به گزارش خبرنگار تسنیم، پنجمین همایش بین‌المللی «معرفت و رسالت حسینی» با عنوان «نهضت حسینی و رسالت نبوی» در دانشگاه المستنصریه شهر بغداد برگزار شد. این‌همایش به‌صورت یک‌سال در میان در ایران و عراق برگزار می‌شود و هرسال یک‌دانشگاه از دو کشور میزبان آن‌ می‌شود. امسال نیز بنا بود پنجمین دوره رویداد مذکور، اردیبهشت‌ماه در دانشگاه مستنصریه برگزار شود که به دلیل تجاوز آمریکا و اسرائیل و جنگ تحمیلی رمضان، به مهرماه موکول شود.

دانشگاه مستنصریه، یکی از دانشگاه‌های عراق است که دانشجویان شیعه و اهل سنت عراق را پذیرش می‌کند و میزبانی پنجمین دوره همایش «اربعین و رسالت نبوی» را عهده‌دار شد. در این همایش همچنین یک تن از استادان و پژوهشگران اعزامی از ایران، از اهل سنت بود که سخنرانی خود را با عنوان «اربعین و همبستگی اسلامی و سنت نبوی» ارائه کرد.

پس از برگزاری مراسم افتتاحیه، پنل‌های تخصصی این رویداد در 3 بخش برگزار و 29 مقاله برتر همایش توسط مولفانشان ارائه شدند.

پنل یا گروه تخصصی اول این‌همایش، «نهضت حسینی در پیوند با رسالت و امامت» بود که از 10 سخنرانی تشکیل شده بود که توسط پژوهشگران ایرانی و عراقی به زبان‌های فارسی و عربی ارائه شدند.

در این گروه، حجت‌الاسلام دکتر کریم خان‌محمدی دانشیار گروه فرهنگ و ارتباطات دانشگاه باقرالعلوم (ع) به ارائه مقاله خود درباره «بازشناسی عناصر ارتباطی نهضت حسینی و دلالت‌های ضمنی آن در بقای دیانت محمدی» پرداخت و گفت: ابن خلدون می‌گوید در کربلا نه یزید پیروز شد نه حسین! چون یزید عصبیت داشت ولی فضیلت نداشت و حسین فضیلت داشت ولی عصبیت نداشت. اما این‌ یک محاسبه عقلانی ابزاری است؛ در حالی‌که امام حسین (ع) می‌دانست به لحاظ ظاهری پیروز نمی‌شود و نمی‌تواند بر لشکر مقابل غلبه کند. اما هدفش احیای دین رسول خدا (ص) بود. در نتیجه می‌دانست اگر از نظر ظاهری شکست بخورد، از نظر فرهنگی پیروز می‌شود.

وی افزود: من با رویکرد نشانه شناسی، دلالت‌های کنش‌های امام حسین (ع) را از نهضت عاشورا استخراج کردم و نکته‌ام این است که امام حسین (ع) دنبال کار فرهنگی بود. او در عاشورا، فن‌های مختلفی را به کار گرفت؛ مثلا از سنین و گروه‌های مختلف زن و مرد در نهضتش بهره برد، یا مثلا از شعر به عنوان یک سلاح استفاده کرد. ایشان در کلام و جملات خود از نمادسازی استفاده کرده و تولید کلمات قصار هم یکی از رویکردهایش در نهضت عاشوراست.

در سخنرانی بعدی گروه تخصصی «نهضت حسینی در پیوند با رسالت و امامت» میناسادات حسینی استاد سطح چهار تفسیر تطبیقی، مدرس مرکز تخصصی حوزه علمیه فاطمه الزهرای اصفهان به بحث درباره «تبیین شبکه استعاری برکت و نقش آن در پیوند رسالت نبوی با اربعین حسینی» پرداخت.

موضوع بعدی این پنل، «طراوت و شادابی معنوی در اجتماع عظیم اربعین حسینی: سفری در درون و بیرون» بود که توسط سید عبدالمجید بحرینیان روان‌شناس بالینی و استاد دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی ارائه شد.

علی حسن نیا دانشیار گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه شاهد هم چهارمین سخنران این پنل بود که درباره «اربعین حسینی و استمرار رسالت نبوی در منظومه امامت؛ تحلیلی از زیارت اربعین و بازنمایی رابطه امام و امت» سخنرانی کرد.

«اربعین تمرینی برای تمدن مهدوی» عنوان سخنرانی پنجم این پنل بود که توسط سیده صدیقه سجادی راد دانشجوی دکترای آینده پژوهی دانشگاه امام صادق (ع) ارائه شد. حجت‌الاسلام سید مجتبی سجادی استاد دانشگاه هم ششمین سخنران این بخش از همایش نهضت حسینی در پیوند با رسالت نبوی بود که سخنرانی خود تحت عنوان «النهضه الحسینیه یوصفها حفاظا علی جوهر الرساله المحمدیه» را به زبان عربی ارائه کرد.

