به گزارش خبرنگار اجتماعی خبرگزاری تسنیم، ائتلاف سنتی ایالات متحده آمریکا و کشورهای حاشیه خلیج فارس (شامل امارات متحده عربی، عربستان سعودی، قطر، بحرین و کویت) که دهه‌ها بر پایه مبادله انرژی در برابر تسلیحات متعارف و چتر امنیتی استوار بود، سالهاست که به‌سمت یک همگرایی عمیق فناورانه تغییر مسیر داده است،

این همگرایی جدید بر پایه استقرار زیرساخت‌های فیزیکی کلان، سیستم‌های فرماندهی و کنترل شبکه‌محور (C4ISR)، شبکه‌های پردازشی هوش مصنوعی (AI)، حسگرهای خودمختار و معماری‌های ارتباطی زیردریایی بنا شده است.

ایالات متحده با درک این موضوع که برتری در نبردهای آینده در سرعت پردازش داده‌ها، آگاهی از دامنه (Domain Awareness) و تصمیم‌گیری الگوریتمی نهفته است، در حال استقرار پیشرفته‌ترین دارایی‌های تکنولوژیک خود در کشورهای شریک است.

این انتقال تکنولوژی با هدف ایجاد یک سیستم «دفاع فدرال» و بازدارندگی چنددامنه‌ای در برابر قدرت‌های منطقه‌ای صورت می‌گیرد، با وجود این، این تمرکز بی‌سابقه بر دارایی‌های سایبری ـ فیزیکی، معادلات آسیب‌پذیری را نیز دگرگون ساخته است.

زیرساخت‌های متمرکز اطلاعاتی، شبکه‌های راداری ثابت و مراکز داده عظیم، در برابر تهدیدات نامتقارن، حملات ترکیبی و قابلیت‌های موشکی و پهپادی بازیگرانی نظیر جمهوری اسلامی ایران، به شدت شکننده و آسیب‌پذیر هستند.

زیرساخت‌های کلان پردازشی، ابررایانه‌ها و اکوسیستم هوش مصنوعی

شاید بارزترین وجه تمایز نسل جدید دارایی‌های مشترک آمریکا و کشورهای خلیج فارس، توسعه بی‌سابقه زیرساخت‌های پردازشی هوش مصنوعی و مراکز داده ابری باشد. این پروژه‌ها به‌شدت ملموس، فیزیکال و دارای ابعاد استراتژیک هستند، زیرا تأمین‌کننده قدرت پردازشی (Compute) برای تحلیل داده‌های نظامی، اقتصادی و امنیتی منطقه محسوب می‌شوند.

پیمان ژئواستراتژیک Pax Silica و چارچوب‌های کنترل صادرات

ایالات متحده به‌منظور حفظ هژمونی فناورانه خود و جلوگیری از نفوذ چین در زیرساخت‌های حیاتی خاورمیانه، ابتکار دیپلماتیک ـ تکنولوژیک جدیدی را تحت عنوان «Pax Silica» پایه‌گذاری کرده است.

این پیمان که قطر و امارات متحده عربی از جمله امضاکنندگان اصلی آن هستند، فراتر از یک تفاهم‌نامه تجاری است و به عنوان یک بلوک امنیتی ـ اقتصادی برای کنترل زنجیره تأمین نیمه‌هادی‌ها، مواد معدنی حیاتی و زیرساخت‌های هوش مصنوعی عمل می‌کند. پیوستن کشورهایی نظیر ایتالیا و فیلیپین به این پیمان نشان‌دهنده تلاش آمریکا برای ایجاد یک زنجیره تأمین جهانی و غیرقابل نفوذ است.

به‌عنوان پیامد مستقیم این پیمان، وزارت بازرگانی ایالات متحده (دفتر صنعت و امنیت ـ BIS) وضعیت کنترل صادرات به امارات متحده عربی را در چارچوب EAR (Export Administration Regulations) ارتقا داد.

این ارتقای وضعیت، مجوز صادرات پیشرفته‌ترین تراشه‌های هوش مصنوعی آمریکایی به امارات و متعاقباً عربستان سعودی را صادر کرد، مشروط بر آنکه این کشورها از طریق یک «توافق‌نامه تضمین بین‌دولتی» (Intergovernmental Assurance Agreement) امنیت این تجهیزات را در برابر جاسوسی صنعتی یا دسترسی کشورهای متخاصم تضمین کنند.

