن را به‌عهده دارد. احمد طیبی پیش از ورود به کنست، به‌عنوان مشاور یاسر عرفات، رهبر وقت سازمان آزادی‌بخش فلسطین در امور اسرائیل فعالیت می‌کرد.

تعال حزبی ملی‌گرا و دموکراتیک است، هدف اصلی آن مبارزه با تبعیض علیه اقلیت عرب در اسرائیل، بهبود شرایط اقتصادی ـ اجتماعی شهروندان عرب و دست‌یابی به برابری کامل حقوقی و مدنی است.

این حزب از تشکیل دولت مستقل فلسطینی در مرزهای 1967 به‌پایتختی قدس شرقی حمایت می‌کند و خواهان پایان اشغالگری اسرائیل و انحلال شهرک‌های یهودی‌نشین است. تعال تأکید زیادی بر حفظ و تقویت هویت عربی و فلسطینی شهروندان عرب اسرائیل دارد و با قوانینی مانند «قانون کشور ـ ملت یهود» به‌‌شدت مخالف است.

3. مجمع ملی دموکراتیک (التجمع الوطنی الدیمقراطی)

این حزب به حزب «بلد» مشهور است. این حزب در سال 1995 توسط عزمی بشاره، سیاستمدار، مفسر و فیلسوف برجسته فلسطینی و گروهی از روشنفکران فلسطینی بنیان گذاشته شد. عزمی بشاره بعدها به‌دلیل اتهام‌های امنیتی از جمله همکاری با حزب‌الله لبنان در جریان جنگ 2006 مجبور به ترک سرزمین‌های 1948 شد و اکنون در قطر به‌سر می‌برد.

از چهره‌های شاخص دیگر این حزب می‌توان به حنین زُعبی، نخستین زن نماینده فلسطینی که در رویداد کاروان کمک به غزه مأوی مرمره حضور داشت و سامی ابوشحاده اشاره کرد.

مهم‌ترین و جنجالی‌ترین شعار و نظریه سیاسی حزب بلد این است که اسرائیل نباید به‌عنوان یک «دولت یهودی» شناخته شود، بلکه باید به یک «دولت دموکراتیک برای تمام شهروندانش» (چه یهودی و چه عرب) تبدیل شود، این دیدگاه ستون فقرات مخالفت بلد با صهیونیسم است. بلد به‌خلاف برخی احزاب عربی که روی همزیستی مدنی داخل اسرائیل تمرکز دارند، روی هویت ملی فلسطینی شهروندان عرب اسرائیل تأکید بسیار زیادی دارد و خود را بخش جدایی‌ناپذیری از ملت فلسطین می‌داند.

این حزب از پایان کامل اشغالگری، حق بازگشت آوارگان فلسطینی و تشکیل دولت مستقل فلسطینی حمایت می‌کند، با این حال، به‌دلیل طرح ایده «دولت همه شهروندان»، در سیستم سیاسی اسرائیل غالباً متهم به تلاش برای تضعیف ماهیت یهودی دولت می‌شوند. بلد حزبی کاملاً سکولار است و خواستار عدم‌دخالت مذهب در سیاست است.

به‌دلیل مواضع تند ملی‌گرایانه و رد تعریف اسرائیل به‌عنوان یک «دولت یهودی و دموکراتیک»، حزب بلد و رهبران آن مکرراً هدف اقدامات سخت‌گیرانه از سوی کمیته مرکزی انتخابات اسرائیل و مقامات قضایی قرار گرفته‌اند. در دوره‌های مختلف، تلاش‌هایی برای غیرقانونی اعلام کردن و رد صلاحیت این حزب یا نامزدهای آن (مانند حنین زعبی و سامی ابوشحاده) به‌اتهام «حمایت از تروریسم» یا «اقدام علیه ماهیت یهودی دولت» صورت گرفته است که برخی از آن‌ها در دادگاه عالی اسرائیل رد یا تأیید شده‌اند. در دورۀ اخیر انتخابات کنست 2026 نیز، سامی ابوشحاده را مجبور به استعفا از حضور در انتخابات کردند.

4. فهرست متحد عربی (القائمة العربیة الموحدة)

این حزب ـ که به «رعم» مشهور است ـ یکی از تأثیرگذارترین و درعین‌حال متفاوت‌ترین احزاب عرب در اسرائیل است، این حزب شاخه سیاسی جنبش اسلامی جنوب سرزمین‌های اشغالی محسوب می‌‌شود.

