به گزارش خبرگزاری تسنیم از شیراز، در شرایطی که مسکن سهم قابل‌توجهی از هزینه‌های معیشت خانوار‌ها را به خود اختصاص داده، طرح‌های مسکن حمایتی روستایی با هدف خانه‌دار کردن اقشار کم‌درآمد یا افرادی با دهک 1 تا 4، با پرسشی اساسی روبه‌رو هستند: آیا خانوار‌های دهک‌های یک تا چهار توان تأمین آورده اولیه، پرداخت اقساط و جبران هزینه‌های چندمیلیاردی ساخت مسکن را دارند؟

مشاور معاونت مسکن و ساختمان وزارت راه و شهرسازی با تأکید بر اینکه سامانه جامع طرح‌های حمایتی مسکن بسته نیست و ثبت‌نام در مناطق روستایی و 50 شهر میانی و کوچک آغاز شده است از تحویل بیش از 90 هزار واحد مسکن حمایتی شهری از ابتدای دولت چهاردهم خبر داد و گفت: تحویل 180 هزار واحد دیگر در سال جاری در برنامه است.

احسان مسعودی، مشاور معاونت مسکن و ساختمان وزارت راه و شهرسازی، در برنامه میز اقتصاد با موضوع سامانه جامع طرح‌های حمایت مسکن؛ از ثبت‌نام تا تحویل، ضمن تشریح آخرین وضعیت اجرای طرح‌های حمایتی مسکن، درباره عملکرد سامانه جامع طرح‌های حمایتی مسکن، روند تامین زمین، وضعیت تسهیلات بانکی و برنامه‌های پیش‌بینی‌شده برای تحویل واحد‌های مسکونی توضیح داد.

تحویل بیش از 90 هزار واحد مسکن حمایتی از ابتدای دولت چهاردهم

مسعودی با اشاره به آغاز طرح مسکن ملی در سال 1398 و ادامه آن در قالب نهضت ملی مسکن پس از تصویب قانون جهش تولید مسکن در شهریور 1400، گفت: سامانه جامع طرح‌های حمایتی مسکن با عنوان «تم» برای مدیریت فرایند‌هایی از جمله ثبت‌نام، بررسی شرایط متقاضیان، تخصیص زمین و پیگیری وضعیت پروژه‌ها و تسهیلات بانکی طراحی شده است.

مشاور معاونت مسکن و ساختممان افزود: در دولت چهاردهم، با تاکید وزیر راه و شهرسازی، داشبورد‌های مدیریتی سامانه توسعه یافته‌اند تا امکان مشاهده آمار و روند اجرای طرح‌ها فراهم شود. این برنامه‌ها شامل مسکن شهری، مسکن روستایی، نوسازی بافت‌های فرسوده، خودمالکی و پروژه‌های مشارکتی است.

در ابتدای دولت چهاردهم 21 هزار واحد مسکن حمایتی تحویل شده بود

وی با اشاره به آمار تحویل واحد توضیح داد: در ابتدای دولت چهاردهم، حدود 21 هزار واحد مسکن حمایتی شهری تحویل شده بود و از ابتدای این دولت تاکنون نیز بالغ بر 90 هزار واحد دیگر به متقاضیان تحویل شده است. همچنین برای سال 1405، تحویل 180 هزار واحد مسکن 99 ساله شهری پیش‌بینی شده است.

مسعودی با اشاره به اولویت‌بندی پروژه‌ها گفت: حدود 850 هزار واحد در اولویت پیگیری قرار دارند. متقاضیانی که آورده اولیه خود را پرداخت کرده‌اند، در زمره متقاضیان مؤثر طرح قرار دارند. همچنین، مددجویان تحت پوشش کمیته امداد امام خمینی (ره) و سازمان بهزیستی نیز با توجه به ضوابط حمایتی، شرایط متفاوتی در تأمین آورده اولیه دارند و در اولویت هستند.