این چارچوب کنترلی، امکان دسترسی بلادرنگ (Real-time) و تأیید یکپارچگی صادرات را فراهم می‌آورد تا اطمینان حاصل شود پردازنده‌های پیشرفته در کاربردهای غیرمجاز مورد استفاده قرار نمی‌گیرند.

پروژه Condor Galaxy و شرکت G42 در امارات

نماد اصلی این انتقال فناوری در امارات، هلدینگ هوش مصنوعی «G42» مستقر در ابوظبی است. این شرکت با جذب سرمایه‌گذاری 1.5 میلیارد دلاری از سوی مایکروسافت، در حال تبدیل شدن به ستون فقرات دیجیتال خاورمیانه است. در کنار مایکروسافت، شرکت آمریکایی Cerebras Systems همکاری عظیمی را برای ساخت شبکه‌ای از ابررایانه‌های هوش مصنوعی به نام «Condor Galaxy» با G42 آغاز کرده است.

ابررایانه پایه در این شبکه (CG-1) دارای ویژگی‌های فیزیکی و پردازشی خیره‌کننده‌ای است. این سیستم از 64 سیستم CS-2 (و در نسل‌های بعدی CS-3) تشکیل شده که مجموعاً 54 میلیون هسته بهینه‌سازی‌شده برای هوش مصنوعی، 82 ترابایت حافظه و 72,704 هسته پردازشی AMD EPYC Gen 3 را در خود جای داده است.

توان پردازشی این ابررایانه 4 اگزافلاپس (exaFLOPS) است و هدف نهایی این پروژه، اتصال این سیستم‌ها در مقیاس جهانی برای دستیابی به توان پردازشی 36 اگزافلاپس است.

این زیرساخت فیزیکی عظیم، مدل‌های زبانی قدرتمندی نظیر Jais-30B و Med42 را آموزش داده است و به عنوان یک زیرساخت پردازشی دوگانه (نظامی ـ غیرنظامی) می‌تواند داده‌های حجیم اطلاعاتی را در کسری از ثانیه پردازش کند.

از چپ به راست: برد اسمیت، نایب‌رئیس و رئیس مایکروسافت؛ شیخ طحنون بن زاید آل‌نهیان، رئیس هیئت‌مدیره G42؛ پنگ شیائو، مدیرعامل گروه G42

توسعه دارایی‌های ابری در عربستان سعودی و سرمایه‌گذاری 10میلیارددلاری

همتراز با امارات، عربستان سعودی نیز در حال توسعه زیرساخت‌های عظیم فیزیکی است. شرکت مایکروسافت متعهد به سرمایه‌گذاری 10 میلیارد دلاری در کشورهای عربستان سعودی، امارات، قطر و کویت تا سال 2030 برای ساخت زیرساخت‌های ابری و سایبری شده است.

در عربستان، ابرپروژه «HUMAIN» با اتکا به پردازنده‌های گرافیکی انویدیا (Nvidia) و زیرساخت‌های ابری آمازون (AWS) در حال اجراست. قرار است در این پروژه بیش از 600 هزار واحد پردازش گرافیکی از جمله پیشرفته‌ترین سیستم‌های GB300 NVL72 نصب و راه‌اندازی شود.

این حجم از تراکم پردازشی، عربستان را به یکی از متراکم‌ترین پایگاه‌های داده هوش مصنوعی در جهان تبدیل می‌کند که مستقیماً در تحلیل داده‌های استراتژیک، شبیه‌سازی‌های نظامی و مدیریت شهرهای هوشمند کاربرد دارد.

مشخصات و ویژگی‌ها	پروژه ابررایانشی Condor Galaxy	اکوسیستم پردازشی HUMAIN
کشور میزبان و نهاد اصلی	امارات متحده عربی (G42)	عربستان سعودی (HUMAIN)
شرکای تکنولوژیک آمریکایی	Cerebras Systems, Microsoft	Nvidia, Amazon Web Services (AWS)
معماری سخت‌افزاری	تراشه‌های WSE-3 و پردازنده‌های AMD EPYC	خوشه‌های عظیم GPU مبتنی بر Nvidia GB300 و AWS Trainium
توانمندی پردازشی هدف	36 اگزافلاپس (از طریق شبکه‌سازی توزیع‌شده)	استقرار بیش از 600,000 پردازنده گرافیکی پیشرفته
کاربردهای استراتژیک	آموزش مدل‌های حاکمیتی (Jais)، پردازش اطلاعات دفاعی، بهینه‌سازی زنجیره تأمین	ایجاد زیرساخت هوش مصنوعی بومی، مدیریت داده‌های کلان، شبیه‌سازی دفاعی

