به گزارش خبرگزاری تسنیم از شیراز، حجت‌الاسلام ابراهیم کلانتری تولیت آستان مقدس احمدی و محمدی(ع)، در یکصد و چهل و سومین نشست از سلسله مباحث «جهاد تبیین»، با تشریح راهبرد‌های مقابله با دشمن، بر ضرورت مقاومت، تقویت قدرت ملی و حفظ انسجام داخلی تأکید کرد و تفکر تسلیم‌طلبی را در تضاد با آرمان‌های انقلاب اسلامی دانست.

وی با تسلیت ایام سوگواری شهادت حضرت فاطمه زهرا (س)، جنگ تحمیلی سوم را نبردی ترکیبی و چندلایه توصیف کرد و گفت: با گذشت زمان، ابعاد پنهان این جنگ بیش از پیش آشکار می‌شود. در ابتدا، هدف اصلی را براندازی نظام سیاسی جمهوری اسلامی ایران عنوان می‌کردند؛ سپس ایران را به‌عنوان کشوری بزرگ و تأثیرگذار، تهدیدی جدی برای جهان غرب معرفی کردند و اکنون، به گفته کلانتری، موضوع تقابل تمدنی نیز به لایه‌های این رویارویی افزوده شده است.

تولیت آستان مقدس احمدی و محمدی (ع) با اشاره به اظهارات منتسب به مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، درباره جنگ تمدن‌ها و ضرورت همراهی کشور‌های اروپایی در برابر ایران، این مواضع را نشانه‌ای از نگرانی و ناتوانی دشمن دانست.

وی اظهار کرد: درخواست آمریکا برای همراهی اروپا پس از ماه‌ها جنگ ترکیبی، نشان می‌دهد که دشمن به‌تنهایی نتوانسته به اهداف خود دست یابد. از این منظر، تلاش برای ایجاد ائتلاف علیه ایران را می‌توان اعترافی غیرمستقیم به قدرت و ظرفیت تمدنی این کشور دانست؛ قدرتی که به باور آنان، بار دیگر در حال نمایان شدن است.

دو رویکرد متفاوت در مواجهه با جنگ

کلانتری با اشاره به وجود دو دیدگاه متفاوت در داخل کشور درباره نحوه مواجهه با جنگ رمضان، گفت: یک رویکرد بر ضرورت رسیدن به تفاهم با آمریکا به هر قیمت تأکید دارد. به اعتقاد وی، مواضع برخی چهره‌های سیاسی نزدیک به جریان غرب‌گرا، از جمله محمدجواد ظریف و غلامحسین کرباسچی، در این چارچوب قابل بررسی است.

وی افزود: مبنای این رویکرد آن است که آمریکا از نظر نظامی، اقتصادی و رسانه‌ای قدرت برتر محسوب می‌شود و ایران توان مقابله مؤثر با آن را ندارد؛ بنابراین، باید برای جلوگیری از پیامد‌های جنگ، خواسته‌های طرف مقابل را پذیرفت. با این حال، کلانتری معتقد است که چنین برداشتی از تفاهم، در عمل به تسلیم در برابر دشمن منتهی خواهد شد.

این تحلیلگر مسائل سیاسی با استناد به آیه 120 سوره بقره، بر ضرورت حفظ استقلال دینی و سیاسی تأکید کرد و گفت: قرآن کریم تصریح می‌کند که پیروان ادیان دیگر تا زمانی که مسلمانان از آیین خود پیروی می‌کنند، از آنان رضایت کامل نخواهند داشت.

وی با نقل این بخش از آیه شریفه «وَلَنْ تَرْضَىٰ عَنْکَ الْیَهُودُ وَلَا النَّصَارَىٰ حَتَّىٰ تَتَّبِعَ مِلَّتَهُمْ» اظهار کرد: از نگاه وی، این آیه بر ضرورت هوشیاری در برابر فشار‌های خارجی و حفظ استقلال اعتقادی و سیاسی تأکید دارد.

کلانتری در ادامه، پیشنهاد‌هایی را که به گفته او متضمن پذیرش امتیاز‌های گسترده به طرف مقابل است، مورد انتقاد قرار داد و اظهار داشت: پذیرش توافقی که به واگذاری بخش‌هایی از کشور، تضعیف استقلال ملی یا تسلط بیگانگان بر منابع ایران منجر شود، با آرمان‌های انقلاب اسلامی سازگار نیست.

