به گزارش گروه بین­‌الملل تسنیم، در قسمت سوم بررسی مواضع احزاب فعال در انتخابات پارلمانی اسرائیل در قبال ایران و محور مقاومت به رویکرد احزاب عربی حاضر در سرزمین‌های اشغالی در این رابطه اشاره خواهد شد.

در این دور از رقابت سیاسی چهار حزب عربی فعالیت خود را آغاز کردند: حزب رعم، خداش، تعال و بلد. با توجه تجربه موفق همکاری این احزاب در چارچوب «فهرست مشترک» در انتخابات­‌های قبلی این بار هم رهبران حاضر در این فهرست تصمیم گرفتند در  قالب یک لیست متحد وارد انتخابات شوند. اما حزب رعم به رهبری منصور عباس از قبول این امر خودداری کرد. براین اساس در حال حاضر سه حزب خداش-تعال و بلد در قالب ائتلاف «فهرست مشترک عربی» و حزب رعم در فهرست انتخاباتی قرار دارند.

1. فهرست مشترک عربی: خداش، تعال و بلد

این ائتلاف که در تابستان سال جاری شکل گرفت، در نتیجه ادغام سه حزب عربی با نگرش­‌های سیاسی متفاوت ایجاد شد.

1. ایران

به طور رسمی این ائتلاف در خصوص ایران موضعی که مؤید رویکرد هر سه حزب دخیل در آن باشد، اتخاذ نکرده است. اما در تابستان سال قبل و در زمان جنگ 12 روزه، جریان خداش-تعال با حملات اسرائیل به ایران مخالفت کرده بودند. در آن زمان ایمن عوده رهبر ائتلاف خداش-تعال طرح عدم اعتماد به کابینه نتانیاهو را به کنست ارائه داد که کارشناسان این اقدام را در چارچوب مخالفت با مدیریت جنگ از سوی کابینه نتانیاهو تفسیر کردند.

در همین حال در روزهای نخست جنگ دوم که در اسفند رخ داد، حزب خداش حملات اسرائیل و آمریکا به ایران را محکوم کرد و هشدار داد این حملات می‌تواند به جنگی گسترده در سطح منطقه و جهان منجر شود. در آن زمان عوفر کاسیف، نماینده خداش-تعال در کنست، این جنگ را «جنگ انتخابی» توصیف کرد و گفت این نبرد با منافع و امنیت ایران و اسرائیل ارتباطی ندارد.

2.کرانه باختری

«فهرست مشترک عربی» از تشکیل کشور مستقل فلسطینی در مرزهای پیش از جنگ ژوئن 1967 به پایتختی قدس شرقی حمایت می‌کند. این موضع در برنامه انتخاباتی آن به‌عنوان بخشی از راه‌حل پایان اشغالگری اسرائیل و تحقق استقلال سیاسی فلسطینی­‌ها مطرح شده است. این رویکرد در تقابل با برنامه آویگدور لیبرمن، رهبر حزب «اسرائیل خانه ما» برای انحلال تشکیلات خودگردان و واگذاری اداره مناطق A و B به اردن قرار دارد.[1] همچنین فهرست مشترک عربی با شهرک‌سازی رژیم صهیونیستی در کرانه باختری مخالف است و خواستار پایان اشغال و عقب‌نشینی اسرائیل از سرزمین‌های اشغالی به مرزهای پیش از جنگ 1967 است. در چارچوب این موضع، گسترش شهرک‌ها و اعمال حاکمیت اسرائیل بر کرانه باختری با هدف تشکیل کشور مستقل فلسطینی در این سرزمین‌ها ناسازگار با قوانین و موازین بین المللی تلقی می‌شود.

3. نوار غزه

این ائتلاف خواستار پایان جنگ غزه و جلوگیری از آغاز دوباره آن است. این موضع در برنامه انتخاباتی و بیانیه‌های سیاسی فهرست مطرح شده و با رویکرد احزابی که خلع سلاح حماس را شرط پایان جنگ می‌دانند تفاوت دارد. برهمین اساس فهرست مشترک عربی بر رفع محاصره و پایان کنترل نظامی اسرائیل بر این منطقه تأکید دارد.

از این رو در جریان جنگ غزه، نمایندگان خداش-تعال از جمله ایمن عوده، احمد طیبی و عوفر کاسیف بدون اشاره به شرط خلع سلاح حماس، بارها خواستار توقف جنگ شدند.