نیروی ویژه سایبری ـ نظامی هوش مصنوعی (Task Force Talon Synapse)

ترکیب قدرت پردازشی با کاربردهای مستقیم نظامی، منجر به ایجاد «نیروی ویژه تالون سیناپس» (Task Force Talon Synapse) شده است. سنتکام و امارات متحده عربی با تأسیس این کارگروه که متشکل از حدود 20 پرسنل متخصص آمریکایی و اماراتی مستقر در ابوظبی است، نخستین نیروی ویژه دوجانبه در جهان را برای توسعه و استقرار الگوریتم‌های هوش مصنوعی نظامی ایجاد کرده‌اند.

وظیفه این نیروی ویژه، استفاده از توان پردازشی پروژه‌هایی نظیر G42 برای پشتیبانی اطلاعاتی، پایش امنیت منطقه‌ای و ادغام عامل‌های هوش مصنوعی (Agentic AI) در مراکز عملیات امنیت سایبری (SOC) است تا واکنش در برابر نفوذهای شبکه‌ای به صورت خودکار و در لحظه انجام پذیرد.

سیستم‌های خودمختار و آگاهی از دامنه (Domain Awareness)

در بعد فیزیکالِ متحرک، همکاری‌های نظامی آمریکا و خلیج فارس وارد عصر رباتیک و سیستم‌های بدون سرنشین دامنه‌گسترده شده است. این موضوع با هدف جبران کمبود شناورهای سرنشین‌دار و افزایش اشراف اطلاعاتی بر آبراه‌های حیاتی منطقه صورت می‌پذیرد.

نیروی ویژه 59 در بحرین (Task Force 59) و شناورهای خودران

مقر ناوگان پنجم نیروی دریایی آمریکا در بحرین، محل استقرار «نیروی ویژه 59» است که مأموریت آن ادغام سیستم‌های بدون سرنشین سطحی، زیرسطحی و هوایی با هوش مصنوعی است. این نیرو با بهره‌گیری از مفاهیم «اقیانوس دیجیتال» (Digital Ocean)، ناوگانی متشکل از ده‌ها شناور خودران را در خلیج فارس، دریای سرخ، خلیج عقبه و دریای عمان مستقر کرده است.

شناورهای سطحی بدون سرنشین (USV) که دارایی‌های ملموس این پروژه هستند شامل مدل‌های پیشرفته‌ای نظیر Saildrone Explorer، Devil Ray T-38، MANTAS T12 و Open Ocean Robotics Data Xplorer هستند. پهپادهای هوایی نظیر Aerovel Flexrotor نیز از روی شناورهای گارد ساحلی آمریکا (مانند USCGC Emlen Tunnell) به پرواز درمی‌آیند تا دید فراتر از افق (Over-the-horizon) را برای شبکه‌های ارتباطی فراهم کنند.

این پلتفرم‌ها صرفاً قایق‌های کنترل‌ازراه‌دور نیستند؛ بلکه سیستم‌های لبه‌ای (Edge computing) هستند که با حسگرهای اپتیکال، راداری و آکوستیک محیط را پایش کرده و داده‌ها را با استفاده از شبکه‌های توری (Mesh networks) و سیستم‌های نرم‌افزاری پیشرفته‌ای نظیر Arcas (توسعه‌یافته توسط شرکت BigBear.ai) تحلیل می‌کنند.

این نرم‌افزارها از بینایی ماشین و مدل‌های پیش‌بینی‌کننده برای تشخیص ناهنجاری‌ها (نظیر تغییر مسیر ناگهانی شناورهای ناشناس یا انتقال مخفیانه سلاح) استفاده کرده و ناوگان سرنشین‌دار را برای مداخله هدفمند هدایت می‌کنند. رزمایش‌های گسترده‌ای نظیر Digital Horizon و Phantom Scope که با حضور ده‌ها شرکت فناوری برگزار شده‌اند، اثبات کرده‌اند که این سیستم‌ها قابلیت ادغام بلادرنگ داده‌ها در یک محیط دریایی شلوغ را دارا هستند.