به‌خلاف شاخه شمالی جنبش اسلامی سرزمین‌های 1948 ـ که کنست را تحریم کرده است،و  فعالیت آن حزب نیز توسط رژیم صهیونیستی ممنوع اعلام شده است ـ شاخه جنوبی و حزب رعم بر مشارکت در فرآیند دموکراتیک اسرائیل و فعالیت از داخل سیستم تأکید دارد.

رهبر سرشناس و کنونی این حزب منصور عباس است.

در حالی که احزاب عربی دیگر بر مسائل ملی فلسطینی و سیاست‌های کلان تمرکز می‌کنند، رعم اولویت اصلی خود را حل مشکلات روزمره شهروندان فلسطینی 1948، نظیر بودجه آموزش، بودجه شهرداری‌ها، مبارزه با جرم و جنایت در جامعه فلسطینیان 1948، و به‌رسمیت شناختن روستاهای بادیه‌نشین (بدوی) در صحرای نقب قرار داده است. رعم دارای گرایش‌های مذهبی و اجتماعی سنت‌گراست و در مسائلی مانند حقوق کارگران، خانواده و مسائل اجتماعی ـ فرهنگی مواضع محافظه‌کارانه اسلامی دارد.

حزب رعم در سال 2021 دست به یک اقدام ساختارشکنانه در تاریخ سیاست اسرائیل زده وارد ائتلاف کابینۀ رژیم صهیونیستی شد. تا قبل از سال 2021، هیچ حزب مستقل فلسطینی وارد دولت‌های ائتلافی رژیم صهیونیستی نشده بود، اما منصور عباس تصمیم گرفت از ائتلاف با سایر احزاب عربی جدا شود و برای اولین بار وارد «دولت تغییر» (به‌رهبری نفتالی بنت و یائیر لاپید) شود، با این اقدام، رعم توانست به‌ازای حمایت از دولت، بودجه‌های میلیاردی برای توسعه زیرساخت‌ها و خدمات در بخش‌‌های عرب‌نشین جذب کند.

رعم از تشکیل دولت مستقل فلسطینی حمایت می‌کند و مخالفت خود را با اشغالگری اعلام داشته است، اما رویکردش این است که پیگیری حقوق شهروندان فلسطینی داخل سرزمین‌های اشغالی نباید منوط به حل‌‌وفصل نهایی مناقشه صهیونیست‌ها با فلسطین شود، بلکه این دو مسیر را از هم تفکیک می‌کند.

چینش احزاب فلسطینی در انتخابات 2026

در انتخابات 2026، احزاب فلسطینی یک ائتلاف به‌نام «فهرست مشترک عربی» ایجاد کردند. این ائتلاف از سال 2015 به همین شکل در انتخابات رژیم صهیونیستی حضور یافته بود اما در چند سال اخیر دچار گسست شده بود، اما این بار دوباره احزاب «حدش»، «تعال» و «بلد» یک بار دیگر با فهرست مشترک عربی شرکت کردند.

این ائتلاف، موجب تجمیع آراء این احزاب شد، آنها در آخرین نظرسنجی‌های قبل از انتخابات 2026، تعداد 9 کرسی در اختیار داشتند.

در آن طرف، حزب «رعم» نیز حدود 5 کرسی را در اختیار گرفت که مجموع کرسی‌های فلسطینی‌ها را به 14 کرسی افزایش می‌دهد، حال، در وضعیتی که نه ائتلاف اپوزیسیون، نه ائتلاف کابینه امکان کسب 61 کرسی را ندارند، این احزاب فلسطینی هستند که تعیین‌کننده سرنوشت انتخابات رژیم صهیونیستی هستند،
هر یک از این دو جریان بخواهد ائتلاف ایجاد کند، چاره‌ای ندارد که سراغ احزاب فلسطینی بیاید. هرچه میزان مشارکت فلسطینی‌ها بالاتر رود، این قدرت در احزاب فلسطینی بیشتر خواهد شد، چرا که افزایش مشارکت، بر میزان کرسی‌های فلسطینی‌ها ـ که معمولاً مشارکت‌شان در انتخابات پایین است ـ اثر مثبت خواهد گذاشت.

انتهای پیام/+