افزایش ارزشافزوده محصولات کشاورزی با توسعه صنایع تبدیلی و فرآوری
- اخبار استانها
- اخبار چهارمحال و بختیاری
- 27 مهر 1405 - 11:29
به گزارش خبرگزاری تسنیم از شهرکرد، حسین بهرامی، رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان، امروز در چهارمین جلسه کارگروه آموزش، پژوهش، فناوری و نوآوری استان اظهار کرد: بخش قابلتوجهی از فعالیتهای تولیدی و اجرایی کشاورزی استان بر پایه تحقیقات علمی و پشتیبانی تخصصی این مرکز انجام میشود و استمرار این همکاریها در ارتقای بهرهوری و افزایش کیفیت محصولات کشاورزی نقش مهمی دارد.
وی افزود: سالانه حدود سه تا چهار هزار تن بذر اصلاحشده و گواهیشده گندم و جو در اختیار کشاورزان استان قرار میگیرد که فرایند تولید و تکثیر این بذور با نظارت تخصصی مرکز تحقیقات انجام میشود.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان با اشاره به نقش مرکز تحقیقات در پایش آفات و بیماریهای گیاهی تصریح کرد: بیماریها و آفات محصولات زراعی و باغی بهصورت تخصصی مورد بررسی و پایش قرار میگیرند و در شرایطی که احتمال گسترش و طغیان عوامل خسارتزا وجود داشته باشد، هشدارها و توصیههای فنی لازم برای پیشگیری و کنترل به بخش اجرایی ارائه میشود.
وی همچنین با اشاره به اهمیت محصول بادام در اقتصاد کشاورزی استان گفت: مطالعات مربوط به ارزیابی ارقام و شناسایی نمونههای امیدبخش بادام، از جمله فعالیتهای ارزشمند پژوهشی است که میتواند به بهبود کیفیت محصول، افزایش سازگاری با شرایط اقلیمی و کاهش خسارتهای ناشی از سرمازدگی کمک کند.
توسعه صنایع تبدیلی؛ مسیر افزایش ارزشافزوده محصولات کشاورزی
بهرامی با تأکید بر ضرورت توجه به ساختار اقتصادی بخش کشاورزی اظهار کرد: با توسعه اقتصادی کشورها، سهم مستقیم کشاورزی در تولید ناخالص داخلی ممکن است کاهش یابد، اما فعالیتهای اقتصادی وابسته به کشاورزی، بهویژه صنایع تبدیلی و تکمیلی، ظرفیت گسترش بیشتری پیدا میکنند.
وی افزود: بنابراین، نگاه ما به بخش کشاورزی نباید صرفاً به تولید محصول در مزرعه محدود شود؛ بلکه باید زنجیره کامل تولید، فرآوری، بستهبندی، نگهداری، بازاریابی و صادرات را در نظر بگیریم.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان تصریح کرد: هرچه بتوانیم محصولات کشاورزی را در داخل استان فرآوری و به محصولات با ارزش افزوده بالاتر تبدیل کنیم، امکان ایجاد اشتغال پایدار، افزایش درآمد کشاورزان، کاهش ضایعات و تقویت اقتصاد مناطق روستایی بیشتر خواهد شد.
وی با اشاره به تجربه تولید مرغ در استان گفت: در مقاطعی از ماههای گذشته، تولیدکنندگان با مازاد عرضه مرغ مواجه شدند، اما به دلیل محدودیت ظرفیتهای فرآوری و قطعهبندی، بخشی از تولیدکنندگان متحمل خسارت شدند. این موضوع نشان میدهد که توسعه صنایع تبدیلی باید متناسب با ظرفیت تولید و نیاز بازار مورد توجه قرار گیرد.
بهرامی خاطرنشان کرد: وجود زیرساختهای فرآوری، بستهبندی و نگهداری میتواند امکان مدیریت بهتر عرضه محصولات، کاهش فشار بر بازار در زمان اوج تولید و عرضه تدریجی محصول متناسب با نیاز مصرفکنندگان را فراهم کند.