نیروهای ویژه 39 و 99 در عربستان و قطر

الگوی نیروی ویژه 59 به سایر حوزه‌ها نیز تسری یافته است. «نیروی ویژه 39» (Task Force 39) متعلق به نیروی زمینی ارتش آمریکا در عربستان سعودی بر توسعه سیستم‌های خودمختار زمینی و سامانه‌های ضدپهپاد تمرکز دارد.

مرکز آزمایش یکپارچه شن‌های سرخ (Red Sands Integrated Experimentation Center) در شمال عربستان سعودی، یک سایت فیزیکی مشترک است که در آن، نمونه‌های اولیه سیستم‌های جنگ الکترونیک و رهگیرهای پهپاد با استفاده از هوش مصنوعی آزمایش می‌شوند.

به طور مشابه، «نیروی ویژه 99» (Task Force 99) متعلق به نیروی هوایی در پایگاه هوایی العدید قطر مستقر است و بر بهینه‌سازی پهپادهای هوایی و تحلیل داده‌های استراتژیک با هوش مصنوعی تمرکز دارد.

نیروی ویژه (Task Force)	دامنه عملیاتی و محل استقرار اصلی	پلتفرم‌های کلیدی ملموس و تکنولوژی‌های هسته‌ای	اهداف عملیاتی
نیروی ویژه 59	دریایی (مستقر در بحرین)	شناورهای Saildrone Explorer, Devil Ray T-38، نرم‌افزار Arcas	ایجاد شبکه اقیانوس دیجیتال، کشف الگوهای ناهنجار رفتاری، پایش گلوگاه‌های دریایی
نیروی ویژه 39	زمینی (مستقر در عربستان سعودی)	سیستم‌های M-LIDS، سایت آزمایشگاهی Red Sands، وسایل نقلیه خودران لجستیک	توسعه روش‌های نوین مقابله با ریزپرنده‌ها (C-sUAS) و آزمایش یکپارچه دفاعی
نیروی ویژه 99	هوایی (مستقر در قطر ـ العدید)	پهپادهای شناسایی پیشرفته، الگوریتم‌های تشخیص اهداف پرنده	ارتقای تحلیل تصویر هوایی با AI، بهبود زمان واکنش در برابر تهدیدات هوایی

شریان‌های نامرئی؛ شبکه‌های زیردریایی و کابل‌های فیبر نوری

ارتباط بلادرنگ میان مراکز داده کاندور گلکسی، شناورهای نیروی ویژه 59 و مراکز فرماندهی سنتکام مستلزم پهنای باندی است که ماهواره‌ها به تنهایی قادر به تأمین آن نیستند.

کابل‌های زیردریایی و ایستگاه‌های فرود آن‌ها (Cable Landing Stations) دارایی‌های فیزیکی بسیار حساسی هستند که زیرساخت تکنولوژیک خلیج فارس را به شبکه جهانی متصل می‌کنند.

پروژه‌های کلان کابل‌کشی زیردریایی

انحصار سنتی عبور کابل‌ها از مصر و کانال سوئز همواره یک نقطه ضعف استراتژیک برای اینترنت جهانی محسوب می‌شد. برای رفع این مشکل، ابرپروژه‌های جدیدی با هدایت غول‌های فناوری آمریکایی و مشارکت کشورهای خلیج فارس طراحی شده‌اند:

• سیستم کابلی Blue-Raman: این پروژه به رهبری گوگل، یکی از پیچیده‌ترین معماری‌های کابل زیردریایی است که برای دور زدن مصر طراحی شده است. بخش Blue اروپا را به اسرائیل متصل می‌کند و سپس از طریق یک مسیر زمینی به اردن می‌رود. بخش Raman از اردن آغاز شده و با عبور از عربستان سعودی، جیبوتی و عمان به هند متصل می‌شود. این کابل با سرمایه‌گذاری مشترک اتحادیه اروپا و شرکت‌های خصوصی، کریدور داده استراتژیکی را میان اقیانوس اطلس و اقیانوس هند فراهم می‌سازد که مستقیماً از قلمرو عربستان عبور می‌کند.
• شبکه Gulf Bridge International (GBI): این سیستم کابلی دارای یک معماری حلقه خودترمیم (Self-healing core ring) در داخل خلیج فارس است که کشورهایی نظیر کویت، قطر، بحرین و امارات را به یکدیگر و سپس به هند و اروپا متصل می‌کند. ایستگاه‌های فرود این کابل در مکان‌های محافظت‌شده‌ای نظیر فجیره (امارات) و جده قرار دارند و امنیت بالایی را برای ارتباطات درون‌منطقه‌ای فراهم می‌آورند.
• کابل Saudi Vision و SEA-ME-WE: عربستان با راه‌اندازی کابل اختصاصی «Saudi Vision» توسط STC، ایستگاه‌های فرود پرظرفیتی را در سواحل دریای سرخ (مانند جده، ینبع و ضبا) ایجاد کرده است. همچنین کابل‌های کلاسیکی نظیر SEA-ME-WE 4 با طول 18,800 کیلومتر و سیستم‌های جدیدتری نظیر 2Africa و FALCON، با ایجاد افزونگی (Redundancy)، تضمین می‌کنند که داده‌های حیاتی نظامی و اقتصادی همواره جریان داشته باشند.

