به گزارش خبرگزاری تسنیم از قم ،حجت‌الاسلام والمسلمین محمداسماعیل عبداللهی امروز در آیین اختتامیه همایش بین‌المللی «فقه و حقوق حکمرانی جنگ» که در مجتمع عالی تربیت مدیر محمدیه برگزار شد اظهار کرد: هدف از برگزاری این همایش، تکرار احکام قتال یا تقلیل فقه به ابزاری برای توجیه تصمیم‌های سیاسی نیست، بلکه مسئله اصلی، تبدیل اجتهاد اسلامی به دانشی نظام‌مند برای تشخیص تجاوز، مدیریت تهدید، تنظیم دفاع و پاسخگو کردن قدرت است.

رئیس مجتمع عالی تربیت مجتهد مدیر محمدیه با اشاره به حملات آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه جمهوری اسلامی ایران افزود: اگر موشکی از پایگاهی در کشور ثالث شلیک شود، اما اطلاعات هدف‌گیری را دولت دیگری فراهم کرده و فرمان عملیات در جای دیگری صادر شده باشد، باید مشخص شود مسئولیت تجاوز متوجه کدام طرف‌هاست؛ آیا تنها شلیک‌کننده مسئول است یا سایر طرف‌هایی که آگاهانه و مؤثر در این فرایند نقش داشته‌اند نیز باید پاسخگو باشند؟

مسئولیت دولت‌های ثالث باید مستند و دقیق بررسی شود

عبداللهی با بیان اینکه جنگ‌های امروز به شبکه‌ای از پایگاه‌ها، اطلاعات، فناوری و مراکز تصمیم‌گیری تبدیل شده‌اند، تصریح کرد: حکمرانی جنگ تنها به بررسی حکم یک اقدام نظامی محدود نمی‌شود، بلکه باید تمام زنجیره تصمیم‌گیری و عوامل مؤثر در شکل‌گیری و اجرای جنگ را دربرگیرد.

وی با اشاره به شکاف میان ادعاهای جهان‌شمول حقوق بین‌الملل و اجرای گزینشی آن گفت: رفتار آمریکا و رژیم صهیونیستی در قبال ایران، غزه، لبنان و دیگر مناطق غرب آسیا، مفاهیمی مانند امنیت، صلح و حقوق بشر را با پرسش‌های جدی مواجه کرده است.

رئیس مجتمع عالی تربیت مجتهد مدیر محمدیه با تأکید بر ضرورت تفکیک سطوح دخالت دولت‌ها در جنگ اظهار کرد: در تحلیل فقهی و حقوقی باید میان میزبانی از عملیات، مساعدت آگاهانه و مشارکت مستقیم تفاوت قائل شد و انتساب مسئولیت به هر دولت نیز به ارائه دلیل و احراز نقش واقعی آن نیاز دارد.

وی افزود: حتی اثبات مساعدت یک دولت در تجاوز نیز به معنای مجاز بودن هر نوع پاسخ نیست؛ بلکه مبانی فقهی دفاع و آموزه قرآنی «وَلَا تَعْتَدُوا» باید هم حق دفاع را تضمین کند و هم مانع عبور از حدود مشروع آن شود؛ همچنین مسئولیت دولت‌ها نباید به مجازات غیرنظامیان منجر شود.

تدوین منشور حکمرانی مسئولانه جنگ پیشنهاد شد

این استاد حوزه با اشاره به گسترش فناوری‌های نوین در جنگ‌ها بیان کرد: نقش الگوریتم‌ها در انتخاب اهداف، عملیات سایبری علیه زیرساخت‌ها و تعرض به بیمارستان‌ها و شبکه‌های حیاتی آب، برق و انرژی از موضوعاتی است که به بررسی دقیق فقهی و حقوقی نیاز دارد.

عبداللهی با اشاره به انتشار کتاب «فقه و حقوق حکمرانی جنگ» شامل مجموعه مقالات پذیرفته‌شده همایش سه پیشنهاد برای پیگیری نتایج علمی این رویداد مطرح کرد و گفت: تدوین نقشه مسائل جنگ معاصر و پاسخ‌های مستند، تشکیل کارگروهی مشترک از مجتهدان و حقوقدانان برای تبیین مسئولیت دولت‌های ثالث و حدود پاسخ مشروع و تهیه پیش‌نویس منشور فقهی و حقوقی حکمرانی مسئولانه جنگ، از جمله اقدامات ضروری است.

وی تأکید کرد: اگر جنگ به پدیده‌ای شبکه‌ای تبدیل شده است، مسئولیت نباید پشت مرزها و واسطه‌ها پنهان بماند. رسالت فقه حکمرانی جنگ آن است که تجاوز را قابل شناسایی، دفاع را ضابطه‌مند و قدرت را پاسخگو کند؛ زیرا در منطق توحیدی، قدرت معیار حق نیست، بلکه قدرت باید در برابر حق پاسخگو باشد.

رئیس مجتمع عالی تربیت مجتهد مدیر محمدی عنوان کرد: 112 مقاله علمی به دبیرخانه همایش بین‌المللی «فقه و حقوق حکمرانی جنگ» ارسال شد که از این تعداد 31 مقاله از سوی هیئت داوران پذیرش علمی دریافت کرد.

انتهای پیام/