وی با اشاره به تجربه برخی کشور‌های منطقه، از جمله عراق، گفت: نگرانی اصلی آن است که توافق‌های یک‌طرفه، به‌جای تضمین امنیت و پیشرفت، زمینه مداخله خارجی و بهره‌برداری از منابع ملی را فراهم کنند.

انتقاد از توجیه تسلیم به نام حفظ دستاورد‌ها

تولیت آستان مقدس احمدی و محمدی(ع) با انتقاد از استدلال‌هایی که پذیرش خواسته‌های دشمن را راهی برای حفظ زیرساخت‌ها و دستاورد‌های کشور معرفی می‌کنند، گفت: برخی معتقدند، چون کشور در دهه‌های گذشته پیشرفت‌های قابل توجهی داشته و زیرساخت‌های متعددی ایجاد کرده است، باید برای جلوگیری از تخریب این دستاورد‌ها با آمریکا به تفاهم رسید.

وی افزود: به اعتقاد من، چنین استدلالی تمام پیامد‌های احتمالی تسلیم را در نظر نمی‌گیرد؛ زیرا مسئله تنها حفظ زیرساخت‌ها نیست، بلکه باید مشخص شود که پس از توافق، چه تضمینی برای حفظ استقلال کشور، منابع ملی و اختیار تصمیم‌گیری وجود خواهد داشت.

کلانتری با اشاره به تجربه معمر قذافی، رهبر پیشین لیبی، اظهار کرد: سرنوشت این کشور نمونه‌ای از مخاطرات اعتماد به قدرت‌های خارجی است. به گفته وی، با وجود تغییر سیاست‌های لیبی و همکاری‌های آن با غرب، این کشور در نهایت با مداخله نظامی، سقوط حکومت و سال‌ها بی‌ثباتی مواجه شد.

وی همچنین با اشاره به وضعیت کشور‌های سوریه، عراق و افغانستان، تأکید کرد که بررسی تجربه این کشور‌ها باید بخشی از ارزیابی راهبرد‌های سیاست خارجی باشد.

این استاد دانشگاه در ادامه، با انتقاد از رویکرد تسلیم‌طلبانه، آن را مغایر با منافع ملی دانست و گفت: لازم است دیدگاه‌هایی که به‌جای تقویت توان داخلی، بر پذیرش خواسته‌های طرف مقابل تأکید می‌کنند، با دقت و از منظر پیامد‌های بلندمدت بررسی شوند.

تجربه تاریخی مدرس و مفهوم جام زهر

کلانتری برای تبیین ضرورت مقاومت، به موضع شهید آیت‌الله سیدحسن مدرس در برابر اولتیماتوم روسیه اشاره کرد و گفت: زمانی که دولت ایران برای پذیرش خواسته‌های روسیه تحت فشار قرار گرفت، مدرس در مجلس شورای ملی با این رویکرد مخالفت کرد.

وی با نقل این جمله از شهید مدرس که «آقایان، اگر بناست ما از بین برویم، چرا با دست خودمان از بین برویم؟» اظهار داشت: این موضع تاریخی نشان می‌دهد که در شرایط فشار خارجی نیز می‌توان با تکیه بر استقلال و اراده ملی، در برابر خواسته‌های تحمیلی ایستادگی کرد.

تولیت آستان مقدس احمدی و محمدی(ع) همچنین به کاربرد مفهوم «جام زهر» در مباحث سیاسی اشاره کرد و گفت: پذیرش قطعنامه 598 از سوی امام خمینی (ره) در سال پایانی جنگ تحمیلی، به معنای تسلیم کامل کشور نبود، بلکه تصمیمی برای پذیرش یک قطعنامه بین‌المللی با وجود برآورده نشدن تمام خواسته‌های ایران بود.

وی افزود: در آن مقطع، یکی از مطالبات مهم ایران، معرفی رسمی متجاوز بود که در قطعنامه به شکل مطلوب مورد نظر ایران تأمین نشده بود؛ با این حال، سایر بخش‌های قطعنامه امکان پذیرش آن را فراهم می‌کرد. از این رو، به اعتقاد کلانتری، پذیرش قطعنامه را باید در چارچوب مصلحت نظام و شرایط آن زمان تحلیل کرد، نه به‌عنوان الگویی برای تسلیم بی‌قیدوشرط در برابر دشمن.