ایستگاه‌های فرود کابل (CLS) در این کشورها، نظیر ایستگاه‌های فجیره و جده، تأسیسات فیزیکی به شدت محافظت‌شده‌ای هستند که نقطه اتصال شبکه‌های زمینی به فیبرهای زیردریایی بوده و برای پایداری اقتصاد دیجیتال و سامانه‌های دفاعی حیاتی می‌باشند.

معماری یکپارچه پدافند هوایی و فضایی (IAMD) و فرماندهی شبکه

استراتژی نظامی آمریکا در خلیج فارس از مفهوم دفاع نقطه‌ای به مفهوم «پدافند هوایی و موشکی یکپارچه» (Integrated Air and Missile Defense - IAMD) تغییر یافته است. در این معماری، حسگرهای فیزیکی در کشورهای مختلف با یکدیگر پیوند خورده و تصویر واحدی از فضای نبرد ایجاد می‌کنند.

حسگرهای استراتژیک: رادارهای AN/TPY-2 و AN/FPS-132

دارایی‌های ملموس و کلیدی در این بخش، رادارهای پیشرفته و گران‌قیمت هستند:

1. رادارهای AN/TPY-2 (ساخت ریتون): این رادارهای باند ایکس (X-band)، «چشم» سیستم‌های دفاع ضدبالستیک تاد (THAAD) محسوب می‌شوند. این رادارهای عظیم که قابلیت تشخیص بی‌نظیری در تمایز کلاهک اصلی از قطعات فریب‌دهنده (Decoys) دارند، در قالب آتشبارهای مستقر در امارات متحده عربی و پایگاه‌های هوایی عربستان سعودی (مانند پایگاه شاهزاده سلطان) حضور دارند. با افزوده شدن تکنولوژی نیترید گالیوم (GaN)، توانایی این رادارها برای کشف تهدیدات پیچیده‌تر نظیر موشک‌های هایپرسونیک ارتقا یافته است.

2. رادار هشدار زودهنگام AN/FPS-132 (UEWR): این غول آرایه فازی حالت جامد (SSPARS) که در پایگاه هوایی العدید قطر نصب شده است، با ارزش تقریبی 1.1 میلیارد دلار، یکی از استراتژیک‌ترین دارایی‌های مشترک در منطقه است. این رادار با فعالیت در باند UHF توانایی کشف و رهگیری موشک‌های بالستیک را از فواصل فراتر از 5000 کیلومتر داراست و اولین حلقه از زنجیره هشدار زودهنگام به‌شمار می‌رود.

شبکه عصبی تاکتیکی: استاندارد Link 16 و سلول‌های هماهنگی

تمامی این رادارها، هواپیماهای آواکس (AWACS)، سایت‌های پاتریوت و جنگنده‌های نسل پنجم، از طریق بستر ارتباطی فوق‌امن «لینک 16» (Link 16) به یکدیگر متصل می‌شوند. لینک 16 با استفاده از معماری دسترسی چندگانه با تقسیم زمانی (TDMA) و پرش فرکانسی ضدجمینگ، امکان اشتراک‌گذاری داده‌های تاکتیکی، پایش مداوم موقعیت یگان‌های خودی (PPLI)، و هماهنگی شلیک سیستم‌های تسلیحاتی را در لحظه فراهم می‌کند.