4. حزب الله لبنان

به طور کلی فهرست مشترک عربی با سیاست جنگ طلبانه کابینه نتانیاهو و ادامه اشغالگری رژیم صهیونیستی مخالفت است. در همین راستا حزب خداش در سپتامبر 2024 در بیانیه‌­ای، کابینه اسرائیل را مسئول آغاز «جنگ سوم لبنان» دانست و خواستار پایان فوری جنگ در غزه و لبنان شد. عوفر کاسیف، نماینده خداش در کنست نیز در واکنش به حملات وحشیانه ارتش رژیم صهیونیستی به لبنان با این استدلال که فشار نظامی بر حزب‌الله ساکنان شمال اسرائیل را به خانه‌هایشان بازمی‌گرداند مخالفت کرد و خواستار توافق فوری شد. همچنین احمد طیبی، رهبر حزب تعال همواره به حزب الله به عنوان مقاومتی مشروع در برابر اشغال نگاه می­‌کند و با جنگ اسرائیل علیه لبنان مخالف است.

5. اعراب ساکن اراضی اشغالی

ائتلاف «فهرست مشترک عربی» که در رقابت سنگینی با دیگر حزب عربی رعم قرار دارد، برنامه‌­های ویژه­‌ای برای جلب نظر عرب تباران 1948 ساکن در سرزمین‌های اشغالی ارائه کرده است. این حزب گسترش جرایم سازمان‌یافته و خشونت در جامعه عربی را یکی از بحران‌های اصلی می‌داند و مسئولیت کابینه اسرائیل را در گسترش این وضعیت و ناتوانی در تأمین امنیت شخصی برجسته می‌کند.

این ائتلاف در عین حال برنامه‌ای هم با هدف رفع این مشکل پیشنهاد کرده‌اند که بدین شرح هستند: تدوین برنامه جامع و الزام‌آور برای متلاشی‌کردن سازمان‌های فعال در جرائم سازمان یافته؛ جمع‌آوری سلاح‌های غیرقانونی و قطع منابع مالی گروه‌های مجرم؛ مقابله با اخاذی از کسب‌وکارها، پول‌شویی و فساد؛ حمایت از شاهدان، صاحبان کسب‌وکار، مقام‌های محلی و کارکنانی که از سوی گروه‌های تبهکار تهدید می‌شوند؛ تقویت واحدهای تحقیقاتی پلیس و ایجاد سازوکار تخصصی برای مقابله با جرایم سازمان‌یافته؛ افزایش فرصت‌های آموزشی و شغلی جوانان برای کاهش زمینه‌های جذب آنان در شبکه‌های مجرمانه.

نکته مهم این است که این ائتلاف مبارزه با جرم را صرفاً مسئله‌ای پلیسی نمی‌داند؛ بلکه از نظر آنها، تبعیض اقتصادی، مشکلات مسکن و زمین، دسترسی محدود به اعتبار بانکی و ضعف فرصت‌های شغلی نیز به گسترش جرم در جامعه عرب تباران کمک می‌کنند.

فهرست مشترک عربی همچنین خواستار برابری واقعی همه ساکنان سرزمین‌های اشغالی، فارغ از تعلق ملی و مذهبی است و در عین حال، تأکید دارد که شهروندان عرب فلسطینی باید به‌عنوان یک گروه ملی بومی و بخشی از مردم فلسطین شناخته شوند و حقوق جمعی، فرهنگی و ملی آن‌ها در کنار حقوق فردی‌شان به رسمیت شناخته شود.

این ائتلاف بر حمایت از زمین و خانه‌های شهروندان عرب، توسعه شهرها و روستاهایشان و اصلاح سیاست‌های برنامه‌ریزی و صدور مجوز ساخت تأکید دارد. این موضع به‌ویژه درباره روستاهای بدویِ به‌رسمیت‌شناخته‌نشده در نقب اهمیت دارد. فهرست مشترک عربی خواستار به‌رسمیت‌شناختن این روستاها، توقف سیاست‌های تخریب و فراهم‌شدن امکان توسعه و ارائه خدمات عمومی در آن‌هاست به ویژه در شرایطی است که بتسلائل اسموتریچ، وزیر دارایی درصدد توسعه شهرک­‌های صهیونیستی در این منطقه است.

با توجه به اهمیتی که این ائتلاف به شناسایی عرب­‌ها به عنوان یک گروه بومی می­‌دهد، مقامات این حزب خواستار تغییر قوانین تبعیض‌آمیز، حفاظت از زبان و فرهنگ عربی و اماکن مقدس اسلامی و ایجاد ساختار قانونی مبتنی بر حقوق برابر هستند.

2.حزب عربی رَعَم (القائمة العربیة متحد)

رهبری این حزب با منصور عباس است که در انتخابات سال 2022 توانست 4 کرسی کسب کند. در نظرسنجی­‌های روزهای اخیر رعم توانسته تعداد کرسی­‌های خود را به 6 برساند که یک رکورد محسوب می­‌شود. رعم به عنوان نخستین حزب عربی شناخته می­‌شود که قبول کرد در سال 2021 با نفتالی بنت همکاری کند و با پیوستن به ائتلاف تحت رهبری وی موجب تشکیل کابینه بنت شود هرچند که هیچ نماینده­ای از این حزب به عنوان وزیر انتخاب نشد. با توجه به چنین تجربه‌­ای، امروز نتانیاهو در راستای تخریب چهره رقیب اصلی­ خود، یعنی گادی آیزنکوت، مدعی می­‌شود که رهبر حزب یاشار برای رسیدن به 61 کرسی در نهایت با حزب رعم هم‌پیمان خواهد شد تا بدین شکل به پایگاه هواداران حزب یاشار خدشه وارد سازد.

