هشدار دبیر علمی کنگره دانش اعتیاد درباره پیامدهای روانی جنگ

به گزارش خبرنگار اجتماعی خبرگزاری تسنیم، مهران ضرغامی، دبیر علمی نوزدهمین کنگره دانش اعتیاد، با اشاره به تأثیر شرایط جنگی و مشکلات اقتصادی بر روند برگزاری این رویداد علمی اظهار کرد: با توجه به وضعیت موجود، در ابتدا برگزاری کنگره با تردیدهایی همراه بود، اما در نهایت تصمیم گرفتیم این برنامه را برگزار کنیم. با توجه به احتمال کاهش حضور شرکت‌کنندگان، ناچار شدیم در برنامه‌ریزی‌ها محتاطانه‌تر عمل کنیم؛ با این حال، میزان استقبال از کنگره فراتر از پیش‌بینی‌های اولیه بود.

وی با بیان اینکه شرایط اجتماعی کنونی ضرورت پرداختن به پیامدهای روانی جنگ را افزایش داده است، افزود: امسال تلاش کردیم موضوع تروما و آثار روان‌شناختی ناشی از ناامنی و بی‌ثباتی را بیشتر مورد توجه قرار دهیم. تجربه جنگ تنها به افرادی محدود نمی‌شود که مستقیماً در معرض انفجار یا حملات قرار گرفته‌اند؛ حتی افرادی که چنین تجربه‌ای نداشته‌اند، ممکن است به دلیل نگرانی از وقوع حوادث مشابه، همچنان با ترس و اضطراب زندگی کنند.

ضرغامی تأکید کرد: اگر از همین امروز برای مدیریت آثار روانی این شرایط برنامه‌ریزی نکنیم، احتمال دارد در آینده با پیامدهای گسترده‌تر و پیچیده‌تری مواجه شویم.

فشار روانی و اقتصادی؛ زمینه‌ای برای افزایش آسیب‌پذیری در برابر اعتیاد

دبیر علمی نوزدهمین کنگره دانش اعتیاد با اشاره به ارتباط عوامل استرس‌زا با مشکلات روانی و مصرف مواد گفت: احساس ناامنی، اضطراب، اختلال خواب و فشارهای روانی، در کنار دشواری‌های اقتصادی، می‌توانند شرایط زندگی افراد را دشوارتر کنند. در چنین وضعیتی، برخی افراد ممکن است برای کاهش سریع ناراحتی و رهایی موقت از فشارهای روانی به راهکارهای ناسالم روی بیاورند که مصرف مواد نیز می‌تواند یکی از آنها باشد.

وی ادامه داد: نمی‌توان ادعا کرد که همه افراد در مواجهه با استرس مسیر یکسانی را طی می‌کنند، اما پژوهش‌های علمی نشان داده‌اند که عوامل تنش‌زا می‌توانند در افزایش آسیب‌پذیری روانی نقش داشته باشند و در برخی شرایط، خطر گرایش به مصرف مواد را نیز افزایش دهند.

ضرغامی با تأکید بر اینکه آثار استرس ممکن است در بلندمدت آشکار شوند، اظهار کرد: پیامدهای تجربه‌های دشوار لزوماً با پایان یافتن شرایط بحرانی از بین نمی‌روند. برخی آثار روان‌شناختی ممکن است سال‌ها بعد خود را نشان دهند؛ بنابراین، بررسی تبعات بلندمدت جنگ و سایر عوامل تنش‌زا باید بخشی از برنامه‌ریزی‌های حوزه سلامت روان و پیشگیری از اعتیاد باشد.

آثار استرس ممکن است به نسل‌های بعد نیز برسد

وی با اشاره به پژوهش‌های مرتبط با انتقال بین‌نسلی آثار استرس خاطرنشان کرد: شواهد علمی حاکی از آن است که برخی پیامدهای عوامل استرس‌زا ممکن است فراتر از فرد تجربه‌کننده باقی بمانند و بر نسل‌های بعدی نیز اثر بگذارند. بر این اساس، شرایط روانی و تجربه‌های والدین می‌توانند از مسیرهای مختلف بر وضعیت فرزندان تأثیرگذار باشند و زمینه آسیب‌پذیری بیشتر آنها را در برابر برخی مشکلات روانی فراهم کنند.

دبیر علمی نوزدهمین کنگره دانش اعتیاد افزود: همین مسئله نشان می‌دهد که نباید آثار جنگ و بحران‌های اجتماعی را صرفاً در کوتاه‌مدت ارزیابی کرد. شناسایی و مدیریت به‌موقع پیامدهای این شرایط، از منظر سلامت روان و پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی اهمیت فراوانی دارد.

47 سمپوزیوم در نوزدهمین کنگره دانش اعتیاد برگزار می‌شود

ضرغامی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به مشکلات مالی و پشتیبانی برگزاری کنگره گفت: با توجه به شرایط اقتصادی، نگرانی‌هایی درباره تأمین هزینه‌های لازم و امکان برگزاری این رویداد وجود داشت، اما خوشبختانه استقبال شرکت‌کنندگان بیشتر از حد انتظار بود. در همین زمینه، از مجموعه‌ها و نهادهایی که از برگزاری کنگره حمایت کردند، قدردانی می‌کنم.

وی افزود: تأخیر در تأمین حمایت‌های مورد نیاز باعث شد بخشی از برنامه‌های پیش‌بینی‌شده تغییر کند و تعدادی از سمپوزیوم‌ها و سخنرانی‌ها از برنامه نهایی کنار گذاشته شوند. سخنرانی‌ای که خودم نیز برای ارائه آن برنامه‌ریزی کرده بودم، در همین فرایند حذف شد.

دبیر علمی کنگره با بیان اینکه در نهایت 47 سمپوزیوم برای این رویداد در نظر گرفته شده است، گفت: گستردگی موضوعات علمی یکی از ویژگی‌های برنامه امسال است، اما از نظر من، موضوع محوری مورد نظرمان یعنی تأثیر شرایط کنونی جامعه بر اعتیاد، آن‌طور که انتظار داشتیم، در همه بخش‌ها مورد توجه قرار نگرفت.

وی درباره محورهای علمی کنگره توضیح داد: در برنامه‌های مختلف، موضوعاتی مانند درمان‌های دارویی، تأثیر جنگ و عوامل اجتماعی بر اعتیاد، روش‌های پیشگیری، کاهش تقاضای مواد، علوم اعصاب، درمان‌های جدید، سیاست‌گذاری و مدیریت اعتیاد بررسی می‌شوند. اعتیادهای رفتاری، گروه‌های در معرض خطر و راهکارهای کاهش آسیب نیز از دیگر محورهای این رویداد هستند.

ضرغامی در پایان از استادان و سخنرانان حاضر در نوزدهمین کنگره دانش اعتیاد قدردانی کرد و گفت: از دکتر ملک‌زاده به دلیل حضور در کنگره و ارائه دستاوردهای علمی، به‌ویژه نتایج پژوهش‌های ایشان، تشکر می‌کنم. همچنین از سایر استادانی که در این رویداد به ارائه دیدگاه‌ها و یافته‌های خود می‌پردازند، سپاسگزارم و امیدوارم مباحث مطرح‌شده زمینه ارتقای دانش تخصصی و بهبود برنامه‌های پیشگیری، درمان و کاهش آسیب‌های ناشی از اعتیاد را فراهم کند.

انتهای پیام/