"آنچه دیده نشد!"؛ عکس‌هایی از رنج غزه که جهان را به چالش می‌کشد

به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، نمایشگاه عکس «آنچه دیده نشد!» با آثاری از محمود ابوحمده، عکاس فلسطینی، در موزه هنرهای معاصر فلسطین افتتاح شد؛ مجموعه‌ای که با ثبت رنج مردم غزه، بر نقش تصویر در بازتاب واقعیت‌های جنگ و تغییر نگاه افکار عمومی جهان تأکید دارد.

نمایشگاه عکس «آنچه دیده نشد!» روز سه‌شنبه 28 مهرماه 1405، به همت خانه عکاسان ایران و با نمایش آثاری از محمود ابوحمده، عکاس فلسطینی، در موزه هنرهای معاصر فلسطین افتتاح شد؛ رویدادی که در آن، علاوه بر مواجهه با تصاویر ثبت‌شده از رنج مردم غزه، سخن از نقش هنر و رسانه در روایت وقایع فلسطین و تأثیر آن بر افکار عمومی جهان به میان آمد.

در آیین افتتاحیه این نمایشگاه، ناصر ابوشریف، نماینده جنبش جهاد اسلامی فلسطین در ایران، اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه، سید شهاب‌الدین شکیبا، مدیر مرکز تجسمی حوزه هنری، علیرضا اسماعیلی، دبیر فرهنگستان هنر، عبدالرحیم فیروززاده، مدیر حوزه ریاست روابط عمومی و امور بین‌الملل، داوود قدرتی، مدیر موزه هنرهای معاصر فلسطین و مسعود ناصری، مدیر مجموعه فرهنگی هنری آسمان حضور داشتند.

تصویرهایی که روایت فلسطین را تغییر دادند

ناصر ابوشریف در این مراسم، با اشاره به ظرفیت هنر و رسانه برای بازتاب مسئله فلسطین، به فاصله میان تلاش‌های هنرمندان و میزان تأثیرگذاری آثار آنان در مقابله با صهیونیسم پرداخت.

او با بیان اینکه تصاویر به نمایش درآمده در این مجموعه قابلیت برداشت‌ها و تفسیرهای مختلفی دارند، اظهار کرد که جهان عرب هنرمندان بزرگی همچون محمود درویش را پرورش داده است؛ با این حال، تلاش‌های هنری و آثار خلق‌شده درباره فلسطین، آن‌گونه که باید، به نیرویی تأثیرگذار برای مقابله با صهیونیسم تبدیل نشده‌اند.

نماینده جنبش جهاد اسلامی فلسطین در ایران، تحولات پس از هفتم اکتبر را نقطه‌ای مهم در انتشار تصاویر مربوط به غزه دانست و گفت پس از این تاریخ، تصاویر بسیاری از حجم ویرانی‌ها و جنایت‌های رخ‌داده در این منطقه منتشر شد؛ تصاویری که مواجهه با آن‌ها برای بسیاری از مردم جهان دشوار بود. به گفته او، البته افرادی که تمایلی به تغییر دیدگاه‌های خود نداشتند، از دیدن این تصاویر نیز خودداری کردند.

ابوشریف معتقد است تحولات پس از هفتم اکتبر، تصویر پیشین ارائه‌شده از رژیم صهیونیستی در افکار عمومی غرب را به چالش کشید؛ تصویری که بر اساس آن، این رژیم در جایگاه طرفی انسانی معرفی می‌شد که در برابر گروه‌هایی با عنوان تروریست از خود دفاع می‌کند و مردم فلسطین نیز با چنین برچسب‌هایی شناسانده می‌شدند.

او با اشاره به تغییر نگاه بخشی از افکار عمومی جهان افزود که بر اساس نظرسنجی‌های مورد اشاره، میزان حمایت از فلسطین در میان افکار عمومی آمریکا از 27 درصد پیش از هفتم اکتبر به 47 درصد رسیده است. ابوشریف تأکید کرد که انتشار تصاویر و روایت‌های مربوط به وقایع غزه از طریق ابزارهای ارتباطی و رسانه‌ای، در شکل‌گیری چنین تغییراتی نقش داشته است.

از تغییر نگرش عمومی تا محدودیت‌های سیاسی

بخش دیگری از سخنان ابوشریف به محدودیت‌های موجود در برخی کشورها برای انتقاد از رژیم صهیونیستی و حمایت از فلسطین اختصاص داشت. او با اشاره به مواردی از برخورد با حامیان فلسطین در اروپا، اظهار کرد که آثار یک نویسنده ایرلندی به دلیل مواضع حمایتی او از فلسطین از بازار نشر جمع‌آوری شده است.

