سیره حضرت زهرا(س)؛ بهترین الگو برای بازگشت به کرامت انسانی

به گزارش خبرگزاری تسنیم، دکتر افتخارالسادات موسوی قافله‌باشی در گفت‌وگو با خبرنگار ما ضمن تسلیت ایام شهادت و سوگواری بی‌بی دوعالم حضرت صدیقه کبری(س) اظهار داشت: سیره و زندگانی نورانی حضرت فاطمه(س)، بیش و پیش از هر چیز، یک الگوی هویت‌بخش برای دختران و زنان جامعه ما در مسیر دست‌یابی به گوهر سعادتمندی دنیا و آخرت است، کما این که عمل به شاخصه‌هایی که ما از سیره و سبک زندگانی حضرت به عنوان الگو دریافت می کنیم، بهترین راه برای تحقق کرامت انسانی است.

وی افزود: واقعیت آن است که امروزه دغدغه بخش قابل توجهی از زنان و دختران جامعه‌ی ما، فراتر از بحث مصرف‌گرایی و یا علاقه‌مندی به تجملات دنیوی و مادی، آن است که فکر می کنند، ارزشمندی انسان با ظاهر زندگی، با فلان برند لباس، با فلان میزان تعداد دنبال‌کنندگان در فضای مجازی و یا با تأیید دیگران در فضای حقیقی و مجازی سنجیده می‌شود و حال آن که گوهر کرامت و حقیقت آدمی به عنوان عبد خدا در بندگی و زیست مؤمنانه در سایه‌ی عبودیت است.

وی همچنین گفت: بخواهیم یا نخواهیم ما امروز در عصر پرشتاب رسانه‌های اجتماعی زندگی می‌کنیم؛ زمانه‌ای که به اذعان کارشناسان، این گونه القا شده که هویت انسان بر پایه «تایید بیرونی» استوار است؛ یعنی فرد برای این حس کند هست، باید دیده شود، لایک شود و با برندهای خاص شناخته شود و  این یعنی هویت، گویا به‌سان امانتی است که از دیگران قرض و عاریت گرفته شده است.

پژوهشگر تاریخ و سیره اهل‌بیت(ع) ادامه داد: در چنین شرایطی، سیره حضرت زهرا (س) می‌تواند الگویی برای بازگشت به کرامت انسانی باشد، چه آن که در نگاه فاطمی، ارزش زن به ظاهر، ثروت، موقعیت اجتماعی یا تأیید دیگران محدود نمی‌شود، بلکه ایمان، علم، مسئولیت‌پذیری، خردمندی، کرامت و اثرگذاری اجتماعی از مؤلفه‌های مهم شخصیت آدمی در چنین مکتبی به شمار می‌رود.

وی همچنین ابراز داشت: در چنین بستری باید به دختران امروز بیاموزیم که برای ارزشمند بودن، لازم نیست خود را شبیه به الگوهایی کند که تجملاتی هستند یا این که شبیه به کلیشه‌های تبلیغاتی، خود را در فضای مجازی به شکل‌های مختلف به نمایش بگذارند تا بلکه تأییدکننده بیشتری پیدا کنند و یا این که دنبال‌کننده بیشتری داشته باشند و بخواهند از این طریق مورد تأیید دیگران واقع شوند.

موسوی قافله‌باشی خاطرنشان کرد: البته باید توجه داشت که منظور از ساده‌زیستی،محرومیت نیست و لذا بر همین اساس، ساده‌زیستیِ حضرت فاطمه زهرا (س) را نباید به معنای نفی رفاه، آثار آراستگی یا نفی پیشرفت زن معرفی کرد، بلکه ساده‌زیستی به معنای این است که ما نباید اسیر تجمل باشیم، این که ما نباید گرفتار مصرف‌زدگی بشویم و به دیگر سخن تأکید بر این مفهوم کلیدی در سبک زندگی متعالی است که می‌توان از امکانات خوب زندگی به شایستگی برخوردار بود اما هدف از زندگی را فراموش نکرد و دچار غفلت نشد.

وی همچنین گفت: در واقع آنچه ما از سیره و سبک زندگی حضرات معصومین(ع) خصوصاً حضرت زهرا(س) فرامی گیریم ، توجه به این نکته محوری است که نباید اجازه بدهیم که در گذران زندگی، امکانات، هویت و آرامش ما را تعریف کند. نکته بعدی هم این است که مقایسه در شبکه‌های مجازی، مشکلات زیادی را در ابعاد زندگی فردی و اجتماعی و خانوادگی به همراه آورده است چرا که فضای مجازی معمولاً تنها ویترین زندگی افراد را نمایش می‌دهد، نه تمام واقعیت زندگی آن‌ها را.

