سایز کابل را سه چیز تعیین می‌کند؛ اول اینکه چند آمپر قرار است از آن رد شود، دوم اینکه مسیر چقدر طولانی است، سوم اینکه کابل داخل لوله است یا در هوای آزاد. برای مصرف‌های خانگی معمولاً روشنایی با سیم 1.5، پریز با 2.5، کولر گازی بزرگ با 4 و ورودی کنتور تک فاز با 6 تا 10 جواب می‌دهد. اما همین اعداد وقتی مسیر از 50 متر بیشتر شود کاملاً عوض می‌شوند و باید یک پله بالاتر بروید.

سایز کابل یعنی چه؟

وقتی می‌گوییم کابل 2.5، منظور قطر بیرونی کابل نیست، منظور سطح مقطع مسِ داخلش است بر حسب میلی‌متر مربع. هرچه این عدد بزرگ‌تر باشد، مس بیشتری در مسیر هست و جریان راحت‌تر عبور می‌کند. سایزهای استاندارد بازار هم مشخص است: 1.5، 2.5، 4، 6، 10، 16، 25، 35، 50 و بالاتر. چیزی بین این‌ها وجود ندارد.

سه عاملی که سایز را تعیین می‌کند

1. جریان مصرفی. توان دستگاه را بر ولتاژ تقسیم کنید. یک آبگرمکن 3000 واتی روی برق 220 ولت حدود 13.6 آمپر می‌کشد. برای سه فاز باید بر عدد 660 تقسیم کنید.

2. طول مسیر. این همان چیزی است که اکثر آدم‌ها فراموشش می‌کنند و بعد تعجب می‌کنند چرا لامپ‌ها کم‌نور شده‌اند. کابل 2.5 که در 10 متر تا 36 آمپر را راحت می‌برد، در 100 متر فقط 12 آمپر را امن عبور می‌دهد.

3. شرایط نصب. کابلی که داخل لوله خرطومی و زیر گچ است، گرمایش را نمی‌تواند دفع کند و ظرفیتش حدود 20 تا 30 درصد پایین‌تر از همان کابل در هوای آزاد است.

قبل از خرید هم بد نیست قیمت کابل برق را در دو سه سایز پشت سر هم مقایسه کنید. خیلی وقت‌ها اختلاف قیمت بین 2.5 و 4 آن‌قدری نیست که ارزش داشته باشد سر ایمنی ریسک کنید.

جدول آمپر مجاز سیم و کابل مسی

این جدول برای هادی مسی، نصب داخل لوله و دمای محیط حدود 30 درجه است.

وقتی مسیر طولانی است

جدول زیر نشان می‌دهد همان کابل مسی در فاصله‌های مختلف چند آمپر را امن عبور می‌دهد.

مثال عملی: می‌خواهید برق را تا انتهای یک باغ 100 متری ببرید و آنجا یک پمپ 20 آمپری دارید. اگر فقط به جدول اول نگاه کنید، 4 کافی به نظر می‌رسد. اما در 100 متر کابل 4 دقیقاً روی مرز است و هیچ حاشیه امنی ندارد. اینجا باید بروید سراغ 6 یا حتی 10.

سایز پیشنهادی برای مصرف‌های خانگی

مس یا آلومینیوم؟

آلومینیوم ارزان‌تر و سبک‌تر است، اما رسانایی‌اش حدود 60 درصد مس است. برای رسیدن به همان آمپر باید یک تا دو پله سایز بالاتر بروید؛ کابل مسی 16 تقریباً معادل آلومینیوم 25 است. آلومینیوم برای خطوط طولانی و پرقدرت منطقی است، ولی برای سیم‌کشی داخلی ساختمان سراغش نروید چون در محل اتصال اکسید می‌شود.

سه اشتباه رایج

• فیوز بزرگ‌تر از کابل. اگر روی کابل 2.5 فیوز 32 آمپر بگذارید، کابل قبل از فیوز داغ می‌کند. فیوز باید همیشه از کابل ضعیف‌تر باشد.
• حساب نکردن مصرف آینده. هزینه یک پله سایز بالاتر موقع ساخت، خیلی کمتر از کندن دیوار است.
• دسته کردن چند کابل در یک لوله. وقتی چهار مدار در یک خرطومی باشند، ظرفیت هرکدام تا 20 درصد افت می‌کند.

جمع‌بندی

اول جریان مصرفی را حساب کنید، بعد از جدول آمپر سایز اولیه را پیدا کنید، و در آخر اگر مسیر از 30 متر بیشتر است یا کابل داخل لوله و کنار کابل‌های دیگر قرار می‌گیرد، یک پله بالاتر بروید.

سوالات متداول

سایز کابل برق ورودی ساختمان چقدر باشد؟

برای کنتور تک فاز 25 آمپر کابل 6، برای 32 آمپر کابل 10 و برای کنتور سه فاز 50 آمپر کابل 16. اگر فاصله کنتور تا تابلو زیاد باشد یک پله بالاتر بروید.

سایز کابل کولر گازی چقدر است؟

برای 9000 و 12000 کابل 2.5 کافی است. برای 18000 و 24000 بروید سراغ 4. کولر گازی حتماً باید مدار مستقل با فیوز جدا داشته باشد.

سیم افشان و مفتول در آمپردهی فرقی دارند؟

در عمل تقریباً یکسان‌اند و ملاک همان سطح مقطع است. افشان انعطاف بیشتری دارد و برای مسیرهای پرپیچ بهتر است.

اگر سایز کابل را بزرگ‌تر از نیاز بگیرم مشکلی پیش می‌آید؟

از نظر فنی هیچ مشکلی ندارد و حتی بهتر هم هست، فقط گران‌تر می‌شود. تنها نکته این است که ترمینال دستگاه‌ها ممکن است سایز بزرگ را جا ندهد.

چرا کابلم داغ می‌کند با اینکه سایزش درست است؟

سه دلیل شایع دارد: شل بودن اتصال، دسته بودن چند کابل در یک لوله، و کیفیت پایین مس. اگر اتصالات سفت است، احتمالاً سطح مقطع واقعی کابل کمتر از عدد روی روکش است.

سیم ارت هم باید هم‌سایز فاز باشد؟

تا سطح مقطع 16، ارت هم‌سایز فاز گرفته می‌شود. بالاتر از آن نصف سطح مقطع فاز کافی است، ولی هیچ‌وقت کمتر از 6 نگیرید.

"این مطلب تبلیغاتی است"