به گزارش گروه بین‌الملل خبرگزاری تسنیم، شماری از نهادها و ساختارهای دولتی ارمنستان هدف حملات سایبری و نفوذ هکرها قرار گرفته‌اند. این حملات سایبری توسط سازمان کانادایی «سیتیزن لب» شناسایی و افشا شده است؛ موسسه‌ای تخصصی که در حوزه‌های امنیت سایبری، بررسی سانسور دیجیتال، دفاع از حقوق بشر و نظارت‌های آنلاین فعالیت می‌کند.

به گفته «ساموئل مارتیروسیان» کارشناس برجسته امنیت اطلاعات ارمنستان و هم‌بنیان‌گذار پایگاه تخصصی «سایبرهاب»، آلوده‌سازی سامانه‌های رایانه‌ای در جریان این عملیات نه به صورت تصادفی، بلکه به شکل کاملاً هدفمند و برنامه‌ریزی‌شده انجام گرفته است.

این حملات سایبری به طور مشخص علیه افراد و سازمان‌های خاصی طراحی و اجرا شده که در میان آن‌ها به ویژه می‌توان به دفتر نخست‌وزیری «نیکول پاشینیان»، بانک مرکزی ارمنستان و همچنین کمیسیون مرکزی انتخابات این کشور اشاره کرد.

نقش شرکت اسرائیلی «کاندیرو» و ردپای باکو و تل‌آویو در حملات

بررسی‌های فنی نشان می‌دهد که عامل اصلی آلوده‌سازی سامانه‌های دولتی ارمنستان، شرکت سایبری اسرائیلی «کاندیرو» بوده است.

اقدامات خصمانه این شرکت علیه ایروان در سال‌های گذشته نیز سابقه داشته است؛ به طوری که هنوز در سال 2021 میلادی نیز همین شرکت اسرائیلی در چارچوب ارائه خدمات سایبری به جمهوری آذربایجان، از طریق آلوده کردن رایانه‌ها حملاتی را علیه ارمنستان اجرا کرده بود.

با این حال، ساموئل مارتیروسیان درباره اینکه این بار کدام کشور در پشت پرده حمله هکری اخیر قرار دارد، ابراز نظر قطعی را دشوار می‌داند.

این کارشناس امنیت اطلاعات در ویدئویی که در صفحه یوتیوب خود منتشر کرده، در این باره توضیح داده است: «به احتمال بسیار زیاد، عامل اصلی این آلوده‌سازی یا جمهوری آذربایجان است، یا خود اسرائیل و یا هر دو طرف با هم. من فکر نمی‌کنم طرف ذی‌نفع دیگری وجود داشته باشد که بتواند چنین خدماتی را خریداری کند، زیرا ارتش اسرائیل باید برای اجرای این نوع حملات مجوز صادر کند.»

در همین حال، در شرایط کنونی این پرسش کلیدی نیز بی‌پاسخ مانده که مهاجمان سایبری در نتیجه این حملات موفق به سرقت و استخراج چه داده‌ها و محتوایی از نهادهای دولتی ارمنستان شده‌اند.

بهره‌گیری از روش «کلیک صفر» و نفوذ از طریق شبکه‌های تبلیغاتی

به گفته ساموئل مارتیروسیان، سازمان کانادایی «سیتیزن لب» در گزارش خود حملاتی را افشا کرده که نمونه‌های آن در گذشته نیز به ثبت رسیده بود، اما تفاوت اصلی اینجاست که تا پیش از این، حملات مذکور با بهره‌گیری از فناوری «کلیک صفر» رخ نمی‌داد.

این کارشناس یادآور می‌شود که شرکت اسرائیلی «کاندیرو» پیش‌تر نیز علیه ساختارهای دولتی ارمنستان حملات سایبری انجام داده بود، اما این بار فرآیند نفوذ نه تنها از طریق هدف قرار دادن رایانه‌ها، بلکه به شیوه آلوده‌سازی از طریق نمایش تبلیغات اینترنتی صورت گرفته است.

مارتیروسیان در تشریح جزئیات این روش گفت: «آن‌ها با یک شبکه تبلیغاتی وارد معامله شده‌اند. این یک روند بسیار رایج در فضای وب است که یک سایت برنامه شبکه تبلیغاتی را در صفحه خود قرار می‌دهد، شبکه تبلیغاتی نیز آگهی‌ها را روی سایت‌ها نمایش می‌دهد و سایت میزبان از این محل درصدی دریافت می‌کند. در این ماجرا، این شرکت بزرگ تبلیغاتی در عمل با شرکت کاندیرو وارد معامله شده و از طریق نمایش تبلیغات، کاربران هدف را آلوده کرده است.»

