به گزارش خبرنگار حوزه و روحانیت خبرگزاری تسنیم، حجت‌الاسلام‌والمسلمین سیدعلی حسینی آملی، مدرس سطوح عالی حوزه علمیه قم، در گعده طلبگی که در مرکز مطالعات راهبردی تسنیم برگزار شد، به تبیین ویژگی‌های شخصیتی علامه حسن‌زاده آملی(ره) پرداخت.

وی که از شاگردان و ملازمان علامه حسن‌زاده بود، به مضمون روایت نبوی اشاره کرد که علامه بر آن تأکید داشت که طلبه همانند کبوتری که می‌خواهد پرواز کند باید دو بال سالم داشته باشد. 

استاد حسینی آملی با تأکید بر دو بال علم و عمل گفت: به راستی خوب درس بخوانید، حقیقتاً جامعه در آینده نیازمند به عالم دینی هست، به راستی با تقوا باشید. در باب علم تأکید علامه این بود که طلبه باید ملای کتابی باشد. اهل مطالعه کتاب باشید و اگر استاد هم شدید از یک کتاب متنی برای دیگران تدریس کنید. به از حفظ حرف زدن تکیه نکنید.

وی با نقل خاطره‌ای از علامه درباره شرکت در درس خارج که از او پرسیده بود در چه درسی حاضر می‌شود، بیان کرد که درس آیت‌الله بهجت شرکت می‌کرد و سبک ایشان این‌گونه بود که متن کتاب جواهر را می‌خواند، اگر نظرش همان بود، رد می‌شد و اگر نظر دیگری داشت توضیح می‌داد و نظرش را بیان می‌کرد. وقتی علامه این مطلب را شنید، تحسین کرد و گفت که این می‌شود درس! و مکرر می‌فرمود که استاد و طلبه باید ملای کتابی باشد؛ اهل مطالعه و کتاب باشید. روی همین جهت اصرار داشت که خیلی با قرآن محشور باشید.

مراعات احکام پنج‌گانه

نکته دیگری که استاد حسینی آملی بیان کرد، حفظ تقوای فقهی و مراعات احکام خمسه بود که علامه بر آن تأکید داشت و خود ایشان نیز به راستی مراعات می‌کرد. وی با ذکر نمونه‌ای در این باره خاطره‌ای را نقل کرد که وقتی شبی در خانه علامه را زده بود علامه به او فرموده بود که برنامه ما همان سنت پیامبر باشد و در ادامه گفته بود که رسول خدا فرموده «طارقُ اللیل»بودن کراهت دارد. بدون اطلاع قبلی در خانه کسی را نزنید.

جامعیت علمی

استاد حسینی آملی یکی دیگر از نکاتی که علامه بر آن تأکید داشت را جامعیت علمی معرفی کرد و توصیه کرد که در صرف، نحو، فقه، اصول، منطق، فلسفه، عرفان و حتی ریاضیات و طب قوی باشید. وی در این باره اشاره کرد که مجتهد وقتی مثلاً می‌خواهد مقدار کر را مشخص کند و طول و عرض و عمق یک حوض را معین کند باید هندسه بداند. یا برای اینکه بداند آفتاب چه زمانی وسط می‌آید و ظهر می‌شود باید هیئت و نجوم بداند.

زبان‌آموزی

تسلط داشتن به حداقل یک زبان خارجی از دیگر توصیه‌های علامه حسن‌زاده بود که استاد حسینی به آن اشاره کرد و خاطرنشان کرد: تعبیر ایشان این بود که اگر طلبه وقت خودش، زوائد و لغویات را قیچی کند و از وقتش درست استفاده کند، از دروس رسمی حوزه کم نمی‌آورد و در کنارش یک زبان خارجی هم یاد بگیرد.

وی همچنین تأکید کرد که صرف زبان بلد بودن ارزش نیست و زمانی ارزش است که مثلاً آثار علمی ترجمه شود یا پیام دین در امر تبلیغ و منبر به صاحبان آن زبان منتقل شود.

رعایت زی طلبگی

استاد حسینی آملی خاطرنشان کرد: مراعات زی طلبگی از نکاتی بود که علامه خیلی در عمل کردن طلاب به آن اصرار داشت. ایشان خیلی مُصر بود که لباس و سر و صورتتان آراسته باشد، در خیابان که راه می‌روید با حفظ زی طلبگی بروید.

وی در این باره خاطره‌ای را نقل کرد که روزی علامه خیلی عصبانی بود و کلامش را با این ادبیات شروع کرد که آقا این لباس که فقط برای تو نیست! این لباس، آرم پیغمبر خداست! آقا این لباسِ شیخ طوسی است، لباس شیخ مفید و لباس محترمین از علمای دین ماست. او ادامه داد: کم‌کم کشف کردیم که در راه مسجد طلبه‌ای با عبا و عمامه را دیده بود که در خیابان شئون طلبگی را رعایت نمی‌کرد و ایشان برآشفته بود.