حمایت از تولید مرغ بومی و کاهش وابستگی به نهادههای بیرونی
وی با اشاره به ظرفیتهای تولید مرغ بومی در استان اظهار کرد: توسعه تولیدات بومی و استفاده از ظرفیت خانوارهای روستایی میتواند در تنوعبخشی به منابع درآمدی، تقویت اقتصاد روستا و کاهش بخشی از وابستگیهای تولیدی مؤثر باشد.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان افزود: در همین راستا، برای حدود سه هزار خانوار در استان، ظرفیت مشارکت در طرح تولید مرغ بومی پیشبینی شده است تا با بهرهگیری از توان خانوارها و ظرفیتهای محلی، زمینه توسعه تولید و اشتغال در مناطق روستایی فراهم شود.
وی تأکید کرد: اجرای چنین طرحهایی باید با برنامهریزی مناسب، آموزش تولیدکنندگان، تأمین نهادههای موردنیاز، پشتیبانی فنی و پیشبینی بازار فروش همراه باشد تا فعالیت اقتصادی خانوارها از پایداری لازم برخوردار شود.
ضرورت توسعه زنجیره تولید و فرآوری تخممرغ
بهرامی با اشاره به وضعیت تولید و مصرف تخممرغ در استان گفت: بر اساس آمار ارائهشده، تولید سالانه تخممرغ در استان حدود چهار هزار تن است، درحالیکه میزان مصرف استان حدود 10 هزار تن برآورد میشود.
وی افزود: این فاصله میان تولید و مصرف، ضرورت بررسی ظرفیتهای سرمایهگذاری در زنجیره تولید تخممرغ و توسعه واحدهای مرتبط را نشان میدهد؛ البته تصمیمگیری در این زمینه باید با در نظر گرفتن شرایط بازار، هزینههای تولید، دسترسی به نهادهها و ظرفیت واحدهای موجود انجام شود.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان خاطرنشان کرد: در بررسیهای کارشناسی و تدوین طرحهای توسعهای، لازم است اطلاعات مربوط به ظرفیتهای جدید ایجادشده و واحدهای در حال بهرهبرداری نیز بهروز شود تا تصمیمگیریها بر مبنای شرایط واقعی تولید صورت گیرد.
گوشت قرمز و ضرورت تقویت زیرساختهای کشتار و فرآوری
وی با تأکید بر ظرفیتهای استان در تولید گوشت قرمز اظهار کرد: گوشت تولیدی چهارمحال و بختیاری، بهویژه با توجه به ظرفیتهای دامپروری و ویژگیهای تولید بومی، میتواند به یکی از محصولات شاخص اقتصادی استان تبدیل شود.
بهرامی افزود: برای تحقق این هدف، علاوه بر ارتقای کیفیت تولید و رعایت الزامات بهداشتی، باید زیرساختهای کشتارگاهی، قطعهبندی، بستهبندی و عرضه استاندارد نیز تقویت شود.
وی تصریح کرد: پایین بودن صرفه اقتصادی برخی فعالیتهای کشتارگاهی و محدودیت منابع لازم برای توسعه این واحدها، از جمله مسائلی است که باید در برنامهریزیهای سرمایهگذاری مورد توجه قرار گیرد.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان تأکید کرد: توسعه زنجیره گوشت قرمز باید بهگونهای دنبال شود که ضمن حفظ کیفیت و سلامت محصول، زمینه افزایش ارزش افزوده، بهبود دسترسی به بازار و تقویت درآمد دامداران فراهم شود.
ظرفیتهای شیلات و ضرورت تکمیل زنجیره ارزش آبزیان
بهرامی با اشاره به ظرفیتهای شیلاتی استان گفت: در بخش آبزیپروری، سازوکارهایی از جمله کشاورزی قراردادی و همکاری میان تولیدکنندگان و تأمینکنندگان نهادهها در حال اجراست.
