به گزارش خبرگزاری تسنیم از بیرجند، با پیش‌بینی احتمال افزایش بارندگی‌ها در پاییز امسال و احتمال وقوع بارش‌های رگباری و سیل‌آسا، مسئولان بخش کشاورزی خراسان جنوبی نسبت به ضرورت تسریع در برداشت محصول زرشک، مدیریت آبیاری مزارع زعفران و انجام اقدامات پیشگیرانه برای جلوگیری از خسارت‌های احتمالی سیلاب هشدار دادند.

شرایط اقلیمی خراسان جنوبی و اهمیت محصولات راهبردی همچون زرشک و زعفران در اقتصاد کشاورزی استان، ضرورت توجه به هشدارهای هواشناسی و برنامه‌ریزی به‌موقع کشاورزان را دوچندان کرده است. در این شرایط، تأخیر در برداشت محصولات آماده و بی‌توجهی به مدیریت آب در باغ‌ها و مزارع می‌تواند خطر آسیب‌های ناشی از بارندگی‌های شدید را افزایش دهد.

علی سرچاهی، معاون بهبود تولیدات گیاهی سازمان جهاد کشاورزی خراسان جنوبی، در گفت‌وگو با خبرنگار تسنیم در بیرجند، با اشاره به تحلیل‌های هواشناسی مبنی بر احتمال افزایش 5 تا 25 میلی‌متری بارندگی‌ها نسبت به حد نرمال در فصل پاییز، بر لزوم آمادگی کشاورزان برای مواجهه با شرایط جوی پیش‌رو تأکید کرد و  با اشاره به آغاز فصل برداشت زرشک در مناطق سردسیر استان اظهار داشت: در حال حاضر محصول زرشک در این مناطق آماده برداشت است و باغداران نباید برداشت محصول خود را به تأخیر بیندازند.

زرشک یکی از محصولات مهم کشاورزی خراسان جنوبی است و بخش قابل توجهی از درآمد باغداران برخی مناطق استان به تولید و عرضه این محصول وابسته است. ازاین‌رو، مدیریت زمان برداشت و توجه به شرایط جوی در فصل برداشت، اهمیت ویژه‌ای برای حفظ کیفیت محصول و کاهش احتمال خسارت دارد. 

با توجه به احتمال افزایش بارندگی‌ها در پاییز، باغداران باید با بررسی وضعیت باغ‌های خود و فراهم کردن مقدمات برداشت، از به تعویق افتادن این عملیات خودداری کنند. وقوع بارش‌های شدید و رگباری در زمان برداشت می‌تواند شرایط فعالیت در باغ‌ها را دشوار کند و ضرورت آمادگی قبلی را افزایش دهد. بر همین اساس، توصیه جهاد کشاورزی به باغداران مناطق سردسیر استان این است که با توجه به آماده بودن محصول، برداشت زرشک را در اولویت قرار دهند و برنامه‌ریزی خود را با در نظر گرفتن پیش‌بینی‌های هواشناسی انجام دهند.

احتمال آغاز بارندگی‌ها از دهم آبان‌ماه

سرچاهی در ادامه با اشاره به وضعیت مزارع زعفران و تفاوت احتمالی زمان وقوع بارندگی‌ها در پاییز امسال با سال گذشته گفت: سال گذشته بارندگی‌ها در آذرماه رخ داد، اما بر اساس تحلیل‌های هواشناسی، امسال احتمال وقوع بارندگی از دهم آبان‌ماه به بعد وجود دارد همچنین  این پیش‌بینی هنوز قطعی نیست و در صورت مشخص شدن وضعیت بارندگی‌ها، اطلاع‌رسانی لازم انجام خواهد شد.

با این حال، معاون بهبود تولیدات گیاهی سازمان جهاد کشاورزی خراسان جنوبی با توجه به دمای کنونی هوا، از کشاورزان خواست آبیاری مزارع زعفران را برای فراهم شدن شرایط مناسب ظهور گل‌ها به تأخیر نیندازند. مدیریت زمان آبیاری در مزارع زعفران از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است؛ چراکه تنظیم عملیات آبیاری باید با توجه به شرایط دمایی، وضعیت رطوبت خاک و نیاز گیاه انجام شود. در چنین شرایطی، کشاورزان باید ضمن توجه به توصیه‌های کارشناسی، وضعیت مزارع خود را به‌طور مستمر بررسی کنند و از به تعویق انداختن آبیاری مورد نیاز محصول خودداری کنند.