آماده‌سازی زمین و تأمین خدمات زیربنایی

مسعودی با تأکید بر ضرورت تحویل واحد‌های سکونت‌پذیر و توجه به کرامت مردم در تحویل واحدها، گفت: تحویل مسکن نباید صرفاً به تحویل ساختمان محدود شود و دسترسی، آماده‌سازی زمین، معابر و خدمات مورد نیاز نیز باید مورد توجه قرار گیرد.

50 درصد هزینه‌های تامین خدمات زیربنایی برعهده صندوق ملی مسکن است

به گفته وی، در حال حاضر، 50 درصد هزینه‌های تأمین خدمات زیربنایی بر عهده صندوق ملی مسکن، وابسته به وزارت راه و شهرسازی، قرار گرفته است.

مسعودی با اشاره به احکام برنامه هفتم پیشرفت درباره تأمین زمین گفت: بخشی از اختیارات مرتبط با اجرای طرح‌های مسکن به استانداران واگذار شده است تا هماهنگی‌های لازم در سطح استان‌ها با سرعت بیشتری انجام شود. همچنین امکان تأمین خدمات و زیرساخت‌های مورد نیاز باید در شورا‌های مسکن استان‌ها بررسی شود.

به گفته وی، در دسته‌بندی‌های برنامه هفتم، ماده 49 ساخت یک میلیون واحد مسکونی را تفسیر کرد. بر همین اساس سالانه 300 هزار واحد مسکن شهری، سالانه 200 هزار واحد مسکن روستایی، سالانه 100 هزار واحد برای نوسازی بافت‌های فرسوده و سالانه 400 هزار واحد مسکونی به سایر روش‌های تأمین مسکن که شامل خودمالکی و شخصی است مورد توجه قرار گرفته‌اند.

 در برخی از این بخش‌ها، دولت از طریق پرداخت تسهیلات از ساخت مسکن حمایت می‌کند و همه واحد‌ها به‌صورت مستقیم توسط دولت ساخته نمی‌شوند.

مسعودی در پاسخ به انتقاد‌ها درباره بسته بودن سامانه جامع طرح‌های حمایتی مسکن گفت: سامانه تم بسته نیست و ثبت‌نام در بخش‌هایی از طرح‌های حمایتی در حال انجام است.

230 هزار واحد زمین روستایی در حال واگذاری است

وی با اشاره به برنامه مسکن روستایی افزود: ثبت‌نام مربوط به زمین و مسکن روستایی از شهریورماه آغاز شده و تأمین زمین برای حدود 230 هزار واحد روستایی در دستور کار قرار دارد.

به گفته وی، در شهریورماه اولویت با تعیین تکلیف افرادی بود که از قبل در طرح‌های ملی مسکن و طرح جوانی جمعیت ثبت‌نام کرده و در انتظار تعیین وضعیت بودند و از هفتم مهرماه نیز ثبت‌نام جدید در مناطق روستایی آغاز شده است.

مسعودی با اشاره به ثبت‌نام در شهر‌های کوچک و میانی گفت: در حال حاضر امکان ثبت‌نام در 50 شهر کوچک و میانی فراهم شده و برنامه این است که دامنه شهر‌های مشمول تا پایان آبان‌ماه دو تا سه برابر شود. همچنین تامین زمین در شهر‌های ساحلی و شهرک‌ها نیز در حال پیگیری است.

سامانه تم برای ثبت نام باز است 

وی همچنین تأکید کرد: سامانه تم، سامانه ثبت و مدیریت عملکرد طرح‌های حمایتی مسکن است و باید میان عملکرد این سامانه و برنامه‌ریزی کلان بخش مسکن تفاوت قائل شد. تهیه و اجرای طرح جامع مسکن نیز از موضوعات مهمی است که باید مطابق تکالیف قانونی دنبال شود.

بر اساس مشاهدات و پیگیری‌های خبرنگار تسنیم، متقاضیان دهک‌های درآمدی یک تا چهار می‌توانند با مراجعه با دفاتر پیشخوان برای ثبت‌نام در پروژه‌های مسکن روستایی فاز یک شهرستان شیراز در روستا‌های گیاه‌زار، کدنج، سیدصفری، سلطان‌آباد، شاپورجان و علی‌آباد قره‌باغ اقدام کنند؛ طرحی که طی دو ماه اخیر شروع شده است، اما بررسی ارقام این طرح، ضرورت ارزیابی دقیق توان مالی جامعه هدف را نشان می‌دهد.