برای نهادینه کردن این هماهنگی میان کشورهای شورای همکاری خلیج فارس، ایالات متحده اخیراً «سلول عملیات هماهنگی پدافند هوایی» (MEAD-CDOC) را در پایگاه العدید قطر افتتاح کرده است. این سلول که نتیجه مطالعات راهبردی هشدار زودهنگام در خلیج فارس است، اطلاعات لینک 16 و سیستم‌های راداری محلی را تلفیق کرده تا زمان واکنش به تهدیدات موشکی به حداقل برسد.

مرکز عملیات هوایی مشترک (CAOC) و پردیس نیروی فضایی (Space Campus)

مغز متفکر تمامی این عملیات‌ها، «مرکز عملیات هوایی مشترک» (CAOC) مستقر در پایگاه العدید قطر است. این مجموعه عظیم 60 میلیون دلاری، با دارا بودن 67 مایل کابل‌کشی فیبر نوری، کنترل و فرماندهی نیروی هوایی در پهنه‌ای متشکل از 21 کشور را بر عهده دارد.

 

مرکز مشترک عملیات هوایی (CAOC) در پایگاه هوایی «العدید» در قطر، فرماندهی و کنترل قدرت هوایی را در سراسر عراق، سوریه، افغانستان و 17 کشور دیگر به‌عهده دارد

تحول دیجیتال در این مرکز با ورود رویکردهای تحویل نرم‌افزار پیوسته (نظیر نرم‌افزار Rise8 و میراث برنامه‌های Kessel Run) سرعت گرفته است که به مهندسان اجازه می‌دهد آسیب‌پذیری‌های نرم‌افزاری شبکه‌های نظامی را در عرض چند دقیقه برطرف کرده و بهینه‌سازی کنند.

علاوه بر این، برای مقابله با خطرات فزاینده جنگ الکترونیک و پارازیت‌های ماهواره‌ای، «نیروی فضایی ایالات متحده» با ایجاد یک اسکادران اختصاصی و احداث «پردیس فضایی» (Space Campus) در العدید، حضور خود را در منطقه تثبیت کرده است.

این نیرو با بهره‌گیری از پایانه‌های فضایی سازمانی (Enterprise Space Terminal) در حال جایگزینی ارتباطات فرکانس رادیویی (RF) با سیستم‌های «ارتباطات لیزری اپتیکال» است.

ارتباطات لیزری به دلیل پهنای باند بسیار بالا و مقاومت در برابر رهگیری و جمینگ، به عنوان تنها راه‌حل برای انتقال حجم عظیم داده‌های تولید شده توسط حسگرهای مدرن (که فراتر از ظرفیت شبکه‌های RF است) در نظر گرفته می‌شوند.

ارزیابی جامع آسیب‌پذیری‌ها در برابر تهدیدات نامتقارن (سناریوی ایران)

تمرکز استثنایی بر فناوری‌های دیجیتال، هوش مصنوعی ابری و معماری‌های شبکه‌محور، به همان میزان که قدرت پردازشی و اِشراف اطلاعاتی ایالات متحده و متحدان خلیجی‌اش را افزایش داده، آن‌ها را در برابر استراتژی‌های جنگ نامتقارن، قابلیت‌های نقطه‌زنی موشکی و جنگ شبکه‌ای (Network-centric warfare) قدرت‌های رقیب، به ویژه جمهوری اسلامی ایران، به شدت آسیب‌پذیر کرده است. گزارش‌های تحلیلی از شبیه‌سازی‌ها و رخدادهای میدانی (نظیر آنچه در اسناد تحلیلی تحت عنوان «سناریو جنگ 2026» و درگیری‌های اخیر یاد شده)، ضعف‌های بنیادین این زیرساخت‌ها را در چندین محور استراتژیک برجسته می‌سازد.

1. آسیب‌پذیری مرگبار رادارها و خطر «کوری استراتژیک»

معماری پدافند موشکی آمریکا در خلیج فارس، علی‌رغم هزینه‌های چند میلیارد دلاری، دارای یک پاشنه‌آشیل واضح است: وابستگی مطلق به حسگرهای ثابت و متمرکز. سیستم‌هایی نظیر THAAD بدون رادار AN/TPY-2 کاملاً فلج بوده و قادر به درگیری با هیچ هدفی نیستند.

تحلیل‌ها نشان می‌دهد که رادارهای AN/TPY-2 (به دلیل تحرک پایین و نیاز به ژنراتورهای عظیم) و رادار غول‌پیکر و کاملاً ثابت AN/FPS-132 در قطر، اهدافی با اولویت بالا و بسیار آسیب‌پذیر برای موشک‌های بالستیک و انبوه پهپادهای انتحاری ایران هستند.