وی افزود: در این الگو، هنگامی که برخی تولیدکنندگان برای تأمین نهادهها و بچهماهی با محدودیت مواجه میشوند، امکان همکاری قراردادی با مجموعههای مرتبط فراهم میشود تا استمرار فعالیت مزارع و تولید محصول تسهیل شود.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان خاطرنشان کرد: در کنار توسعه تولید، لازم است وضعیت مزارع غیرفعال، موانع تأمین نهاده، ظرفیت بازار و امکان فرآوری محصولات شیلاتی نیز بهصورت دقیق بررسی شود تا برنامههای حمایتی و سرمایهگذاری بر اساس اطلاعات معتبر و بهروز تدوین شوند.
سردخانهها؛ زیرساخت مهم مدیریت بازار محصولات کشاورزی
وی با اشاره به مزیتهای اقلیمی و جغرافیایی استان در توسعه صنایع نگهداری محصولات کشاورزی اظهار کرد: شرایط آبوهوایی چهارمحال و بختیاری و موقعیت ارتباطی برخی شهرستانها، ظرفیت مناسبی برای توسعه سردخانهها و مراکز نگهداری محصولات فراهم کرده است.
بهرامی افزود: شهرستانهای شهرکرد و بروجن از جمله مناطق دارای ظرفیت برای توسعه این زیرساختها هستند و وجود سردخانههای مناسب میتواند در مدیریت عرضه محصولات فصلی و جلوگیری از ورود یکباره حجم بالای تولید به بازار نقش مؤثری داشته باشد.
وی تصریح کرد: تجربه بازار سیبزمینی نشان داده است که ظرفیت نگهداری مناسب، امکان ذخیره محصول در زمان برداشت و عرضه تدریجی آن را فراهم میکند. این موضوع درباره محصولات باغی مانند سیب درختی نیز اهمیت دارد.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان خاطرنشان کرد: البته سردخانه بهتنهایی نمیتواند همه مشکلات بازار را برطرف کند و توسعه صادرات، دسترسی به بازارهای هدف، مدیریت هزینههای نگهداری و تقویت صنایع فرآوری باید بهصورت همزمان دنبال شوند.
ضرورت توسعه شهرکهای تخصصی صنایع تبدیلی در شهرستانها
بهرامی با اشاره به تفاوت ظرفیتهای صنعتی شهرستانهای استان اظهار کرد: در برخی مناطق، محدودیت زیرساختهای صنعتی و نبود شهرکهای تخصصی مرتبط با صنایع غذایی و تبدیلی، مانعی برای جذب سرمایهگذاری و ایجاد واحدهای فرآوری به شمار میرود.
وی افزود: شهرستانهایی مانند اردل و کیار برای بهرهگیری بیشتر از ظرفیتهای کشاورزی خود، نیازمند برنامهریزی ویژه در زمینه ایجاد زیرساختهای مناسب صنایع تبدیلی و تکمیلی هستند.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان با اشاره به ظرفیتهای قانونی توسعه شهرکهای کشاورزی تصریح کرد: با استفاده از ظرفیت قوانین و مقررات مرتبط و هماهنگی دستگاههای مسئول، میتوان زمینه توسعه شهرکهای تخصصی در حوزه صنایع غذایی، فرآوری محصولات کشاورزی و فعالیتهای مرتبط را فراهم کرد.
وی تأکید کرد: ایجاد چنین شهرکهایی باید مبتنی بر مزیتهای منطقهای، دسترسی به مواد اولیه، بازار مصرف، منابع زیرساختی و توجیه اقتصادی باشد تا سرمایهگذاران بتوانند با اطمینان بیشتری وارد عرصه تولید شوند.
شهرک تخصصی بادام؛ فرصتی برای تکمیل زنجیره ارزش محصول راهبردی استان
بهرامی با اشاره به اهمیت بادام در اقتصاد کشاورزی چهارمحال و بختیاری گفت: توسعه صنایع مرتبط با بادام باید در کنار تولید باغی مورد توجه قرار گیرد تا امکان فرآوری، درجهبندی، بستهبندی و عرضه محصول با ارزش افزوده بالاتر فراهم شود.