توصیه مسئولان جهاد کشاورزی این است که کشاورزان در کنار پیگیری اطلاعیه‌های رسمی هواشناسی، برنامه آبیاری مزارع زعفران را نیز متناسب با شرایط موجود تنظیم کنند تا زمینه ظهور مناسب گل‌ها فراهم شود.

تفاوت بارش رگباری با بارندگی تدریجی؛ خطر سیلاب جدی است

معاون بهبود تولیدات گیاهی سازمان جهاد کشاورزی خراسان جنوبی با اشاره به احتمال وقوع بارش‌های شدید و رگباری، بر ضرورت توجه کشاورزان به شدت و مدت بارندگی تأکید کرد و با بیان اینکه میان بارش 30 میلی‌متری طی 24 تا 48 ساعت و بارش همین میزان در مدت 30 دقیقه تفاوت زیادی وجود دارد، خاطرنشان کرد: شدت بارش در مدت‌زمان کوتاه می‌تواند احتمال ایجاد روان‌آب و وقوع سیلاب را افزایش دهد.

بارندگی‌های شدید و کوتاه‌مدت ممکن است فرصت کافی برای نفوذ آب به خاک فراهم نکنند و در نتیجه، بخش قابل توجهی از آب به‌صورت روان‌آب در سطح زمین حرکت کند. در چنین شرایطی، باغ‌ها، مزارع، مسیرهای انتقال آب و تأسیسات مرتبط با منابع آبی می‌توانند در معرض خطر قرار گیرند.

ازاین‌رو، صرف پیش‌بینی میزان بارندگی برای ارزیابی خطر کافی نیست و مدت‌زمان وقوع بارش و شدت آن نیز باید مورد توجه قرار گیرد. کشاورزان لازم است علاوه بر پیگیری میزان بارش پیش‌بینی‌شده، نسبت به هشدارهای مربوط به بارندگی‌های رگباری و احتمال جاری شدن سیلاب نیز حساس باشند.

توصیه‌های مهم برای پیشگیری از خسارت سیلاب در باغ‌ها

سرچاهی با تأکید بر ضرورت انجام اقدامات پیشگیرانه از سوی باغداران گفت: کشاورزان باید از ورود سیلاب به باغ‌ها جلوگیری کنند و بازدیدهای لازم را برای حفاظت از بندسارها و منابع آبی، به‌ویژه قنات‌ها، انجام دهند. بررسی مسیرهای عبور آب، شناسایی نقاط آسیب‌پذیر باغ‌ها و اطمینان از باز بودن مسیرهای هدایت روان‌آب از جمله اقداماتی است که می‌تواند در کاهش خسارت‌های احتمالی نقش داشته باشد.

باغداران همچنین باید وضعیت بندسارها و تأسیسات مرتبط با ذخیره و انتقال آب را بررسی کنند تا در صورت وقوع بارش‌های شدید، احتمال آسیب به این زیرساخت‌ها کاهش یابد. قنات‌ها نیز به‌عنوان یکی از منابع مهم تأمین آب در بخش‌هایی از خراسان جنوبی، نیازمند مراقبت و بازدید مستمر هستند. وقوع روان‌آب‌های شدید و سیلاب می‌تواند این منابع و تأسیسات وابسته به آن‌ها را در معرض آسیب قرار دهد؛ بنابراین، بررسی وضعیت مسیرهای آب و انجام اقدامات پیشگیرانه باید پیش از وقوع بارندگی‌های شدید مورد توجه قرار گیرد.

ماندگاری آب در باغ‌ها؛ تهدیدی برای ریشه درختان

معاون بهبود تولیدات گیاهی سازمان جهاد کشاورزی خراسان جنوبی، ورود آب به باغ‌ها و ماندگاری آب در آن‌ها را دو چالش اصلی هنگام وقوع بارندگی‌های شدید عنوان کرد و با اشاره به خطرات ناشی از ورود سیلاب به باغ‌ها افزود: ورود آب به باغ‌ها می‌تواند خسارت‌هایی به همراه داشته باشد، اما ماندگاری آب در باغ‌ها به‌مراتب خطرناک‌تر است؛ چراکه احتمال خفگی ریشه و خشکیدگی درختان وجود دارد.