«تصویر ماهواره‌ای از شرکت پلنت لبز (Planet Labs) خسارت واردشده به رادار هشدار زودهنگام آرایه فازی AN/FPS-132 در پایگاه هوایی العدید قطر را در پی حملات ایرانی نشان می‌دهد. این سامانه 1.1 میلیارد دلاری توسط یک موشک بالستیک مورد اصابت قرار گرفت. (عکس: پلنت لبز)»

گزارش‌های مربوط به خسارات وارد شده به رادار FPS-132 در العدید و رادارهای TPY-2 در پایگاه‌های اردن، امارات و پایگاه هوایی شاهزاده سلطان در عربستان سعودی حین درگیری‌های اخیر، اثبات می‌کند که سیستم‌های «دفاع بی‌نقص و گران‌قیمت» (Exquisite Defense) در مواجهه با تاکتیک‌های اشباع‌سازی (Saturation attacks) با پهپادهای ارزان‌قیمت، دچار فروپاشی ساختاری می‌شوند.

جایگزینی یک رادار FPS-132 نیازمند 8 سال زمان و سرمایه‌گذاری 1.1 میلیارد دلاری است؛ بنابراین، انهدام آن توسط ایران به معنای کوری استراتژیک بلندمدت کل شبکه هشدار زودهنگام در منطقه خواهد بود.

2. شکنندگی گره‌های فرماندهی و اختلال شبکه‌ای (C2 Disruption)

مرکز عملیات هوایی (CAOC) در قطر و سیستم‌های مبتنی بر لینک 16 (Link 16)، علی‌رغم پیشرفت‌های نرم‌افزاری، بر پایه تمرکزگرایی ارتباطی بنا شده‌اند. حملات هماهنگ موشکی و سایبری به گره‌های ارتباطی ماهواره‌ای (SATCOM) می‌تواند زیرساخت ارتباطی یکپارچه خلیج فارس را از هم متلاشی کند.

در صورت مختل شدن لینک‌های ارتباطی از طریق جنگ الکترونیک یا تخریب فیزیکی آنتن‌ها، مفهوم «دفاع یکپارچه» فرو ریخته و هر آتشبار پاتریوت یا تاد مجبور به نبردی جزیره‌ای و مستقل می‌شود که این امر ضریب نفوذ موشک‌های مهاجم را به شدت افزایش می‌دهد.

به عنوان مثال، تقلیل نقش پایگاه کلیدی العدید از یک مرکز فرماندهی فعال به یک گره ارتباطی ضعیف در اثر حملات، شاهدی بر عدم تاب‌آوری سیستم‌های متمرکز فرماندهی در محیط‌های متخاصم است.

3. آسیب‌پذیری در عمق دریا؛ شبکه‌های فیبر نوری و پهپادهای دریایی

ناوگان خودمختار نیروی ویژه 59 و کابل‌های زیردریایی، اگرچه پوشش اطلاعاتی بی‌نظیری ایجاد کرده‌اند، اما در آبراه‌های تنگی نظیر خلیج فارس و دریای سرخ به شدت آسیب‌پذیرند.

نیروی دریایی سپاه پاسداران با اتکا به قایق‌های تندرو و پهپادها، توانایی مصادره و از کار انداختن شناورهای Saildrone که به شدت به ناوبری GPS وابسته‌اند، دارد.

سپاه همچنین سابقه هدف قرار دادن آشیانه‌های تعمیر و نگهداری این پهپادها در فرودگاه‌های بحرین را دارد که نشان‌دهنده شکنندگی پایگاه‌های لجستیکی این نیرو است.

حمله موشکی ایران به مقر اصلی ناوگان پنجم نیروی دریایی ایالات متحده در منامه بحرین در تاریخ 28 فوریه

یک فروند هواپیمای هشدار و کنترل هوابرد «بوئینگ E-3 سنتری» متعلق به ایالات متحده که پس از حمله ایران به پایگاه هوایی «شاهزاده سلطان» در عربستان سعودی، آسیب دیده است

از سوی دیگر، شریان‌های دیجیتال یعنی کابل‌های زیردریایی، به شدت در معرض خطر برش فیزیکی و خرابکاری در نقاط خفگی (Chokepoints) ژئوپلیتیک قرار دارند. 

