به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، «48 کیلوگرم» نخستین مجموعه شعر بتول ابوعقلین، شاعر و مترجم فلسطینی اهل شهر غزه است. این اثر، مجموعه‌ای دوزبانه شامل 48 شعر است که هر کدام نماینده یک کیلوگرم از وزن بدن شاعر هستند. این مجموعه به عنوان یکی از مهم‌ترین و تکان‌دهنده‌ترین آثار متأخر ادبیات پایداری و «شعر شهادت/گواهی» درباره حوادث و نسل‌کشی غزه شناخته می‌شود.

ابوعقلین در سال 2020، در 15 سالگی، با سرودن شعر «من ابر را ندزدیدم» برنده جایزه معتبر شعر «بارجیل» (Barjeel Poetry Prize) شد. آثار او به چندین زبان ترجمه شده و در نشریات بین‌المللی متعددی انتشار یافته است. ابوعقلین در سال 2024 «شاعر/مترجم مقیم» در نشریه «شعر مدرن در ترجمه» (Modern Poetry in Translation) بود و یکی از چهار نویسنده اهل غزه است که آثارشان در کتاب «صدای مقاومت: روزنوشت‌های نسل‌کشی» (انتشارات کاما، 2025) گنجانده شده است. او این اشعار را در سال‌های 2023 تا 2025، در شرایط محاصره سخت، آوارگی‌های مکرر و پس از تخریب دانشگاهش در غزه سروده است.

کتاب ساختاری دوزبانه دارد. بخش عمده‌ای از اشعار (38 شعر از 48 قطعه) توسط خود شاعر به انگلیسی ترجمه شده و در همکاری با نویسندگان و مترجمانی چون کریستینا ویتی، گراهام لیدل و ویام التمامی تدوین شده است. در واقع، تجربه بی‌واسطه او از جنگ نسل‌کشانه علیه غزه، در پس زبانی ملایم پنهان نشده است؛ و ماهیت دوزبانه متن، نسخه اصلی عربی را در کنار معادل‌های انگلیسی‌اش قرار می‌دهد. ابوعقلین در این ترجمه می‌کوشد تا تجربه خود از نسل‌کشی را به مخاطبانی گسترده‌تر، که عرب‌زبان نیستند، منتقل کند.

این کتاب ابتدا توسط انتشارات تنمنت در ژوئن 2025 منتشر شد، سپس با همکاری انتشارات پنگوئن نسخه ویرایش شده آن در سپتامبر 2026 منتشر شد. ابوعقلین خود درباره این کتاب می‌نویسد: «در این کتاب، تکه‌هایی از وجودم را که یافته‌ام گرد می‌آورم؛ برای زمانی که اگر کشته شوم، شاید کسی نباشد که این کار را انجام دهد.»

ابوعقلین با زبانی پیراسته و صریح، از شهری در محاصره و خویشتنی که پیوسته آماج هجوم است می‌نویسد و در میانه خشونتی وصف‌ناپذیر، پیوندی میان امر شخصی و امر عمومی برقرار می‌کند. کتاب «48 کیلوگرم» پس از انتشار با استقبال قابل توجهی روبرو شده است. بسیاری از مخاطبان و منتقدان اشعار این شاعر جوان فلسطینی را از تأثیرگذارترین و عمیق‌ترین مجموعه‌شعرهای سال‌های اخیر دانسته‌اند؛ شعرهایی که از دل هر سطر، تصاویری به‌غایت دقیق و فراموش‌نشدنی سر برمی‌آورند و از دل فاجعه، گونه‌ای تازه از ظرافت ادبی می‌آفرینند. این‌ها شعرهایی سرشار از آتش و رنج، بمباران و قحطی، و در عین حال لبریز از ظرافت، هوشمندی و اشتیاق‌اند.

نویسندگانی چون مکس پورتر، آن والدمن و کیت فن (در گاردین) آن را هم‌رده با آثار شاعران مقاومت جهان نظیر آنا آخماتووا و اتل عدنان دانسته‌اند؛ با این تفاوت که این اشعار در لحظه و به شکل «پخش زنده از دل قتل‌عام» متولد شده‌اند تا مانع از محو شدن حقیقت فلسطین در آمارهای سرد و روزمره شوند.

ابوعقلین یک کانال یوتیوب نیز دارد که در آن زندگی روزمره خود را مستند می‌کند؛ با محوریت نوشتن، مطالعه، ترجمه، یافته‌های کتابخانه و کتابفروشی، تحصیلات دانشگاهی، غروب خورشید، عشق به دفترچه یادداشت، صدای پهپادها، پروازها و حملات. یکی از آخرین ویدیوهای او با عنوان «چگونه کار می‌کنم در حالی که از گرسنگی در حال مرگ هستم» منتشر شده است.

در حالی که نمادهای ادبی پیشین، سرزمین یا شهید را اسطوره‌سازی می‌کردند، ابوعقلین غزه را به وزن یک بدن زن گرسنه تقلیل می‌دهد. «48 کیلوگرم» صرفاً یک عنوان نیست، بلکه ساختار بنیادین و فیزیکی اثر بر پایه آن بنا شده است: عدد 48 نشان‌دهنده وزن بدن یک زن جوان گرسنه و در محاصره (48 کیلوگرم) است. با ورق زدن کتاب، اشعار نام‌گذاری معکوس یا کاهشی دارند (از 48 به سمت صفر)؛ گویی همراه با پیش رفتن فاجعه، تن شاعر تحلیل می‌رود و اثر به‌طور فیزیکی لاغرتر و کم‌وزن‌تر می‌شود. در قطعه پایانی نیز راوی از شهادت بی‌صدا و قطعه‌قطعه شدن پیکرش به 48 تکه سخن می‌گوید که در کیسه‌های نایلونی پخش می‌شوند؛ اشاره‌ای عریان و تلخ به تفحص پیکرهای شهدای بمباران‌ها در غزه.

او در شعر «روز داوری» می‌نویسد: «جبرئیل هنوز در شیپور خود ندمیده است / چگونه رستاخیز اتفاق افتاد؟» طعنه او نمایشی نیست؛ این سردرگمی بازمانده‌ای است که دیگر به تقویم فاجعه اعتماد ندارد. زمان در 48 کیلوگرم نامنظم است، فضا خفقان‌آور است و بدن‌ها به جای انفجاری، به تدریج ناپدید می‌شوند. نوشتار او فوری، جانکاه، صادقانه و بی‌رحمانه است؛ به‌گونه‌ای که هر سطر، مدت‌ها پس از خواندن، در ذهن باقی می‌ماند.

اشعار او نه تنها بازتاب‌دهنده خاطرات شخصی‌اش از کشمکش‌های روزمره است، بلکه آینه تمام‌نمای داستان جمعی مردم فلسطین در غزه و بقای آن‌ها در طول سال‌های گذشته به شمار می‌رود. صدای روایی او هم شخصی است و هم جمعی؛ صدایی که تجسم‌بخش صدای قربانیان بی‌شماری است که جهان هرگز نامشان را ندانست. کتاب «48 کیلوگرم» جنایاتی را که مردم فلسطین متحمل می‌شوند آشکار می‌کند و ما را با واقعیت‌های تلخ یک جنگ نسل‌کشی روبرو می‌سازد؛ تصاویری از یک نسل‌کشی که به صورت زنده پخش شد، اما جهان به آن اعتنایی نکرد.

انتهای پیام/