در بخش ساخت واحد‌های 90 مترمربعی دوخوابه، آورده اولیه متقاضیان 500 میلیون تومان و هزینه تمام‌شده بیش از 3 میلیارد تومان اعلام شده است. همچنین دو فقره وام 500 میلیون تومانی برای هر واحد پیش‌بینی شده و مدت‌زمان ساخت 18 ماه است. آغاز عملیات اجرایی این بخش نیز برای 3 ماه آینده اعلام شده است.

در بخش واحد‌های 45 مترمربعی یک‌خوابه، آورده اولیه 200 میلیون تومان، هزینه تمام‌شده بیش از 2 میلیارد تومان و مدت‌زمان ساخت 18 ماه عنوان شده است. زمان پرداخت آورده اولیه این واحد‌ها نیز 2 تا 4 هفته آینده اعلام شده است. در هر دو بخش، مجموع تسهیلات پیش‌بینی‌شده به یک میلیارد تومان می‌رسد.

اما مسئله اصلی، فاصله میان هزینه نهایی و توان پرداخت متقاضیان است. با محاسبه هزینه‌ها بر اساس متراژ اعلام‌شده، قیمت هر مترمربع واحد 90 متری، با فرض هزینه بیش از 3 میلیارد تومان، بیش از 33 میلیون تومان و برای واحد 45 متری، با فرض هزینه بیش از 2 میلیارد تومان، بیش از 44 میلیون تومان خواهد بود. این ارقام، اهمیت امکان افزایش قیمت به دلیل افزایش هزینه‌ها را دوچندان می‌کند.

از سوی دیگر، شرایط بازپرداخت تسهیلات نیز نیازمند بررسی است. بر اساس اطلاعات ارائه‌شده، اقساط در دوره اولیه ماهانه 9 میلیون تومان و پس از یک سال و نیم ماهانه 4 میلیون تومان خواهد بود. با این حال، جزئیات کامل دوره بازپرداخت و شرایط قرارداد باید به‌صورت رسمی مشخص شود.

آیا خانواری که در دهک‌های یک تا چهار قرار دارد، می‌تواند در کنار هزینه‌های ضروری زندگی، چنین تعهد مالی سنگینی را بپذیرد؟ این پرسش زمانی جدی‌تر می‌شود که هنوز نحوه تأمین تمام هزینه‌های باقی‌مانده ساخت برای متقاضیان به‌روشنی مشخص نشده است. در نهایت نیز انتخاب متقاضیان از طریق قرعه‌کشی انجام خواهد شد.

همچنین رضایی‌کوچی، رئیس کمیسیون عمران مجلس و نماینده مردم جهرم در مجلس، با اشاره به اهمیت مسکن در هزینه‌های خانوار‌ها گفته است: حداقل 50 درصد هزینه‌های معیشت مردم به مسکن مربوط می‌شود و بخش عمده درآمد خانواده‌ها صرف تأمین مسکن می‌شود.

وی همچنین با اشاره به مشکلات مسکن در روستا‌های کشور اظهار کرده است: بسیاری از روستاییان در حدود 40 هزار روستای بالای 20 خانوار کشور، برای تأمین مسکن با مشکل مواجه هستند.

رضایی‌کوچی در بخش دیگری از اظهارات خود، حضور دلالان و واسطه‌ها را عاملی برای کاهش شفافیت در واگذاری زمین و تأمین اراضی مورد نیاز دانسته است.

در مجموع، توسعه مسکن روستایی می‌تواند به ماندگاری جمعیت و تقویت زندگی در روستا‌ها کمک کند؛ اما موفقیت این سیاست به تناسب تسهیلات و هزینه‌ها با توان اقتصادی جامعه هدف وابسته است.

خانه‌دار کردن اقشار کم‌درآمد زمانی محقق می‌شود که امکان ثبت‌نام، به امکان واقعی تأمین مالی و تکمیل مسکن تبدیل شود.

انتهای پیام/424