وی تصریح کرد: شرایط کنونی، از دیدگاه او، با وضعیت زمان پذیرش قطعنامه تفاوت اساسی دارد؛ زیرا آنچه امروز از سوی دشمن مطرح می‌شود، به ادعای وی، فراتر از اختلاف بر سر مفاد یک توافق بوده و با تهدید موجودیت و استقلال ایران ارتباط دارد.

نامه نمایندگان مجلس ششم و بحث تسلیم

کلانتری در بخش دیگری از سخنان خود به نامه 127 نفر از نمایندگان مجلس ششم در 31 اردیبهشت 1381 اشاره کرد و گفت: پس از حمله آمریکا به افغانستان، گروهی از نمایندگان با ترسیم تصویری نگران‌کننده از وضعیت کشور، خواستار اتخاذ تصمیمی فوری از سوی رهبر انقلاب شدند و از تعبیر «نوشیدن جام زهر» استفاده کردند.

به گفته وی، مبنای این موضع آن بود که احتمال حمله آمریکا به ایران وجود دارد و کشور توان مقابله با چنین حمله‌ای را نخواهد داشت؛ بنابراین، باید برای جلوگیری از جنگ، خواسته‌های طرف مقابل پذیرفته شود.

کلانتری این رویکرد را نمونه‌ای از غلبه نگرانی بر محاسبات راهبردی دانست و تأکید کرد: در مواجهه با تهدید‌های خارجی، تصمیم‌گیری باید بر اساس ارزیابی دقیق توان ملی، ظرفیت بازدارندگی و پیامد‌های هر گزینه صورت گیرد.

مقاومت؛ راهبردی در امتداد آرمان‌های انقلاب

تولیت آستان مقدس احمدی و محمدی (ع) در ادامه، مقاومت را نقطه مقابل تفکر تسلیم‌طلبی دانست و گفت: مقاومت، همان رویکردی است که به اعتقاد وی، با توصیه‌های قرآن کریم و آرمان‌های انقلاب اسلامی همخوانی دارد.

وی اظهار کرد: انقلاب اسلامی با هدف رهایی کشور از سلطه بیگانگان شکل گرفت و ملت ایران برای حفظ استقلال و آرمان‌های خود هزینه‌های فراوانی پرداخت کرده است. از این رو، بازگشت به شرایط پیش از انقلاب و پذیرش سلطه خارجی، با فلسفه شکل‌گیری انقلاب و دستاورد‌های آن سازگار نیست.

کلانتری با تأکید بر ضرورت ترویج فرهنگ مقاومت در جامعه افزود: در شرایط جنگی، باید به‌جای تضعیف روحیه عمومی، بر افزایش توان کشور و تقویت ظرفیت‌های داخلی تمرکز کرد.

پنج راهکار برای مقابله با دشمن

این استاد دانشگاه در ادامه، پنج محور اصلی را برای تقویت توان مقابله با دشمن مطرح کرد و نخستین راهکار را افزایش قدرت کشور در حوزه‌های مختلف دانست و گفت: افزایش قدرت کشور در حوزه‌های اقتصادی، فرهنگی، رسانه‌ای و شناختی، مسئولیتی عمومی است و همه بخش‌های جامعه باید در این مسیر نقش‌آفرینی کنند.

وی با استناد به آیه 60 سوره انفال، «وَأَعِدُّوا لَهُمْ مَا اسْتَطَعْتُمْ مِنْ قُوَّةٍ»، اظهار کرد: بر اساس این آموزه قرآنی، جامعه باید متناسب با توان و امکانات خود، ظرفیت‌های لازم را برای دفاع و ایجاد بازدارندگی تقویت کند.

اعمال فشار بر منافع اقتصادی قدرت‌های متخاصم

وی دومین راهکار را وارد کردن فشار مستمر بر منافع مادی قدرت‌های متخاصم عنوان کرد و گفت: از نگاه او، اقتصاد و سرمایه از مهم‌ترین مؤلفه‌های قدرت در نظام‌های لیبرالیستی هستند و باید در محاسبات راهبردی مورد توجه قرار گیرند.