وی افزود: در شهرک تخصصی بادام، روند واگذاری زمین به سرمایهگذاران بهبود یافته و بر اساس آخرین آمار اعلامشده در جلسه، 16 سرمایهگذار قرارداد منعقد کرده و زمین موردنیاز خود را از شرکت شهرکهای صنعتی تحویل گرفتهاند.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان تصریح کرد: انتظار میرود سرمایهگذاران با ورود به مرحله اجرا و احداث واحدهای موردنظر، زمینه شکلگیری مجموعهای تخصصی برای تکمیل زنجیره ارزش بادام استان را فراهم کنند.
وی خاطرنشان کرد: تحقق این هدف میتواند علاوه بر افزایش ارزش افزوده محصول، به ایجاد اشتغال، تقویت صادرات و توسعه فعالیتهای اقتصادی وابسته به باغداری کمک کند.
ضرورت تکمیل طرحهای نیمهتمام آب و خاک
بهرامی، تکمیل طرحهای نیمهتمام تأمین و انتقال آب را از عوامل مهم توسعه تولیدات کشاورزی استان دانست و اظهار کرد: بخشی از ظرفیتهای بالقوه کشاورزی استان به دلیل اجرا نشدن کامل طرحهای زیرساختی، هنوز به مرحله بهرهبرداری نرسیده است.
وی افزود: در شهرستان سامان، حدود پنج هزار هکتار طرح نیمهتمام مرتبط با توسعه اراضی کشاورزی و باغی وجود دارد که برای اجرای کامل آنها، پیگیری مجوزها، تکمیل زیرساختها و تأمین اعتبارات موردنیاز ضروری است.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان همچنین با اشاره به طرحهای مرتبط با تأمین و انتقال آب در شهرستان اردل گفت: تکمیل این طرحها میتواند زمینه بهرهبرداری از ظرفیتهای جدید تولید، توسعه باغات و افزایش تولید محصولات کشاورزی را فراهم کند.
وی تأکید کرد: لازم است طرحهای نیمهتمام بر اساس میزان پیشرفت، ظرفیت تولید، توجیه اقتصادی و نیازهای زیرساختی اولویتبندی شوند تا منابع محدود به طرحهایی اختصاص یابد که امکان بهرهبرداری مؤثر و ایجاد ارزش اقتصادی بیشتری دارند.
گیاهان دارویی؛ ظرفیتی برای سرمایهگذاری و اشتغال پایدار
بهرامی با اشاره به ظرفیتهای استان در تولید گیاهان دارویی اظهار کرد: بر اساس آمار مطرحشده در جلسه، سطح زیر کشت گیاهان دارویی در استان حدود هزار و 800 هکتار است که حدود 600 هکتار آن به گل محمدی و 600 هکتار به زعفران اختصاص دارد و مابقی شامل سایر گیاهان دارویی است.
وی افزود: توسعه کشت زعفران با توجه به شرایط مستعد برخی مناطق استان میتواند یکی از فرصتهای سرمایهگذاری در بخش کشاورزی باشد؛ بااینحال، هزینه اولیه تأمین پیاز زعفران و سایر هزینههای راهاندازی، ضرورت حمایت هدفمند و بررسی دقیق اقتصادی این فعالیت را افزایش میدهد.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان تصریح کرد: برای توسعه پایدار گیاهان دارویی، صرف افزایش سطح زیر کشت کافی نیست؛ بلکه باید زنجیره تولید، فرآوری، بستهبندی، بازاریابی و فروش نیز متناسب با ظرفیت تولید توسعه پیدا کند.
وی خاطرنشان کرد: ایجاد صنایع مرتبط با گیاهان دارویی میتواند زمینه افزایش درآمد تولیدکنندگان، ایجاد فرصتهای شغلی جدید و بهرهگیری بهتر از ظرفیتهای اقلیمی و طبیعی استان را فراهم کند.
فرآوری محصولات؛ راهکاری برای کاهش خسارتهای بازار
بهرامی با اشاره به مشکلات فروش برخی محصولات باغی، از جمله انگور و سیب، اظهار کرد: زمانی که بازار فروش یا صادرات با محدودیت مواجه میشود، نبود ظرفیت کافی برای فرآوری میتواند خسارتهای قابلتوجهی به تولیدکنندگان وارد کند.