او این وضعیت را در کنار تغییر نگرش افکار عمومی جهان قرار داد و گفت هرچند این تحولات فکری هنوز به‌طور کامل در عرصه عمل و سیاست بازتاب نیافته‌اند، می‌توان امیدوار بود که تغییر دیدگاه مردم در آینده به تغییر مواضع سیاسی نیز منجر شود.

ابوشریف در ادامه، با قدردانی از عکاسان و فعالان رسانه‌ای فلسطینی، بر نقش و هزینه‌ای که آنان برای ثبت وقایع پرداخته‌اند، تأکید کرد.

او گفت: «ما خود را مدیون عکاسان و صدها شهیدی می‌دانیم که در حوزه رسانه فعالیت کردند.»

به گفته نماینده جنبش جهاد اسلامی فلسطین در ایران، شمار شهدای این حوزه، بدون احتساب افرادی که کارت خبرنگاری داشته‌اند، به 1500 نفر رسیده است. او فداکاری این افراد و آثار رسانه‌ای و هنری آنان را از عوامل مؤثر در تغییر نگاه مردم جهان دانست و در پایان سخنانش از جمهوری اسلامی ایران به دلیل حمایت از مردم فلسطین از ابتدای این مسئله قدردانی کرد.

محمود ابوحمده: عکاسی، پیام انسان و رنجی طولانی است

در میان آثاری که در نمایشگاه «آنچه دیده نشد!» به نمایش درآمده‌اند، روایت خود عکاس نیز جایگاهی محوری دارد؛ روایتی که از تلاش برای ثبت مداوم وقایع غزه و انتقال بخشی از رنج مردم این منطقه به مخاطبان سخن می‌گوید.

محمود ابوحمده، عکاس فلسطینی، در پیام صوتی اختصاصی خود برای این نمایشگاه، با اشاره به تلاش‌هایش برای ثبت وقایع غزه اظهار کرد که می‌کوشد تمام اتفاقاتی را که در این منطقه رخ می‌دهد، ثبت کند. او مجموعه عکس‌های نمایشگاه را حامل معنایی بزرگ دانست و گفت این تصاویر، رنج‌های مردم فلسطین را به نمایش می‌گذارند.

ابوحمده در بخشی از پیام خود گفت: «امیدوارم بتوانم از طریق این عکس‌ها، بخشی از رنج مردم غزه را به شما منتقل کنم و به مردم فلسطین کمک کنم.»

او در ادامه، عکاسی را فراتر از ثبت یک لحظه یا بازنمایی یک رویداد دانست و بر وجه انسانی آن تأکید کرد: «عکاسی پیام بزرگی دارد؛ پیام انسان و پیام رنجی طولانی.»

اسماعیل بقایی: این عکس‌ها فراتر از یک اثر هنری هستند

اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه، نیز در آیین افتتاحیه نمایشگاه، ضمن قدردانی از برگزارکنندگان، به جایگاه انسان‌دوستی در فرهنگ ایرانی اشاره کرد و گفت: «فرهنگ ایرانی همواره در پاسداشت انسانیت پیشگام بوده است.»

او برای توضیح این نگاه، به شعر مشهور سعدی استناد کرد: «بنی‌آدم اعضای یکدیگرند / که در آفرینش ز یک گوهرند» و افزود که در این نگرش، کودک نماد معصومیت و پاکی است.

بقایی با اشاره به قربانی‌شدن کودکان و غیرنظامیان در جنگ، اظهار کرد که رژیم صهیونیستی قربانیان خود را از میان معصوم‌ترین مخلوقات خدا انتخاب می‌کند. او همچنین با طرح این پرسش که چه رابطه‌ای میان پرونده اپستین و جنایت‌های رخ‌داده در غزه، میناب و لامرد وجود دارد، تأکید کرد که نمی‌توان این اتفاقات را تصادفی دانست یا به‌سادگی از کنار آن‌ها گذشت.

سخنگوی وزارت امور خارجه در ادامه، اهمیت ثبت تصویری وقایع تاریخی را مورد توجه قرار داد و عکس‌های این نمایشگاه را فراتر از آثار هنری توصیف کرد؛ آثاری که به گفته او، تلاشی برای ثبت یک جنایت و مستندسازی آنچه وی «نسل‌کشی تاریخی» توصیف کرد، به شمار می‌روند.

آیین افتتاحیه نمایشگاه عکس «آنچه دیده نشد!» با بازدید حاضران از آثار محمود ابوحمده به پایان رسید؛ آثاری که تلاش می‌کنند از مسیر تصویر، روایتی از رنج مردم غزه پیش روی مخاطبان قرار دهند و آنچه را در قاب دوربین ثبت شده است، به حافظه جمعی پیوند بزنند.

انتهای پیام/