از آنجا که انتقال داده‌های ابری هوش مصنوعی مستلزم فیبر نوری است، قطع شدن همزمان چند کابل حیاتی می‌تواند ارتباط پردازنده‌های قدرتمند مستقر در امارات و عربستان را با مراکز فرماندهی در غرب به طور کامل قطع کند.

4. تنگناهای منابع حیاتی: پاشنه‌آشیل برق، آب و خنک‌کننده‌ها

پنهان‌ترین اما کشنده‌ترین آسیب‌پذیری زیرساخت‌های نوین نظیر ابررایانه‌های Condor Galaxy و خوشه‌های HUMAIN، عطش سیری‌ناپذیر آن‌ها به انرژی الکتریکی مستمر و سیستم‌های خنک‌کاری است.

مراکز داده با مصرف چند صد مگاواتی (نظیر توسعه 200 مگاواتی تاسیسات هوش مصنوعی مایکروسافت در امارات)، نیازمند شبکه‌های انتقال برق (Grid) با پایداری صد در صدی هستند. در اقلیم به شدت گرم خاورمیانه، سرورهای متراکم با مصرف بالای 100 کیلووات، نیازمند فناوری خنک‌کاری مایع مستقیم (Direct-to-chip) یا غوطه‌وری (Liquid-immersion) هستند که این امر وابستگی شدید آن‌ها را به تأسیسات آب‌شیرین‌کن در سواحل خلیج فارس به دنبال دارد.

براساس چارچوب‌های ارزیابی چندمعیاره (MCDA)، تقاطع تنش آبی شدید و وابستگی به انرژی کربن‌محور، یک نقطه شکست سیستماتیک در کشورهای شورای همکاری خلیج فارس ایجاد کرده است.

در یک سناریوی درگیری احتمالی، ایران نیازی به حمله مستقیم سایبری یا بمباران سایت‌های مستحکم سرورهای مایکروسافت یا G42 ندارد. تنها کافیست تأسیسات آب‌شیرین‌کن ساحلی یا خطوط انتقال سوخت به نیروگاه‌های حرارتی هدف قرار گیرند.

در این حالت، یک مرکز داده اگزافلاپسی که در حال آموزش مدل‌های هوش مصنوعی نظامی است، به دلیل فقدان آب خنک‌کننده یا ناپایداری جریان برق، در عرض چند ساعت خاموش شده یا دچار ذوب‌شدگی (Meltdown) خواهد شد.

وابستگی متقابل این سه بخش (پایگاه‌های داده، نیروگاه‌ها و آب‌شیرین‌کن‌ها) باعث می‌شود که کل سرمایه‌گذاری‌های میلیارد دلاری تکنولوژیک آمریکا در منطقه با اختلال در منابع پایه، به سرعت فرو بپاشد.

توسعه دارایی‌های فناورانه مشترک میان ایالات متحده آمریکا و کشورهای حاشیه خلیج فارس، منجر به شکل‌گیری یک معماری نوین امنیتی ـ اقتصادی شده است که در آن، برتری الگوریتمی، محاسبات اگزافلاپسی و هوش مصنوعی ابری، نقش محوری‌تری نسبت به تسلیحات متعارف ایفا می‌کنند.

پروژه‌های مقیاس‌ملی نظیر ابررایانه‌های کاندور گلکسی در امارات، خوشه‌های عظیم پردازشی HUMAIN در عربستان سعودی، استقرار ناوگان‌های خودران دریایی توسط نیروی ویژه 59 و پیوند این سیستم‌ها از طریق شبکه‌های راداری پیشرفته و معماری لینک 16، نمایانگر عمیق‌ترین سطح ادغام تکنولوژیک در تاریخ این منطقه است.

با وجود این، تحلیل دقیق نشان می‌دهد که این قلعه تکنولوژیک بر روی خطوط گسل ژئوپلیتیک بنا شده است. تمرکزگرایی در گره‌های حیاتی ارتباطی (نظیر مرکز عملیات هوایی العدید)، وابستگی مطلق به حسگرهای ثابت (رادارهای TPY-2 و FPS-132)، آسیب‌پذیری زیرساخت‌های تامین برق و خنک‌کننده و شکنندگی کابل‌های زیردریایی در نقاط خفگی، همگی نقاط ضعف ساختاری (Single Points of Failure) ایجاد کرده‌اند.

انتهای پیام/