وی افزود: صنایع تبدیلی میتوانند بخشی از محصولی را که با محدودیت فروش تازهخوری مواجه شده است، به محصولاتی مانند کنسانتره، محصولات خشکشده و سایر فرآوردههای غذایی تبدیل کنند و از این طریق، فرصتهای تازهای برای عرضه و فروش ایجاد شود.
وی افزود: رهگیری محصولات، در کنار رعایت استانداردهای تولید، ثبت اطلاعات مربوط به نهادههای مصرفی و بهبود فرایندهای کنترل کیفیت، میتواند زمینه توسعه بستهبندی استاندارد، درجهبندی، فرآوری و دسترسی به بازارهای هدف را تقویت کند.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان خاطرنشان کرد: با توجه به ضرورت توسعه صنایع تبدیلی و تکمیلی و افزایش ارزش افزوده محصولات کشاورزی، لازم است دستگاههای اجرایی، مراکز پژوهشی و بخش خصوصی برای بهرهگیری از ظرفیتهای قانونی و اقتصادی موجود همکاری نزدیکتری داشته باشند.
بهرامی ضمن قدردانی از تلاشهای پژوهشگران و کارشناسانی که در تدوین و اجرای طرحهای مطالعاتی بخش کشاورزی مشارکت داشتهاند، بر ضرورت بازبینی آمار و اطلاعات، تکمیل مطالعات اقتصادی و افزایش قابلیت اجرای پیشنهادهای پژوهشی تأکید کرد.
وی اظهار کرد: طرحهای پژوهشی باید بتوانند مسیر تصمیمگیری را روشنتر کنند، فرصتهای جدید سرمایهگذاری را نشان دهند و برای مسائل واقعی تولیدکنندگان راهکارهای قابل اجرا ارائه دهند.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان افزود: استفاده از ظرفیت مراکز تحقیقات، دانشگاهها و کارشناسان تخصصی در کنار اطلاعات میدانی سازمان جهاد کشاورزی میتواند به ارتقای کیفیت مطالعات و تدوین برنامههای مؤثرتر برای توسعه بخش کشاورزی منجر شود.
وی با قدردانی از تلاشهای کارشناسان و پژوهشگران، بر ضرورت تقویت همکاری میان بخش پژوهش و دستگاههای اجرایی برای توسعه صنایع تبدیلی، تکمیل زنجیرههای ارزش، افزایش بهرهوری و حمایت از تولیدکنندگان بخش کشاورزی استان چهارمحال و بختیاری تأکید کرد.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان با اشاره به ظرفیتهای موجود در برخی واحدهای صنایع غذایی استان تصریح کرد: فعالسازی ظرفیتهای بلااستفاده و افزایش بهرهبرداری از کارخانههای موجود، علاوه بر حفظ اشتغال، میتواند به رونق بازار محصولات کشاورزی و کاهش فشار ناشی از نوسانات عرضه و تقاضا کمک کند.
وی تأکید کرد: برای تحقق این هدف، باید مسائل مربوط به بازار، صادرات، تأمین مواد اولیه، نقدینگی و هزینههای تولید واحدهای فرآوری بهصورت یکپارچه بررسی و برای رفع آنها برنامهریزی شود.
بهرامی، با اشاره به ضرورت دقت در آمار و اطلاعات مورد استفاده در طرحهای پژوهشی و مطالعات اقتصادی اظهار کرد: اطلاعات پایه باید بهروز، مستند و منطبق با وضعیت واقعی واحدهای تولیدی و صنعتی استان باشد؛ زیرا هرگونه اختلاف در آمار میتواند بر تحلیل ظرفیتها و اولویتبندی سرمایهگذاریها اثر بگذارد.
وی افزود: در بخش صنایع تبدیلی و غذایی، بر اساس آمار اعلامشده از سوی سازمان جهاد کشاورزی، حدود 168 تا 180 پروانه بهرهبرداری در حوزههای مختلف وجود دارد که از جمله آنها میتوان به 26 واحد سردخانه و 24 کارخانه خوراک دام اشاره کرد.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان خاطرنشان کرد: آمار واحدهای فعال، ظرفیت اسمی، میزان تولید واقعی، طرحهای در حال اجرا و واحدهای غیرفعال باید بهصورت تفکیکی و با آخرین اطلاعات موجود بررسی شود تا تصویری دقیق از وضعیت صنایع تبدیلی استان به دست آید.