1.حزب الله لبنان

حزب رعم موضع رسمی و علنی در مورد حزب الله ندارد اما هرگز هم این سازمان محکوم نکرده است و همین مسئله هم باعث شده تا احزاب جناح راست این حزب را حامی و مدافع حزب الله بدانند.. در همین رابطه منصور عباس ضمن رد تداوم جنگ اسرائیل و حزب الله، از توافق آتش‌بس با لبنان استقبال کرده است. چنین الگویی در رابطه با حماس نیز وجود دارد. چنانکه وقتی در مصاحبه‌­ای از منصور عباس پرسیده شد آیا حماس سازمان تروریستی است که باید نابود شود، از دادن پاسخ به این سوال امتناع کرد.

در خصوص جمهوری اسلامی ایران نیز این حزب تاکنون موضع مستقیمی مرتبط با ایران اتخاذ نکرده است. در واقع رعم بیشتر بر مسائل داخلی جامعه عرب تباران ساکن اراضی اشغالی (بودجه، برابری مدنی، مشارکت سیاسی) و فلسطینی‌­های کرانه باختری و نوار غزه تمرکز دارد.

2.کرانه باختری

رعم نیز به مانند دیگر احزاب عربی،  خواستار پایان اشغالگری اسرائیل است. در این رابطه منصور عباس در سخنرانی­‌ای در تابستان سال جاری خواستار به‌رسمیت‌شناختن کشور فلسطین از سوی اسرائیل و آمریکا شد. عباس در عین حال، در مواضع دوپهلو مدعی شد کشور فلسطینی نباید امنیت اسرائیل را به خطر بیندازد. این اظهارنظر در واقع به معنای پذیرش حاکمیت اسرائیل محسوب می­‌شود که شرط اصلی امکان ورود احزاب عربی به رقابتهای سیاسی در فلسطین اشغالی است.

با این حال رعم در چارچوب حمایت از راهکار دو دولتی، گسترش شهرک‌ها در کرانه باختری را مانعی جدی می‌داند. در مصاحبه‌ها و اظهارات انتخاباتی اخیر، منصور عباس صراحتاً گفته است یکی از اهدافشان در صورت مشارکت در کابینه جایگزین، توقف گسترش شهرک‌سازی و مقابله با خشونت شهرک‌نشینان است. این حزب شهرک‌سازی‌ها را بخشی از «اشغال» و مانعی بر سر راه سازش و تشکیل دولت مستقل فلسطینی می‌داند. در همین رابطه منصور عباس در ماه مه سال 2021 (در اوج مذاکرات تشکیل کابینه بنت-لپید) به‌صراحت اعلام کرد: «شهرک‌ها طبق حقوق بین‌الملل و هم از نظر اخلاقی و انسانی غیرقانونی هستند.»

2. نوار غزه

در جریان جنگ غزه، حزب رعم خواستار پایان جنگ و تبادل اسرای فلسطینی و اسرائیلی بود. منصور عباس درباره «روز پس از جنگ» از ایجاد ساختار حکمرانی و امنیتی جدید در غزه، جایگزینی حکومت فعلی با نیرویی بین‌المللی و آماده‌سازی نیروهای فلسطینی برای اداره بعدی منطقه حمایت می­کند. او این رویکرد را با طرح دونالد ترامپ برای آینده غزه همسو توصیف کرده است. با این حال این حزب و رهبر آن به رغم فشارها حاضر نشد حماس را محکوم کند.

3. اعراب اراضی اشغالی

این محور از اولویت‌های اصلی رعم است. این حزب خواستار مقابله با قتل و جرایم سازمان‌یافته در جامعه عرب تباران سرزمین های اشغالی، اختصاص منابع و بودجه بیشتر، توقف تخریب منازل و خانه‌های فلسسطینیان، به‌رسمیت‌شناختن روستاهای عربی در منطقه نقب و تقویت شوراهای محلی عربی است. همچنین رعم درصدد مقابله با تبعیض و نژادپرستی و افزایش مشارکت سیاسی شهروندان عرب شده است.

 

در خصوص خدمت نظامی در ارتش اسرائیل، این حزب با شکل کنونی خدمت اجباری برای عرب تباران مخالفت کرده و به‌جای آن، از یک طرح داوطلبانه و غیرنظامی با مدیریت خود جامعه عربی حمایت می‌کند؛ طرحی که به گفته حزب نباید برخورداری از حقوق و برابری را به انجام خدمت مشروط کند.

پانوشت:

[1]. https://elections2026.underwar.co.il/parties/hadash-taal.html

انتهای پیام/