دیگر سخنران ایرانی این‌نشست که سخنرانی خود را مانند میناسادات حسینی و مجتبی سجادی به زبان عربی ارائه کرد، محمود کریمی استاد دانشگاه امام صادق (ع) بود که سخنرانی‌اش «احیاء القیم الانسانیه من بعثه خاتم الانبیاء الی قیام سیدالشهداء» عنوان داشت.

3 سخنران بعدی این‌نشست نیز از چهره‌های علمی عراق بودند.

دومین گروه تخصصی همایش اربعین حسینی و رسالت نبوی، دربرگیرنده سخنرانی‌هایی تحت موضوع «اربعین و هویت تمدنی و همبستگی امت اسلامی» بود که در مجموع 10 سخنرانی را در خود جا داده بود.

در این پنل رشید جعفرپور استاد علوم سیاسی دانشگاه امام صادق (ع) و عضو هیات علمی دانشگاه آزاد تهران مرکز، مریم چلمقانی مدرس، پژوهشگر و دانش آموخته سطح 4 حوزه علمیه، مریم رضایی استادیار گروه علوم تربیتی دانشکده تعلیم و تربیت اسلامی دانشگاه آزاد، سیداحسن حسینی استاد دانشگاه فرهنگیان سنندج و پژوهشگر، مریم غلامی استاد جامعه المذاهب الاسلامیه، مختار شیخ حسینی استادیار گروه علوم سیاسی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، الهه خانی آرانی استادیار گروه معارف دانشگاه قم، در کنار دو پژوهشگر دیگر از عراق و بورکینافاسو به سخنرانی پرداختند.

سخنرانی این‌مولفان ایرانی به ترتیب با عناوین «اربعین و تولید گفتمان تمدنی؛ تبیین ظرفیت‌هایی هویتی، اجتماعی و شبکه‌ای در مسیر تمدن‌سازی اسلامی»، «منزلت‌شناسی حدث الحسین بر بستر تمدنی اربعین»،‌ «تبیین سازوکارهای زیارت اربعین در تعمیق هویت جمعی مشترک امت اسلامی»، «اربعین و همبستگی اسلامی و سنت نبوی»، «آلیات التقارب و التماسک الاجتماعی فی الزیاره الاربعینیه: دراسه وصفیه تحلیلیه»، «دلالت‌های تمدنی اربعین در پرتو آرای تمدن پژوهان معاصر (مالک بن نبی، آیت‌الله آصفی و زکی المیلاد)» و «اربعین و گفتمان تمدنی؛ تبیین مولفه‌ها و ظرفیت‌های تمدن‌ساز فرهنگ حسینی» ارائه شدند.

در سومین گروه تخصصی همایش اربعین حسینی و رسالت نبوی هم سخنرانان به ارائه آثاری با محور«اربعین، عدالت، مقاومت و جهانی‌شدن» ‍پرداختند.

در این بخش 3 پژوهشگر عراقی در کنار 6 مولف ایرانی با نام‌های محمود انصاری دانشیار گروه جغرافیای طبیعی دانشگاه شهید بهشتی، رشید رکابیان دانشیار گروه علوم سیاسی دانشگاه آیت الله بروجردی قم، علی احمدی دکترای تاریخ اسلام، حمیدرضا خادمی دانشیار گروه فلسفه و کلاه پژوهشکده تحقیق و توسعه علوم انسانی (سمت) جبار شجاعی استاد دانشگاه امام صادق (ع) و عبدالله جلالی پژوهشگر حوزه رسانه و فضای مجازی سخنرانی کردند.

سخنرانان ایرانی این بخش از همایش مورد، به ترتیب با موضوعات زیر به سخنرانی پرداختند:

«هویت جمعی و دیپلماسی مردمی مبتنی بر شبکه فراملی قدرت نرم اربعین حسینی»، «گسترش و نفوذ جهانی اربعین: فرصت‌ها، قابلیت‌ها و ظرفیت‌ها»، «از امتناع نبوی – امتناع حسینی تا گفتمان اربعین: بازتولید دوگانه نفی بعیت و نفی ذلت در مقابله با استکبار در سیره نبوی و حسینی»، «اربعین و بازتولید هویت عهدی امت اسلامی»، «الاربعین و نموذج المقاومه الحضاری فی فکر الامام الشهید السید علی خامنه‌ای» و «رسانه و ارتباطات راهبردی در انتقال تصویر معتبر اربعین به جهان».

انتهای پیام/