استاد حوزه علمیه قم در خاطره دیگری نقل کرد که علامه برای خرید نان طوری تنظیم کرده بود که زمانی برای خرید برود که کسی در نانوایی نباشد؛ چرا که اگر نانوایی شلوغ بود مردم یا نانوا می‌خواستند که بدون نوبت به علامه نان بدهند و ایشان هم به دلیل اینکه بدون نوبت نان نگیرد، زمانی می‌رفت که کسی نانوایی نباشد.

ذوالفنونِ دائم‌الحضور

وی در ادامه به لقب ذوالفنون اشاره کرد که رهبر شهید هم این صفت را به علامه داده بودند و تصریح کرد که علامه حقیقتاً ذوالفنون بود.

 شاگرد علامه حسن زاده همچنین اشاره کرد به «دائم‌الحضور بودن» علامه و افزود: علامه هم خودش این‌گونه بود و هم به این مسئله توصیه می‌فرمود. وی در این باره به این نکته اشاره کرد که علامه در اواخر عمرش گفته بود که از جوانی تصمیم گرفتم طوری عمرم را بگذرانم که وقتی به سن پیری می‌رسم و به گذشته عمرم نگاه می‌کنم، ندامت نداشته باشم و ندارم! وی همچنین نکته‌ای را از آیت‌الله ستوده نقل کرد که حضرت آیت‌الله بروجردی گفته بود در طول عمرم نه یک کلمه دروغ گفته‌ام و نه یک کلمه غیبت کرده‌ام و من (آقای ستوده) هم می‌گویم و نه یک کلمه غیبت گوش کردم!

او همچنین از حاج‌آقا رحیم ارباب که هم مباحث حضرت آیت‌الله بروجردی بود و اواخر عمر نابینا شده بود، نقل کرد که رفقای ایشان گاهی به شوخی می‌گفتند حاج آقا رحیم! کور شدی و راحت شدی! ما در این خیابان‌ها گرفتاریم! حاج آقا رحیم فرمودند که شما این را به شوخی می‌گویید؛ اما من آن موقع که چشم بینا داشتم در طول عمرم یک نگاه به نامحرم نکردم!

انسان و قرآن

مدرس سطح عالی حوزه علمیه درباره عالم قرآن بودن علامه این نکته را خاطرنشان کرد که تمام حقیقت انسان، قرآن و تمام حقیقت قرآن، انسان است. این در کتاب‌های علامه نیز هست و کتابی به نام انسان و قرآن دارند و بر همین مبنا اسم کتاب را «انسان و قرآن» نام‌گذاری کرده است. علامه قائل بود که قرآن هرچه گفته، خواسته توی انسان را بپروراند و هرچی در قرآن آمد، برای پروراندن انسان است.

احترام به استادان و کتب درسی حوزه

استاد حسینی آملی تصریح کرد: یکی دیگر از نکاتی که علامه به آن تأکید می‌کرد، احترام به اساتید بود و خیلی اصرار داشت که طلبه‌ها اساتید را احترام کنند.

وی در ادامه گفت: یکی دیگر از نکاتی که علامه به آن عنایت داشت این بود که تا یک کتاب درسی، بهتر از این چیزی که الان در حوزه رایج است به دست نیاوردید، این کتاب را تضعیف نکنید. وی همچنین ابراز داشت که علامه از این که کتابی مثل «شرایع‌الاسلام» و «کشف المراد» از دروس حوزه‌ها حذف شد ابراز تأسف می‌کرد.

علامه انقلابی بود

نکته پایانی که استاد حسینی آملی درباره ویژگی‌های علامه از آن یاد کرد، وجهه انقلابی و احترام به ولی امر مسلمین، هم به امام راحل و هم رهبر شهید، بود و یادآور شد: علامه بسیار مقید بود که ولی امر با تقویت بشود. انقلاب بی‌اشکال نیست و گه‌گاهی اشکالاتی را هم می‌گفت؛ اما این بدان معنا نیست که درصدد تضعیف انقلاب و ولایت باشیم. علامه غالباً به رهبر شهید می‌گفت «سلطان».

استاد حوزه علمیه قم خاطرنشان کرد: در زمان جبهه و جنگ با نظامی‌ها گرم می‌گرفت و حتی یک بار این لفظ را درباره مرحوم شهید صیاد شیرازی گفت که «صیاد از من خیلی اشک گرفت». وی همچنین یادآور شد که علامه، وزرا و مسئولین را احترام می‌کرد و حرف‌هایی که گاهی درباره علامه می‌زنند پوچ است.

خبرنگار: بابک شکورزاده

انتهای پیام/