وی اضافه کرد: پیام سیره فاطمی برای دختر و زن امروز این است که ارزش تو به آنچه نمایش می‌دهی نیست، بلکه ارزش تو به آن چیزی است که در وجودت می‌سازی؛ به آن خصلت‌های زیبا و خوبی که در درون توست، به آن متانت و پاکی توست. عمل به سیره و سبک زندگی حضرت زهرا(س) باعث می‌شود که زن مسلمان به حقیقت پیشرفت دست یافته و زیبا زندگی کند و در جامعه بدرخشد، بی‌آنکه اسیر مسابقه‌ی تجمل و تأییدطلبی از سوی دیگران شود.

مدرس حوزه و دانشگاه افزود: این که عرض شد نباید بگذاریم امکانات دنیوی، هویت و آرامش ما را تعریف کند، منظور این است که مقایسه زندگی واقعی خودمان با تصاویر گزینش‌یافته‌ی دیگران می‌تواند ما را به اضطراب بیندازد و حتی احساس ناکافی بودن و در وهله بعد، احساس نارضایتی در ما ایجاد کند. آنچه مهم است این که بدانیم هیچ‌وقت ما نباید باطن زندگی خودمان و موقعیت‌های زندگی خودمان را با ظاهر زندگی دیگران مقایسه کنیم؛ اگر این کار را بکنیم، نه تنها دچار اشتباه شده‌ایم، بلکه از لحاظ روحی نیز به خودمان آسیب رسانده‌ایم و این گونه اضطراب، وجود و زندگی ما را فرا می گیرد که خودش تبعات نامطلوب دیگری به همراه دارد.

وی یادآور شد: از سوی دیگر، ما در آیات نورانی قرآن کریم داریم که اسراف‌کنندگان، برادران شیطان هستند و شیطان نیز در برابر خداوند ناسپاس بود. بنابراین، چنین آیاتی می‌تواند مبنایی برای نقد مصرف‌گرایی، اسراف و افراط باشد، بدون اینکه هرگونه بهره‌مندی از نعمت‌های زندگی را نکوهش کرده باشیم. بهره‌مندی از نعمت‌های زندگی برای همه مفید و جایز است و هیچ اشکالی ندارد، به شرط آن که خود زمینه ساز دچار شدن به آفت و آسیب اسراف در زندگی فردی، اجتماعی و خانوادگی نباشد.

موسوی قافله‌باشی همچنین تأکید کرد: بر این اساس، الگوی فاطمی یادآوری می‌کند که هویت انسان باید بر ارزش‌های درونی استوار باشد، نه بر میزان دیده شدن. در آموزه‌های دینی و معنوی ما مُدام بر مقوله سعادت دنیا و آخرت تأکید می‌شود که در این زمینه باید اشاره کنم؛ سعادت دنیا و آخرت دو مسیر جداگانه نیستند. اساساً نگاه دینی، زن را به انزوا و کناره‌گیری از زندگی اجتماعی دعوت نمی‌کند، بلکه نگاه دینی می‌خواهد که تحصیل، اشتغال، تشکیل خانواده، فعالیت فرهنگی و پیشرفت اجتماعی، در مسیری اخلاقی و معنادار قرار بگیرد.

وی بیان داشت: در سیره خانم حضرت زهرا(س)، هویت بیش از هر چیز دیگری بر پایه «محتوا» و «ارزش‌های درونی» بنا شده است. بر این اساس، وقتی زن یا دختر، ارزش خود را در میزان تقوا، دانش و اثرگذاری همچون نقش سیاسی و اجتماعی حضرت فاطمه(س) در دوران پس از ارتحال رسول‌الله(ص) جستجو ‌کند، طبعاً دیگر از چرخه «نمایش برای تایید» خارج شده و می‌تواند گام به گام در مسیر کرامت و عزت انسانی حرکت کند.

مدرس حوزه و دانشگاه همچنین بر لزوم ترویج فرهنگ حیا و عفت در جامعه به تأسی از کلام و سیره حضرت صدیقه کبری(س) تأکید کرد و گفت: ساختار درونی شخصیت زن و سپر دفاعی در فضای مجازی، مربوط می‌شود به حیای انسان، به‌خصوص حیای دختران و زنان. در این خصوص باید به این نکته توجه داشت که حیا در اخلاق اسلامی، صرفاً محدود به پوشش نیست، بلکه نوعی مراقبت آگاهانه از خود و حفظ حرمت انسان و تنظیم رابطه بین خواسته‌های فردی و مسئولیت اخلاقی است. البته این را هم باید متذکر شوم که حیا را نباید با انفعال، ترس، سرکوب شخصیت یا محروم کردن خانم‌ها از حضور اجتماعی یکی دانست، بلکه باید توجه داشت حیا، پیش از آن‌که یک رفتار بیرونی باشد، یک معیار درونی به شمار می‌رود و لذا از این منظر باید به تحلیل دقیق آن پرداخت.

انتهای پیام/