هدف قرار گرفتن رایانه‌ها و تلفن‌های همراه در حملات گسترده سایبری

بر اساس اظهارات این متخصص امنیت اطلاعات، آلوده‌سازی‌های اخیر علیه رایانه‌های دارای سیستم‌عامل «ویندوز» انجام شده، اما در کنار آن تلفن‌های همراه نیز هدف قرار گرفته‌اند.

به گفته او، هنوز به طور دقیق مشخص نیست که آیا اطلاعات عمیق و جامعی درباره تلفن‌های همراه جمع‌آوری شده است یا خیر، اما می‌توان فرض کرد که این داده‌ها در مراحل بعدی در «انواع دیگری» از حملات سایبری مورد استفاده قرار خواهد گرفت.

به ارزیابی این کارشناس امنیت اطلاعات، حملات صورت‌گرفته ماهیتی بسیار گسترده و انبوه داشته است.

وی در این باره خاطرنشان کرد: «در داخل ارمنستان بیشترین استفاده از وب‌سایت خبری mamul.am شده است. مطلقاً تصور نکنید که این وب‌سایت به شکلی در این اقدام درگیر یا مقصر است؛ بلکه صرفاً بنرهای متعلق به آن شبکه تبلیغاتی در صفحات این سایت قرار داشته است. این تبلیغات حدود یک میلیون بار نمایش داده شده‌اند که از این میان، 100 هزار مورد به عنوان نمایش‌های هدفمند، تهاجمی و جمع‌آوری‌کننده داده ارزیابی می‌شوند.»

گزارش نهادهای بین‌المللی درباره فعالیت یک گروه هکری روس‌زبان دیگر

مارتیروسیان همچنین توجه کارشناسان را به این موضوع جلب کرد که افشای حمله هکری مرتبط با شرکت اسرائیلی «کاندیرو» تنها مورد از عملیات‌های سایبری در دوره اخیر نیست. به طور مشخص، دو شرکت بین‌المللی «سیسکو تالوس» و «ریکوردد فیوچر» گزارشی را درباره فعالیت یک گروه هکری دیگر که علیه ارمنستان اقدام می‌کند، منتشر کرده‌اند.

بر پایه الگوی فعالیت‌های این گروه، نحوه همکاری آن با سایر گروه‌های هکری و همچنین تطبیق با منطقه زمانی، شرکت‌های مذکور این فرضیه را مطرح می‌کنند که گروه یادشده با کشور قزاقستان ارتباط دارد.

این کارشناس امنیت اطلاعات تاکید کرد: «اعضای این گروه هکری روس‌زبان هستند و بعید نیست که آن‌ها از داخل روسیه باشند و تلاش کنند با پنهان‌کاری و پوشش، خود را به عنوان گروهی فعال در قزاقستان معرفی کنند.»

حمله سایبری به وزارت خارجه ارمنستان و استفاده از ابزارهای فیشینگ

به گفته ساموئل مارتیروسیان، قزاقستان در این حوزه یک «بازیگر غیرمعمول» به شمار می‌رود و وی این احتمال را نیز رد نمی‌کند که در پشت پرده این گروه، «نیروهای دیگری ایستاده باشند که تلاش می‌کنند تحت پرچم قزاقستان فعالیت کنند».

بر اساس اطلاعات موجود، در آغاز سال 2026 میلادی وزارت امور خارجه و تجارت بین‌الملل ارمنستان هدف حمله سایبری همین گروه هکری قرار گرفته است. با این حال، ارمنستان تنها هدف این گروه نیست و هکرهای مذکور در کشورهای تاجیکستان، بلاروس و روسیه نیز فعالیت می‌کنند.

این کارشناس امنیت اطلاعات در پایان ارزیابی خود افزود: «ابزارهای مورد استفاده آن‌ها ابزارهای ترسناکی نیستند که با روش کلیک صفر عمل کنند؛ بلکه آن‌ها به شیوه فیشینگ کار می‌کنند و سپس تلاش می‌کنند از آن طریق، ویروس‌ها را وارد رایانه‌های هدف کنند.»

انتهای پیام/