کلانتری در همین زمینه، به سخنان امام خمینی (ره) اشاره کرد که فرموده‌اند: من به تمام دنیا با قاطعیت اعلام می‌کنم که اگر جهانخواران بخواهند در مقابلِ دین ما بایستند، ما در مقابل همه دنیای آنان خواهیم ایستاد و تا نابودی تمام آنان از پای نخواهیم نشست.

وی افزود: بر همین اساس، باید نقاط آسیب‌پذیر طرف مقابل را شناخت و از ظرفیت‌های موجود برای افزایش هزینه اقدامات خصمانه استفاده کرد.

کلانتری همچنین به انتقاد‌های اخیر امانوئل مکرون، رئیس‌جمهور فرانسه، از مواضع دونالد ترامپ و بنیامین نتانیاهو اشاره کرد و گفت: به باور وی، این اظهارات نشان می‌دهد که پیامد‌های جنگ علیه ایران می‌تواند فراتر از منطقه گسترش یابد و بر شرایط داخلی کشور‌های اروپایی نیز تأثیر بگذارد.

برخورد قاطع با تهدید‌های نظامی

تولیت آستان مقدس احمدی و محمدی (ع)، سومین راهکار را آمادگی برای دفاع قاطع در صورت لزوم دانست و اظهار کرد: اگر دشمن بار دیگر دچار محاسبات اشتباه شود و اقدام نظامی انجام دهد، باید با تمام ظرفیت‌های دفاعی کشور با آن مقابله کرد؛ تجربه‌های گذشته ضرورت برخورداری از آمادگی دفاعی و توان بازدارندگی مؤثر را نشان می‌دهد.

 تقویت وحدت و انسجام ملی

کلانتری، چهارمین راهکار را حفظ و تقویت وحدت ملی عنوان کرد و گفت: در شرایط حساس کشور، پرداختن به اختلافات شخصی و حاشیه‌های کم‌اهمیت می‌تواند انرژی جامعه را از مسائل اصلی منحرف کند.

وی افزود: اختلاف‌نظر‌های داخلی نباید به عاملی برای تضعیف انسجام اجتماعی تبدیل شوند. وحدت ملی همواره یکی از عوامل مهم عبور کشور از بحران‌ها بوده و تقویت آن باید در اولویت قرار گیرد.

مقابله با عوامل تضعیف‌کننده امنیت و انسجام کشور

رئیس انجمن انقلاب اسلامی، پنجمین محور را مقابله با آنچه «ستون پنجم دشمن» خواند، عنوان کرد و سه گروه را در این زمینه مورد اشاره قرار داد.

وی نخستین گروه را افرادی دانست که به گفته او، در تحلیل مسائل کشور بیش از اندازه به الگو‌های غربی تکیه می‌کنند و ضرورت دارد با گفت‌و‌گو و اصلاح نگرش، زمینه بازنگری آنان در دیدگاه‌هایشان فراهم شود.

کلانتری گروه دوم را افرادی توصیف کرد که به اعتقاد وی، آگاهانه در جهت منافع دشمن فعالیت می‌کنند و منافع شخصی خود را بر منافع ملی ترجیح می‌دهند. او در این زمینه به حوادث دی‌ماه 1404 اشاره کرد.

وی گروه سوم را مسئولانی دانست که در مدیریت بازار و رسیدگی به مشکلات معیشتی مردم کوتاهی می‌کنند و اظهار داشت: بی‌توجهی به وضعیت اقتصادی خانوار‌ها و نبود نظارت مؤثر بر قیمت‌ها می‌تواند نارضایتی اجتماعی را افزایش دهد.

تولیت آستان مقدس احمدی و محمدی (ع) با تأکید بر ضرورت پاسخ‌گویی دستگاه‌های مسئول گفت: در شرایطی که نهاد‌های نظارتی متعددی فعالیت می‌کنند، باید مشخص شود چرا قیمت برخی کالا‌ها به‌صورت مستمر افزایش می‌یابد و چرا نظارت کافی بر بازار وجود ندارد.

وی در پایان خاطرنشان کرد: رسیدگی به مشکلات معیشتی مردم، مدیریت بازار و جلوگیری از افزایش بی‌ضابطه قیمت‌ها، از وظایف مهم مسئولان است. به اعتقاد کلانتری، تقویت اعتماد عمومی، حفظ انسجام ملی و افزایش توان کشور در عرصه‌های مختلف، از مؤلفه‌های اساسی مقابله با فشار‌های خارجی به شمار می‌روند.

انتهای پیام/424