وی تصریح کرد: پژوهشهای کاربردی باید ضمن استفاده از اطلاعات معتبر دستگاههای اجرایی، به تحلیل عمیقتر ظرفیتها و شناسایی فرصتهای جدید منجر شوند و صرفاً به بازنشر آمارهای موجود محدود نمانند.
پژوهش کاربردی باید به بستههای مشخص سرمایهگذاری منتهی شود
بهرامی با تأکید بر ضرورت پیوند پژوهش با نیازهای تصمیمگیری سازمان جهاد کشاورزی اظهار کرد: انتظار از یک طرح پژوهشی کاربردی این است که علاوه بر شناسایی ظرفیتهای منطقهای و ارائه تحلیلهای علمی، پیشنهادهای روشن و قابل اجرا برای توسعه اقتصادی بخش کشاورزی ارائه دهد.
وی افزود: در حوزه صنایع تبدیلی، لازم است فرصتهای سرمایهگذاری بهصورت مشخص شناسایی و امکانسنجی شوند؛ بهگونهای که اطلاعاتی مانند میزان سرمایه موردنیاز، هزینههای اجرایی، ظرفیت تولید، بازار هدف، سودآوری احتمالی، دوره بازگشت سرمایه و زیرساختهای موردنیاز در اختیار تصمیمگیران و سرمایهگذاران قرار گیرد.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان تأکید کرد: برای مثال، اگر منطقهای از ظرفیت مناسبی در تولید محصولات باغی برخوردار است، مطالعه پژوهشی باید مشخص کند که کدام نوع واحد فرآوری یا بستهبندی با شرایط آن منطقه سازگارتر است و اجرای آن از نظر اقتصادی و بازار چه توجیهی دارد.
وی خاطرنشان کرد: این نوع مطالعات میتواند به تهیه بستههای سرمایهگذاری قابل ارائه به بخش خصوصی منجر شود و مسیر ورود سرمایهگذاران به حوزههای دارای مزیت را هموار کند.
ضرورت اصلاح الگوی کشت با توجه به شرایط واقعی تولید
بهرامی در ادامه با اشاره به پیچیدگیهای اصلاح الگوی کشت اظهار کرد: برنامهریزی برای الگوی کشت نباید تنها بر یک عامل، از جمله مصرف آب، متمرکز باشد؛ بلکه باید مجموعهای از عوامل مانند شرایط اقلیمی، نوع کشت، تناوب زراعی، زیرساختهای آبیاری، سابقه تولید، بازار فروش و درآمد کشاورزان را در نظر گرفت.
وی افزود: در الگوی کشت ابلاغی، سطحی حدود 6 هزار و 400 هکتار برای محصول لوبیا در نظر گرفته شده است و بررسی این محصول باید با توجه به شرایط واقعی مناطق تولیدکننده و نقش آن در الگوی کشت بهاره انجام شود.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان تصریح کرد: در برخی مناطق، محصولات بهاره مانند لوبیا، ذرت و سیبزمینی از جایگاه مهمی در اقتصاد کشاورزی برخوردارند و اصلاح الگوی کشت باید با در نظر گرفتن ظرفیتهای محلی، بهرهوری آب، شرایط بازار و امکان جایگزینی محصولات انجام شود.
وی تأکید کرد: هدف از اصلاح الگوی کشت، افزایش بهرهوری و پایداری تولید است و تحقق این هدف نیازمند تحلیل دقیق شرایط هر منطقه و مشارکت کارشناسان، محققان و بهرهبرداران خواهد بود.
بهرامی با اشاره به الزامات قانونی مرتبط با شناسهگذاری و رهگیری محصولات کشاورزی گفت: اجرای این الزامات میتواند به افزایش شفافیت در زنجیره تولید و عرضه کمک کند و امکان شناسایی دقیقتر مبدأ تولید محصولات را فراهم آورد.
انتهای پیام/7540