ماندن طولانی‌مدت آب در اطراف ریشه درختان، شرایط تهویه خاک را مختل می‌کند و می‌تواند به ریشه‌ها آسیب برساند. در صورت تداوم این وضعیت، سلامت درختان به خطر می‌افتد و احتمال خشکیدگی آن‌ها افزایش پیدا می‌کند. به همین دلیل، مدیریت روان‌آب و فراهم کردن مسیر مناسب برای خروج آب اضافی از باغ‌ها اهمیت زیادی دارد. باغداران باید پیش از وقوع بارندگی‌های شدید، وضعیت خروجی‌های آب را بررسی کنند و در صورت نیاز، اقدامات لازم را برای جلوگیری از تجمع آب در نقاط مختلف باغ انجام دهند.

سرچاهی با تاکید این که کشاورزان باید راهکارهای خروج آب را به‌سرعت مدنظر قرار دهند تا آب در باغ‌ها باقی نماند و خطر آسیب به ریشه درختان کاهش یابد، ادامه داد: در این زمینه، توجه به وضعیت شیب زمین، مسیرهای طبیعی جریان آب و نقاطی که احتمال تجمع آب در آن‌ها وجود دارد، می‌تواند به مدیریت بهتر شرایط پس از بارندگی کمک کند.

مسیر رودخانه‌ها باید باز بماند

سرچاهی در بخش پایانی سخنان خود بر ضرورت بازگشایی مسیر رودخانه‌ها تأکید کرد و گفت: مسیر رودخانه‌ها باید حتماً بازگشایی شود و تحت هیچ شرایطی نباید جلوی مسیر جریان آب گرفته شود. مسدود شدن مسیر رودخانه‌ها و آبراهه‌ها می‌تواند جریان طبیعی آب را مختل کند و زمینه انحراف آب به مناطق مجاور، باغ‌ها و اراضی کشاورزی را فراهم سازد. ازاین‌رو، بررسی مسیرهای عبور آب و جلوگیری از ایجاد موانع در آن‌ها از جمله اقدامات مهم برای کاهش خطر سیلاب به شمار می‌رود.

در شرایطی که احتمال وقوع بارش‌های رگباری و سیل‌آسا مطرح شده است، آمادگی پیش از بارندگی و توجه به هشدارهای رسمی می‌تواند در کاهش خسارت‌های احتمالی مؤثر باشد.

ضرورت هماهنگی کشاورزان با هشدارهای هواشناسی

مجموعه توصیه‌های مطرح‌شده از سوی مسئولان بخش کشاورزی خراسان جنوبی نشان می‌دهد که مدیریت شرایط پاییزی تنها به زمان برداشت محصولات محدود نمی‌شود، بلکه مجموعه‌ای از اقدامات شامل تنظیم زمان آبیاری، بررسی وضعیت منابع آبی، حفاظت از قنات‌ها و بندسارها، جلوگیری از ورود سیلاب به باغ‌ها و فراهم کردن مسیر خروج آب را در بر می‌گیرد. در بخش زرشک، توصیه اصلی تسریع در برداشت محصول آماده در مناطق سردسیر است؛ درحالی‌که در مزارع زعفران، توجه به شرایط دمایی و به‌تعویق نینداختن آبیاری مورد نیاز گیاه اهمیت دارد.

از سوی دیگر، با توجه به احتمال افزایش بارندگی‌ها نسبت به حد نرمال و امکان وقوع بارش‌های شدید در بازه زمانی کوتاه، باغداران باید برای مدیریت روان‌آب و جلوگیری از ماندگاری آب در باغ‌ها آمادگی داشته باشند.

پیگیری اطلاعیه‌های رسمی هواشناسی و توصیه‌های کارشناسان جهاد کشاورزی، در کنار انجام اقدامات پیشگیرانه، می‌تواند به کشاورزان کمک کند تا با آمادگی بیشتری فصل پاییز را پشت سر بگذارند و خطر خسارت به محصولات و زیرساخت‌های کشاورزی را کاهش دهند.

انتهای پیام/254