آسیب‌پذیری شیراز در برابر سیل‌های ناگهانی؛ چه باید کرد؟

به گزارش خبرگزاری تسنیم از شیراز، محمد عسلی از پیشکسوتان عرصه رسانه استان فارس طی یادداشتی اختصاصی با عنوان «اندر حکایت سیل» که در اختیار خبرگزاری تسنیم قرار داده، نوشت:

21 فروردین‌ماه سال 1398 سیل شیراز در دروازه قرآن چندین نفر را به کام مرگ کشید و خسارات بسیاری به اتومبیل‌ها و ساختمان‌های مسیر وارد شد. در یکم مرداد ماه 1401 سیل در شیراز 15 نفر را کشت و خساراتی به بار آورد.

در 21 دی ماه 1380 سیل، فارس و بوشهر را در برگرفت و خساراتی به شهر‌های شیراز و مرودشت و بوشهر وارد کرد.

در پنجم فروردین ماه 1399 وقوع سیل در شیراز جان 21 نفر را گرفت و افزون بر یکصد نفر را مصدوم کرد.

این مختصر سابقه سیل‌های شیراز در سال‌های اخیر روایتگر این حقیقت تلخ است که شیراز در برابر سیل‌های ناگهانی آسیب‌پذیر و طغیان رودخانه خشک شیراز که بخشی از آن به خیابان کنارگذر ساحلی تبدیل شده و به کاهش ظرفیت رودخانه منجر گردیده اجتناب ناپذیر است به گونه‌ای که از پسِ سیل‌های گذشته، الزاما اداره راهنمایی و رانندگی و شهرداری شیراز خیابان ساحلی اطراف رودخانه را می‌بستند.

اخیراً مشاهده می‌شود که شهرداری شیراز برای پیشگیری از طغیان این رودخانه فصلی مبادرت به خاک‌برداری از کف رودخانه کرده و نسبت به ایمن‌سازی دیوار‌های آن در حال اقدامات عاجلی است، اما مشکل عمده شیراز و بسیاری از شهر‌های استان و ایران خانه‌سازی در کنار یا محل عبور سیلاب و رودخانه‌هاست به ویژه روستا‌هایی که بی‌ملاحظه این مهم در کنار آبگیر‌ها و رودخانه و رود‌های فصلی و حتی جاری در چهار فصل خانه‌سازی کرده‌اند و متأسفانه به علت باران‌هایی که بعضا خبر نمی‌کنند ساکنان شهر و روستا را در خطر حمله سیل قرار می‌دهند.

نابودی جنگل‌ها به هر دلیل که بحث آن از حوصله این مقال خارج است موجب جاری شدن آب‌های سطحی کوهستان و تبدیل شدن به سیل می‌گردد و حجم ورودی آب باران را که به سیل‌های مخرب تبدیل می‌شوند افزایش می‌دهد.

مضافاً اینکه شیراز از غرب به شرق و از شمال به جنوب در شیب و سرازیری بین دو کوه شمالی و جنوبی قرار دارد و روان آب‌ها در میانه شهر به هم متصل می‌شوند و حجم وسیعی از سیلاب را روانه خیابان‌ها، کوچه‌ها و نهایتاً جوی‌های کم‌ظرفیت کنار خیابان می‌کنند و خطر جانی و خسارات مالی ایجاد می‌کنند که سابقه چنین باران‌هایی در تاریخچه سیلاب‌ها کم نیستند.

شهرداری شیراز برای تخلیه جوی‌ها از لجن‌های ته‌نشین شده و آشغال‌ها و ضایعاتی که در طول تابستان و دیگر فصول کم‌باران به داخل جوی‌ها وارد شده در حال اقدام است ولی آیا چاه‌هایی که در بعضی شیب‌ها که باران در آن جمع می‌شود قرار گرفته، ظرفیت انباشت سیل‌های آینده را دارند؟

اخیرا هواشناسی هشدار داده که پدیده ال نینو که حامل باران‌های پرحجم است به زودی و شاید در همین هفته جاری شهر شیراز و سایر نقاط استان فارس را درمی نوردد و بیم مرگ و میر و خسارات‌های فراوان می‌رود.

چه باید کرد؟

نخست هشدار‌های ایمنی به مردمان شهر‌ها ارائه راهکار است و دو دیگر لایروبی جوی‌ها و کانال‌های آبرسان و سوم تخلیه چاه‌هایی که در مسیر سراشیبی‌ها دائر شده‌اند و نهایتا بستن خیابان‌هایی که در کنار رودخانه خشک ایجاد شده‌اند.

تذکر به مردم برای بازبینی ناودان‌های پشت‌بام و رفع گرفتگی آنها از برگ درختان و اگر در بعضی نقاط بیم ورود آب به داخل خانه‌ها می‌رود ایجاد کیسه‌های شن در ورودی خانه‌ها و مغازه‌ها الزامی است که با همکاری مردم برای پیشگیری از خسارت ضروری است.

امید است بتوان از نعمات باران بدون خسارات مالی و جانی و ذخیره‌سازی سنت خداوندی برخوردار شد.
والسلام

انتهای پیام/424